Sayfa 36

White spaces ile, bazı özel karakterlerin de ekranda semboller olarak gözükmesini sağlayabilirsiniz. Bu özel karakterler TAB, boşluk, Satır sonu kodları/RETURN tuşuna basılan yerler ve ESC kodlarıdır. Bunlardan herbiri, değişik bir sembolle ekranda gösterilecektir. ESC kodları, sadece bir karakter olmadığından bu kod dizisinin dökümü gözükecektir. Bu sayede, şaşırmadan CLI'da ya da yazıcıda basılmak üzere özel kodları da (italik, bold, altı çizili yazı, yazı ve zemin renkleri seçimi, vb.) kullanmanız mümkün kılınmış.

Scroll bar, ekranın kenarındaki kaydırma çubuğunun yerini belirlemenize yarar. Bunu ister sağa, ister sola koyabilir; isterseniz de kapayabilirsiniz. Fakat bu kaydırma çubuğu yardımıyla, çok uzun bir dosyanın istediğiniz yerine kolaylıkla ulaşabilirsiniz.

Set scroll borders, ekranda kayma bölgesini belirlemenize yarar. Bu normalde görünmeyen bir bölgedir ve bu kısmın içinde bir yer kliklenip mouse işaretçisi bölgenin dışına çıkarıldığı zaman, ekran içeriği mouse işaretçisinin gittiği yöne doğru kayacaktır.

>>> SPECIAL MENÜ : View Operations alt-menüsünde, yazının ekranda görülmesiyle ilgili bazı fonksiyonlar vardır. İlk iki fonksiyon, farklı yazım pencereleri kullanırken çalışır ve bir önceki ya da bir sonraki pencereye geçilmesini sağlar. Split ise, aktif olan pencereyi iki pencere haline dönüştürür. Yaptığınız girişler, her iki pencerede de gözükecektir. Expand ise üzerinde çalıştığınız ekranı büyütür. Grow ve Shrink de, aktif olan yazım penceresinin ekranda görülen kısmı adım adım büyütülür ya da küçültülür.

Format alt-menüsü, yazının ekranda düzenlenmesi için kullanılır. Withfill seçildiğinde, sağ ekran sınırına eriştiğinizde bütün kelimeler ortalanır ve aralardaki boşluklar gerekli yerlerde genişletilir. Bu sayede satır tam olarak ortalanır ve kenarlarda da boşluklar kalmaz. Withoutfill ise, boşluk ayarlamaları yapmaz ve yazıyı olduğu gibi bırakır.

DosARexx Interface alt-menüsü aracılığıyla, istediğiniz CLI komutlarını çağırabilirsiniz. Bu sayede, bu gibi işler için CLI'a dönmenize gerekmez. Send DosARexx seçildiğinde, tanımladığınız komut dizisi duruma göre CLI'a ya da ARexx'e gönderilir. ARexx, bazı programlar arasında bilgi ve dosya alış-verişini diskete kayıt yapılmadan sağlayan bir ara birim programıdır. ARexx ile yazacağınız ufak programlar sayesinde, Dos'un izin verdiği tüm işlemleri yapabilirsiniz. Fakat bunun için, ARexx programının yüklü olması ve aralarında bilgi aktarılacak programların ARexx'i kullanabilmeleri gerekir.

Install DosARexx command ile, istediğiniz Dos komutunu ya da ARexx programını bir fonksiyon tuşuna (<F1>-<F10>) tanımlayabilirsiniz. Load ve Save Dos/ARexx command hazırlanan fonksiyon tuşu tanımlamalarını diskete kaydeder. Bundan sonraki 10 alt-menü fonksiyonu, istediğiniz DOS komutunu ya da ARexx programını çağırmanıza yarar.

Yazınıza klavyeden girilmesi mümkün olmayan bir ASCII kod eklemek isterseniz, bunun için Enter ASCII fonksiyonunu kullanmalısınız. Center cursor ile, kursoru ekran satırlarında dikeyde ortalayabilirsiniz. Center line ise, bir satır içinde kursoru yatayda ortalar. Repeat key/menu, son çağrılan menü fonksiyonunu ya da tuş görevini tekrarlar.

Find matching bracket, daha çok C programcılarının işine yarar. Kursor bir parantez açma ya da kapama işareti üzerinde ise, bu fonksiyon ile bu paranteze ait ters parantezi bulabilirsiniz. Mark Location 1, 2 ve 3 fonksiyonları ile, yazı dosyası içinde üç ayrı yeri işaretleyebilirsiniz. Daha sonra Jump to Mark 1, 2 ve 3 fonksiyonları ile kursor işaretlediğiniz yerlerden birine gidecektir. >>>CUT/ PASTE MENÜ:

