Sayfa 67

Bu ay gelen en vasat oyunlardan biri. Şimdi eminim hepiniz aynı şeyi düşüneceksiniz: 'Madem vasat, ne diye açıklıyorsunuz?' Tek bir nedenden dolayı, çok basit olması nedeniyle günde en az 3 kere oynamadan edemeyeceğiniz için. Strateji türü bir oyun olarak gözükse de, aslında strateji ile uzaktan yakından ilgisi yok. Fakat bu oyunda diğer strateji türü oyunlarda olmayan bir şey var, o da en basit şekliyle Ortadoğu politikasını ve güçler dengesini anlayabilmeniz. Fakat ne yazık ki oyunun gerçekle ilgisi pek fazla değil, aynı zamanda seçim yapabileceğiniz fazla seçenek yok. Dediğim gibi oldukça basit bir oyun.

Conflict'te siz İsrail'i yönetiyorsunuz. Amaç ise basit, uzun süre iktidarda kalmak ve bu süre içerisinde de çevrenizdeki ülkeleri başarabilirseniz kontrol altına alabilmek. Fakat bu kontrol komşularınızın topraklarını, kendi topraklarınıza katmak şeklinde değil, sizin etkiniz altında olan kukla bir yöneticiyi başa getirmek şeklinde oluyor. Tabi bu arada Filistin sorunu, yıllık Amerikan yardımı ve Mossad eylemleri de oyunda unutulmuş değil.

İlk ekranda karşınıza menüden diplomatik ilişkilerinizi ve Mossad'ın eylemlerini ayarlayabilirsiniz. Ekranın solunda çeşitli Arap ülkelerinin adları var. Bunlardan bazıları sizin komşularınız değil, fakat gene de komşularınızla olan ilişkilerinizde etkili oluyorlar. Herhangi bir ülkenin adına kliklediğinizde karşınıza 3 adet seçenek çıkar.

1-Yukarıdaki seçenek ilişkilerinizi düzeltmek için kullanacağınız seçenektir. İlk olarak iyi ilişkilerin kurulmasıyla başlar. Ardından ticaret anlaşmaları yapılır. Son aşama ise askeri Pakt'tır. Askeri Pakt'ı imzaladıktan sonra isterseniz yönetime maddi yardımlarda bulunabilirsiniz.

2-İkinci seçenek ise ilişkileri bozma seçeneğidir. Gücünüze güveniyorsanız bu seçenekle ilişkilerinizi bozmaya başlayabilirsiniz. Unutmayın bir ülkeyle aranızdaki sınıra yapacağınız yığınaklar ve çeşitli askeri operasyonlar, o ülkeyle aranızdaki ilişkilere bağlıdır.

3-İlişkileri olduğu gibi koruma. Bu seçenekle seçtiğiniz ülkeyle, ne ilişkilerinizi düzeltirsiniz, ne de bozarsınız.

Tabii başka ülkelerin sizinle olan ilişkileri, sizin kontrolünüz dışında bozulabilir. Bunun çeşitli nedenleri vardır. Araları bozuk olan iki ülkeden biriyle oldukça yakın ilişki içindeyseniz, öbür ülkeyle iyi ilişkiler kuramazsınız. Mossad'ı kullanarak başka ülkelerde çeşitli faaliyetler yapabileceğinizi yazmıştım. Kimi ülkelerin yapısı oldukça sağlamdır. Bu gibi ülkelerde halk ayaklanmaları yapabilmek zaman ister. Yardım ettiğiniz devlet karşıtı grup güçlendiği zaman, siz durdurmak isteseniz bile durmayacak ve darbe yapacaktır. Bir ülkede darbe olduğu zaman da o ülkeyle bir daha diplomatik ilişki kuramazsınız. Birleşmiş Milletler o ülkeye barış gücü gönderir ve o ülkede oyun sonuna dek bütün dış ilişkilere kapalıdır.

