Sayfa 39

CLI kursumuzu sürekli takip edenler, geçen ay komutların açıklamalarını bitirdiğimizi hatırlayacaklardır. İşin teorik kısmını tamamladıktan sonra, bu aydan itibaren CLI kullanımını pekiştirmeye yönelik uygulamalara geçiyoruz. Vereceğimiz örnekler fazla karışık olmayacağından, yeni başlayanlar da bunlardan yararlanabilirler.

CLI ve Shell'deki komut ve tuş kombinasyonlarından daha önce pek fazla bahsetmemiştik. CTRL ve ESC tuşlarıyla sağlanan bu özellikler sayesinde CLI'yi daha rahat kullanmak mümkün hale geliyor. Aşağıda bu özelliklerin bir listesi yer almakta: CTRL-H BACKSPACE CTRL-I Kursoru bir tab pozisyonu sağa kaydırır (sadece CLI) CTRL-J Kursoru bir alt satırın başına götürür CTRL-K Kursoru bir satır yukarı götürür (sadece CLI) CTRL-L CLI veya Shell penceresini temizler CTRL-M RETURN tuşu ile aynı CTRL-N ALT tuşuna basarak çıkan karakterleri aktif hale getirir CTRL-0 Normal karakterleri aktif hale getirir CTRL-X Satırı siler CTRL-D Dosya sonunu belirtir

Yukarıdaki kombinasyonları girerken CTRL tuşuna ve ilgili tuşlara aynı anda basın. (ESC)c CLI veya SHELL penceresini siler (ESC)[0m Bütün seçimler iptal edilir (ESC)[1m Bold (kalın) yazı karakteri seçilir (ESC)[2m Yazı karakterleri için 2 nolu WB rengi (siyah)

seçilir (ESC)[3m İtalik yazı karakteri seçilir (ESC)[30m Yazı karakterleri için 0 nolu WB rengi (mavi)

seçilir (ESC)[31m Yazı karakterleri için 1 nolu WB rengi (beyaz)

seçilir (ESC)[32m Yazı karakterleri için 2 nolu WB rengi (siyah)

seçilir (ESC)[33m Yazı karakterleri için 3 nolu WB rengi (portakal)

seçilir (ESC)[4m Underline (altı çizili) yazı karakteri seçilir (ESC)[40m Arkaplan için 0 nolu WB rengi (mavi) seçilir (ESC)[41m Arkaplan için 1 nolu WB rengi (beyaz) seçilir (ESC)[42m Arkaplan için 2 nolu WB rengi (siyah) seçilir (ESC)[43m Arkaplan için 3 nolu WB rengi (portakal) seçilir (ESC)[7m Yazı arkaplanı renkli hale gelir (ESC)[8m Yazı görünmez hale gelir (ESC)[nu CLI veya Shell penceresinin genişliği n karakter genişliğine ayarlanır (ESC)[nt CLI veya Shell penceresindeki satır sayısı n piksel olarak seçilir (ESC)[nx Paragraf boşluğu n piksel olarak seçilir (ESC)[ny Tepeye olan uzaklık n piksel olarak seçilir ESC komutlarını girerken, önce bir defa ESC tuşuna basın ve arkasından yukarıda belirtilen kodları girip RETURN tuşuna basın. İsterseniz ESC komutlarını ECHO komutu içinde de kullanabilirsiniz. Burada ESC tuşuna basmanız gerekmiyor. Örneğin: 1> echo "*e[3m bu italik bir yazıdır" Dikkat ederseniz ESC yerine *e karakterlerini kullandık. Eğer CLI'yi yükler yüklemez, yukarıdaki seçeneklerden biri seçili halde başlamasını istiyorsanız, S directory'si içinde yer alan CLI-Startup dosyasını ED ile aşağıdaki şekilde değiştirin: 1> run ed df0:s/CLI-Startup prompt "(ESC)[32m%N> "

Dosyayı yeni haliyle diskete kaydettikten sonra, system directory'si içinde yer alan CLI ikonunu kliklediğinizde, CLI penceresinde yazıların siyah olduğunu fark edeceksiniz. Aynı işlemi Shell-Startup dosyasıyla da yapabilirsiniz.

Genel olarak bir komutun adını değiştirmek çok basittir. Bu iş için ya rename komutu kullanırsınız ya da hiç yorulmadan herhangi özel bir programla işinizi görürsünüz. Ancak bu işlem bir kimsenin kendi adını mahkeme kararıyla değiştirmesine benzer ve herhangi bir komutun adını değiştirmenin sakıncaları olabilir. Eğer adını değiştirdiğiniz komutu eski adıyla script dosyalarında sıkça kullanmışsanız, başınıza iş açmış olursunuz. Çünkü dosyayı çalıştırabilmek için, dosyada yer alan her komutu yeni ada göre değiştirmeniz gereklidir. Öte yandan adları uzun olan komutları yazmak da pek zevkli değil. Burada sizlere iki değişik çözüm önerebilirim. Birinci yol ASSIGN komutuyla bir komutu herhangi bir adla görevlendirmek. Örneğin:

1> assign e: execute komutunu verdikten sonra hem execute komutunu hem de ona göre daha kısa olan e: adını execute yerine kullanabilirsiniz.

Bu arada, daha önceden Shell-Startup dosyasına bakarken ALIAS adlı bir komut gözünüze çarpmış olabilir. Daha önce komutları tek tek anlatırken bu komuttan hiç söz etmedik. Gerçekten de C directory'sine baktığınızda burada böyle bir komutun yer almadığını göreceksiniz. Çünkü alias komutu, shell programının bir parçası ve Shell'i CLI'den üstün kılan en önemli özelliklerden bir tanesi. Alias komutu size önereceğim ikinci yol.

İngilizce'de takma ad anlamına gelen Alias, DOS komutlarını değişik etiketlerle (ad) çağırmak için kullanılıyor. Böylece yukarıdaki örnekte olduğu gibi, mahkemeye gidip gerçek adınızı değiştirmeye gerek kalmıyor. DOS komutu derken sadece komutun adını kastetmiyorum. Argüman veya parametreleriyle çalışmaya hazır bir komutu istediğiniz bir etiketle çağırıp çalıştırabiliyorsunuz. Hemen buna bir örnek verelim.

1> type s:startup-sequence komutunu sıkça kullandığınızı varsayalım. Hayatı kolaylaştırmak için şu komutu yazabilirsiniz.

1> alias s-s type s/startup-sequence Artık yeni bir komutunuz oldu. İstediğiniz zaman s-s yazarak type s/startup-sequence komutunun yaptığı işi yapan komutunuzu çalıştırabilirsiniz. Bunun için önce alias komutunu, ardından yeni komutun etiketini ve en son olarak da yeni komutun yapacağı işlemi DOS komutu olarak yazıyoruz. Daha önce verilmiş alias komutlarını ve bu komutların fonksiyonlarını görmek için alias komutunu yazdıktan sonra RETURN tuşuna basın.

Shell-Startup dosyasında aşağıdaki alias komutları yeralmakta: alias xcopy copy [] elone alias endshell endeli alias pro execute s:spat protect [] alias sdate execute s:spat setdate [] alias ren execute s:dpat rename [] alias clear echo "*E[0;0H*E[J" alias reverse echo "*E[0;0H*E[41;30m*E[J" alias normal echo "*E[0;0H*E[40;31m*E[J"

Burada endshell komutunun endcli komutunun bir kopyası olduğunu görmek sizi şaşırtabilir. İsterseniz alias ile BASIC diline benzer komutlar yaratabilirsiniz. İşte size birkaç örnek: