Sayfa 34

Yazı ve mektup yazma şekilleri çağın gelişmesine ayak uyduruyor. Bilgisayarların da çıkmasından sonra yazı artık kalemle değil de, bilgisayar klavyesi kullanılarak yazılmaya başladı. Macintosh'dan sonra Amiga'nın da çıkması ile, eskiden çok uğraşılarak yapılan dizgi işlemi artık çocuk oyuncağı haline geldi. Bilgisayarı olan herkes, kolaylıkla dizgi ve baskı hazırlık işlemlerini yapabilir hale geldi. Herhalde Gutenberg yaşasaydı hemen evine bir Amiga, bir lazer yazıcı ve gerekli programları hiç düşünmeden alırdı.

Masaüstü Yayıncılık alanında kullanılmak üzere, Amiga'da bir sürü yazım programı çıkmıştır. Bunlar temel olarak iki gruba ayrılır: ASCII yazım programları ve profesyonel dizgi/yazım programları. İlk gruba giren yazım programlarının en basiti, WorkBench'in editörü ve NotePad'dir. Ayrıca QuickEd, CygnusEd ve benzerleri de bu gruba girerler. Diğer gruptaki programlardan biri hepinizin tanıdığı ProWrite'dır. Bunlar, daha çok mektup yazmak, basım için dizgi hazırlamak amacıyla kullanılabilir. Bu tür programların bazılarında İngilizce bir sözlük mevcuttur. Eğer İngilizce mektup vs. hazırlıyorsanız, yazınızdaki kelimeler kontrol edilir ve İngilizceye göre gramer ya da yazılım hataları varsa bunlar gösterilir. Yazı içinde sonsuz sayıda değişik font kullanılabilir. Ayrıca bu gruba giren bazı programlarda yazının içine resim de eklemek mümkün.

Birinci gruba giren programlar ise yazıyı sırf ASCII olarak kaydettiğinden, bunlar daha çok program ya da batch-file (örnek: startup-sequence) hazırlamakta kullanılır. Basic, C ya da Assembler ile uğra-

Cem GENCER şanlar, programlarını ilkönce böyle bir yazım programında hazırlayabilir ve bunu daha sonra compiler ya da interpreter'da yükleyerek hazırlanan programın çalışmasını sağlayabilirler. Bu tür yazım programlarına text-editör de denir. Bunların en hızlısı ve iyisi birazdan açıklayacağım, CygnusEd'dir. İster bir batch dosya yaratın, isterseniz bir program yazın; sonuçta hız önemli bir faktördür. Bu yüzden, CygnusEd rakiplerinden öndedir. Amiga'nın önemli bir birimi olan Blitter kullanılarak, maksimum hıza ulaşılmış ve yavaşlıktan oluşan kayıplar da minimum'a indirilmiştir. Ayrıca fonksiyonların çokluğu da, artı bir puan sayılır. Amiga'nın multi-tasking özelliğini kullanan bu program, gerektiğinde resete kadar istendiği kadar ardarda çalıştırabilmek için devamlı hafızada kalarak programcılara büyük bir kolaylık daha sağlamaktadır; fakat bu konuya daha sonra değineceğiz.

Bu kadar övdükten sonra artık programı açıklamaya geçebilirim. İşin en sıkıcı kısmı da burası. Ne de olsa 8 ana menü, 100 fonksiyon ve alt-menüleri açıklamak biraz zaman alacak. Bu yüzden Amiga bilginiz olduğunu varsayarak menüleri kısa kısa açıklayacağım. Anlayamadığınız yerler olursa WorkBench ve CLI kurslarını okumanızı tavsiye edebilirim. >>> PROJECT MENÜ: Bu menüdeki çoğu fonksiyon, diğer utility programlarındaki fonksiyonlarla aynıdır. Open new ile ikinci, üçüncü, ... CygnusEd pencereleri açabilir ve aynı anda en fazla 20 pencerede 20 farklı dosyayı inceleyebilir, değiştirebilir ya da hazırlayabilirsiniz. Eğer pencereler açarak yüklediğiniz değişik dosyalardan birini editlemek istiyorsanız, o dosyanın bulunduğu pencereyi klikleyerek aktif hale getirmeniz gerekir. Ayrıca her pencere için özel parametre ayarı yapabilirsiniz. Include file, disketteki bir dosyayı o an bulunduğunuz penceredeki yazı dosyasının sonuna ekler. Save block to file ile, işaretleyeceğiniz yazı bloku diskete ayrı bir dosya olarak kaydedilir. Change current directory ile çalışma directory'sini değiştirebilirsiniz. Bu CLI'da kullandığınız CD komutuyla aynı işleve sahiptir. Print block ile işaretlenen blok, Print file ile de disketteki bir yazı dosyası yazıcıya gönderilir. Save&Quit, o an üzerinde çalıştığınız dosyayı, diskete en son kayıtta kullanılan ismiyle kaydeder ve programdan çıkar. Unutmayın, Quit ya da Save&Quit ile programdan çıkarsanız ve Environment menüsündeki Hot-Start Enabled fonksiyonu açık ise, programı tekrar disketten yüklemenize gerek kalmaz. Bunun için gerekli fonksiyonu zaten yazımın içinde tanıttım. Quit&Die ise, Hot-Start Enabled fonksiyonu hangi konumda olursa olsun, programı bir daha çalıştırmamak üzere terk etmenizi sağlar. CYGNUS-ED

Her iki yazıcı fonksiyonunda da karşınıza bir pencere çıkar. Burada baskının kaç defa yapılacağını belirleyebilirsiniz. Ayrıca Print block seçtiğiniz zaman, karşınıza çıkacak olan kayıt penceresinin Drawer kısmına 'PRT:' yazmalısınız. >>> ENVIRONMENT MENÜSÜ:

Bu menü, üç alt menüye ayrılmıştır. Bunları aşağıda detaylı olarak bulabilirsiniz. >>> GLOBAL SETTINGS :

Screen height alt menüsü ve buna ait seçeneklerle ekranda gösterilecek satır adeti, piksel olarak belirlenir. Bildiğiniz gibi her normal Amiga yazı satırı 8 piksel yükseklikte olmaktadır. İzin verilen yükseklikler piksel olarak 256, 260, 268, 276, 284, 292, 1000 (custom) ve Interlace modu açılarak bu değerlerin iki katıdır. 1000 piksellik custom modu Desk-top publishing (masa-üstü yayıncılık) için özel olarak hazırlanan A-2500 ve son günlerin hit'i A-3000'de özel bir monitör yardımıyla tam sonuç vermektedir.

Screen width ise, ekran yatay çözünürlüğünün piksel olarak değerini belirlemek için kullanılır. 640, 656, 672, 688, 704 ve 800 (custom) piksellik yatay çözünürlüklerde çalışabilmek mümkündür. Fakat sonuncusu olan 800 piksel için, yine özel donanım gerekir.

Macro definitions alt-menüsündeki fonksiyonlar yardımıyla, istediğiniz bir tuşa makro tanımlayabilirsiniz. Makrolar, devamlı tekrarlanması gereken işlemler için çok yararlı olurlar. 100000 satırlık bir yazı dosyasında her satırın başındaki karakterin silinip, yerine başka bir karakter koymanız gerektiğini düşünün. Bu işlem, saatlerinizi boş yere harcayacaktır. Oysa bu işi hızlandırmak için işlemi bir defa makro olarak herhangi bir tuşa atadıktan sonra, devamlı o tuşa basmanız yeterli olacaktır. Makroları istediğiniz uzunlukta tanımlayabilir, bir makrodan daha önce hazırladığınız bir makroyu çağırabilirsiniz.