Sayfa 20

bir GÖZ atış

Merhabalar, Sayın Müzisyenler !!! Bu hafta çok ilginç ve önemli bir konu ile sizlerle tekrar birlikteyiz. Benim bu konuyu seçmemin sebebi kısaca şöyle: Bundan evvel sizinle genellikle basit müzik programlarını (TFMX Editör ve MIDI programlan hariç) inceledik. Hiçbirinde, "Waveform, Frekans, Phase Shift v.s" gibi sesin yapısı ile ilgili kavramlar kullanılmıyordu. Ancak bundan sonra inceleyeceğimiz programların çoğunda bu kavramlar yer yer gözükecek. Bu kavramları bilmeden programlan tam anlamıyla kullanmak imkansız gibi bir şey.

SES FREKANS TEKNİĞİ

NEDİR? Ses frekans tekniği; elektroniğin ve müziğin, ses ve sesin yapısı ile ilgili kısmını inceleyen bir bilim dalıdır, "...bir bilim dalıdır." diyorum, eskiden elektroniğin bir dalı idi. Ancak günümüzde başlıca bir bilim dalı haline gelmiştir.

Başlıca konuları: 1- Sesin yapısal özelliklerini incelemek. 2- Elektronik müzik aygıtlarının tümünün yapısını incelemek.

3- Sahne ve Stüdyo düzenlemelerini incelemek ve geliştirmek.

SES FREKANS TEKNİĞİNİN

ÖNEMİ NEDİR? Hiç Türkiye'de düzenlenen ROCK veya POP konserlerinden birine gittiniz mi, bilmiyorum. Ben üzülerek söylüyorum: gittim. Bu konserlerde düzenlenen ses düzenlerinin ve bu düzenleri kuranların kalitesizliği, müzisyenlerin tüm o güzel melodilerini birer sinek vızıltısına veya bir uçak gürültüsüne çevirmekteydi. Bunlardan biri de, Açık Hava Tiyatrosunda düzenlenen B.B.King konseri idi. Aslında bunlar, saymakla bitmez.

Ülkemizde, ne yazık ki, ses frekans tekniği ile ilgili yeterli derecede teknik donanuç müziğe yansımakta. Şimdi bazılarınız şöyle diyebilir: "Mozart, Beethoven ve Missisipi Blues dönemlerinde, kısaca eski tarihlerde ses frekans tekniği yoktu, ama eserler hep mükemmeldi." Buna karşılık şunlan söyleyebilirim: "O zamanın konserleri, 100.000 kişiye hitap etmiyordu. Ortamlan daha az kitleye göre tasarlanmıştı. Ayrıca bilakis eski çağlardan beri ses frekans tekniği bilinmekte idi. Roma İmparatorluğu döneminde inşa edilen Anfi Theater'lar sanırım buna çok güzel bir örnektir."

AMIGA ve SES FREKANS

TEKNİĞİ Bütün bunlardan sonra, ses frekans tekniği Amiga kullanıcısı tarafından da önemli olan bir şey. Daha evvelce belirttiğim gibi ses ve sesin yapısını bilmek; hem programların kullanımını kolaylaştırır, hem de yapılan müziklerde kulak aldanmalarından yararlanılarak yapılan değişik melodiler yakalamanızı sağlar. Bu durum genellikle sentetik sesler kullanan programlarda söz konusudur.

Amiga'da ses frekans tekniğinin en çok sözünün geçtiği yer şüphesiz 'sesin örneklenmesi' bahsidir. Hatırlarsanız (okumuşsanız) 7. sayıda "SES ÖRNEKLE-YİCİLER' yazısında, ses frekans tekniğine az da olsa girmek zorunda kalmıştım.

SES NEDİR? Doğada

titreşen her şey bir titreşim zarımıza ulaşır ve kulak zarımızı titretir. Biz de sesi duymuş oluruz. İnsan kulağı doğadaki tüm sesleri duyamaz. İnsan kulağı ancak 20 Hz ile 20000 Hz arasındaki sesleri duyabilir. Havayı titreştiren her şey, bizim için bir sestir. Buradaki 'hava' sadece sesin kulağımıza veya başka bir yere iletilmesini sağlayan bir iletkendir. Bu iletken, bir sıvı veya sert bir cisim olabilir. Uzayda bunların hiçbiri olmadığı için sesi ancak elektronik olarak iletebiliyoruz.

"WAVEFORM"

DALGA ŞEKLİ

DURUN…!!! Hemen korkmayın. Sanırım (Bu garip başlığın bdgisayarla ve müzikle ne ilişkisi olduğunu düşünüyorsunuz. (Bundan dolayı da belki de bu önemli yazıyı belki de es geçip okumayacaktınız. (Bu yazıda seslerin anatomik^ ve matematiksel yapdarının hayatımızdaki ve müziğimizdeki rolünü inceleyeceğiz. nım ve teknik eleman yok. Bu yüzden so- oluşturur. Bu titreşim havayı iterek kulak

Her sesin, bir temel dalga şekli vardır. Bu, sesin karakterini belirler. Bir flüt sesinin temel dalga şekli, "SINUS" eğrisi biçimindedir (Şekil-1)-. Ancak bir piyano sesi ile bir klasik gitar sesinin temel dalga şekilleri de flüt ile aynıdır. Peki neden ikisi aynı ses değil? Bunu birazdan anlayacağız.

SESİN FREKANSI Her sesin bir frekansı vardır. Bir flütden çıkan, ayrı notadaki her sesin kendine ait bir frekansı vardır. Frekans; sesin temel dalga şeklinin saniyedeki tekrarıdır. Birimi Hertz (Hz) dir.

SESİN GENLİĞİ (ŞİDDETİ) Her ses insan kulağına farklı şiddette ulaşır. Biz sesin şiddetini günlük yaşantımızda "alçak ses" veya "yüksek ses" olarak değerlendiriz. Ancak fizikçiler bunu Decibel (Db) olarak birimlendirirler. Şekil