Mark block ile, bir yazı bölgesi daha sonra kesmek ve başka yerlere kopyalanmak üzere işaretlenir. Mark columnar block ise, ekrandan karesel bir yazı bölgesini işaretlemekte kullanılır. Her iki işaretlemede de, yazılar işaretleme bölgesinin başından itibaren negatif olarak gösterilir. Ok tuşları yardımıyla bölgeyi istediğiniz yönlerde genişletebilir ya da daraltabilirsiniz. Cut block ile işaretlenen bölge hafızaya alınır ve ekrandan o kısım silinir. Bunu, bazı satırların ya da kelimelerin yerini değiştirmek için kullanabilirsiniz. Copy block ise, ekrandan markalanan bölgeyi silmeden hafızaya kopyalar. Insert, hafızaya kopyaladığınız bölgeyi kursorun bulunduğu yere basar. Save block to file ise hafızaya kopyalanan bölgeyi diskete kaydetmenizi sağlar.

Change Case block ile işaretlediğiniz bir blok içindeki küçük harfler büyük, büyük harfler de küçük harf haline getirilir. Delete word ile, kursorun üzerinde bulunduğu kelime; Back Spc Word ile de, bir önceki kelime silinir. Her iki fonksiyonu geri alan fonksiyonlar da Undelete word ve Unback Spc Word'dür. Delete Line ile üzerinde bulunduğunuz satır komple silinir. Delete to EOL da o anki satırda kursordan satır sonuna kadar siler. Undelete line ile silinen bir satırı geri getirebilirsiniz. >> SEARCH/REPLACE MENÜ:

Normalde bazı karakterleri aramak veya bazı karakterleri başka karakterlerle değiştirmek istiyorsanız, bu karakterleri teker teker yazı içinde aramanız gerekir. Fakat CygnusEd'de bu da düşünülmüş ve bir arama/değiştirme menüsü eklenmiş. Repeat search backwards ile son yapılan arama işlemi geriye doğru tekrar edilir. Repeat search forwards ise, arama işlemini ileriye doğru tekrar eder. Arama işleminde, aranacak karakter dizisini Search for ... ile tanımlamanız gerekir. Repeat replace, son yapılan değiştirme işlemini tekrarlamak için kullanılır. Replace, arama ve değiştirmede aranacak diziyi ve bunun alacağı yeni hali belirlemek için kullanılır.

Change case letter, üzerinde bulunduğunuz karakterin büyük/küçük harf modunu değiştirir. Change case block'tan farkı, burada karakterin işaretlenmesine gerek olmamasıdır. Change case word, aynı işlemi tüm bir kelime üzerinde uygular. Upper case word bütün bir kelimedeki harfleri büyük harflere, Lower case word ise küçük harflere çevirir. Undo, son yapılan işlemi geri alır. Redo sayesinde, Undo ile yapılan bir hareket geri alma işlemi iptal edilir. Undo ve Redo ile 200 işlem öncesine kadar geri gidebilirsiniz.

>>> MOVE MENÜ: Bu menüdeki fonksiyonlar, yazının istediğiniz bir yerine daha çabuk ulaşmanızı sağlar. Bildiğiniz gibi, yazı içinde hareket etmek için ya ok tuşlarını ya da mouse'u kullanmanız gerekli.

Jump to Line ile, istediğiniz bir satıra doğrudan gidebilirsiniz. Jump to byte, dosya içinde istediğiniz bir karaktere gitmenizi sağlar. Fakat burada karakterin baştan itibaren kaçıncı karakter olduğunu tanımlamalısınız. Unutmayın Return kodları (satır sonu) da bir karakterdir.

> SHIFT-CURSOR KEYS : Burada <SHIFT> ve cursor yani ok tuşlarına basarak ekran başına, sonuna, satır başına ya da sonuna gidebilirsiniz.

> ALT-CURSOR KEYS: <ALT> tuşu ile ok tuşuna basarsanız, kursor istenilen yönde 12 karakter hareket edecektir.

> CTRL-CURSOR KEYS : Burada da dosya başına, sonuna, bir önceki ya da bir sonraki kelimenin başına gitmek için ok tuşuyla beraber <CTRL> tuşuna basmalısınız.

Programda, bütün parametre dosyalarının <S> directory'sinde saklandığını belirtmeliyim. Ayrıca CygnusEd'in bulunduğu bazı disketlerde programın kendi özel fontları ("CEDFONTS") mevcuttur. Bunlar hem görünüş olarak daha güzeldir, hem de daha rahat okunabilirler. Değişik boyutları (punto) da bulunduğundan, bir satırda normalden çok karakter satırı görünmesi de mümkündür.

Program kendini CLI'dan ayırdığından, çağrıldıktan sonra istenen başka programlar da aynı anda yüklenerek çalıştırılabilir. Başka programlarla CygnusEd arasında geçiş yapmak için <Sol Amiga> ve <N> ya da <M> tuşlarına basmalısınız. Bu son bilgi, Amiga'da birden fazla program çalıştırıldığında devamlı kullanılabilir.

Hoşçakalın....