Bu ekranda ayrıca B tuşuna basarak ülkelerin iç durumları ve sizinle olan ilişkileri hakkında bilgi edinebilirsiniz. 'Internal Stability' ülkenin iç durumudur. Çizgi 'Firm'e yakın olduğu zaman, ülkede karışıklık ve ayaklanma olması güçtür. 'Weak' olduğu zaman ise ülke bir ayaklanmaya oldukça yakındır. 'Diplomatic Relations' ise ülkenin sizinle olan ilişki düzeyini gösterir. Çizgi 'Poor'a yakınsa o ülkeyle aranızda her an bir savaş çıkabilir. 'Good'a yakınsa da o ülkeyle askeri bir ittifak oluşturabilir veya müttefiğinize askeri yardım yapabilirsiniz. Unutmayın müttefikleriniz bile kimi zaman size savaş açabilir.

Ekranın en altında Make Policy

1 seçeneği vardır. Burası oyunun ikinci bölümüdür. Bu bölümden ülkelere savaşlar açacak, silah alacak, kısacası dış politika haricindeki her şeyi buradan yapacaksınız. 1-Purchase Arms: Başka ülkelerden silah alma. Oyunun en büyük hatalarından biri de burada. İsrail günümüzde yüksek teknoloji silahları yapabilen bir ülke. Fakat bu ne yazık ki oyunda düşünülmemiş. Bu sebeple İsrail bütün silahlarını dışarıdan alıyor. İsrail'e silah satan çeşitli ülkeler var. A.B.D. bu ülkeler içerisinde en çok çeşide sahip olan ülke. Ödemelerde en fazla kolaylığı da Fransa sağlıyor. Dilerseniz ülkelerin sattıkları silah sistemlerine kısaca bir göz atalım.

A.B.D. : En kaliteli tank olan M1-Abrams, F-15 ve F-111 savaş uçakları, saldırı helikopterleri, Sam sistemleri, erken uyarı sistemi olan Awacs uçakları.

F-111 bombardıman uçağıdır ve komşularınızın endüstriyel alanlarını veya nükleer üslerini yok etmede kullanılır. Saldırı helikopterleri tanklara karşı oldukça etkilidir. Sam sistemleri ise uçaklara karşı kullanılır. F-15 uçakları hava üstünlüğü için gereklidir.

Britain: En fazla hafif zırhlı araç satar. Bunun yanında fazla alışveriş yaparsanız A.B.D. ile aynı işi gören, farklı silah sistemleri satar. Fakat fiyatlar A.B.D.'den biraz daha pahalıdır.

CONFLICT

France: Mirage uçağı, hafif ve orta sınıf zırhlı araçları en fazla sattığı sistemlerdir. 50 milyonunuz varsa sizinle iş yapabilecek yegane ülkedir. Bu sayede 150 milyona varan silah sistemi alabilirsiniz.

Private Dealer: Güney Afrika Cumhuriyeti'dir. Genelde eski silah sistemleri satar. Fakat herhangi bir ambargo durumunda diğer ülkeler size silah satmazken, bu ülkeden silah alabilirsiniz. Bu da ülkenin en büyük avantajıdır.

2-Strategic Action: Sizinle sınırı olan ülkelerle yapacağınız savaşları buradan planlayıp, uygulayabilirsiniz. İlişkileri sizinle bozuk olan bir ülkeye tüm gücünüzle, ortak sınırınıza kuvvet yığabilirken, iyi ilişkiler içerisinde bulunduğunuz bir ülkenin sınırlarına sadece çok az bir kuvvet yığabilirsiniz. Fakat tüm yapacağınız kuvvet yığmaktan ibaret değildir. Sivil, endüstriyel ve nükleer hedefleri bombalayabilirsiniz. Bu sayede ülkenin, eğer varsa nükleer üslerini yok eder ve o ülkeyi bir nükleer tehlike olmaktan çıkarabilirsiniz. Bu sayede karşı taraf size hiçbir zaman Atom Bombası atamaz. Eğer sınırdaki gücünüze güveniyorsanız, komşunuzu işgal edebilirsiniz. Bu karşı tarafı şaşırtacağı için size avantaj sağlayacaktır. Bu aşamadan sonra iki ülke arasında savaş çıkar. Savaşta ise yapabileceğiniz işler daha farklıdır. Çeşitli seçenekler vardır. Çeşitli savaş sistemlerinizin, savaştaki sayısını arttırabilirsiniz, yedek piyade tümenlerinizi cepheye sürebilir veya cepheden çekebilirsiniz, son olarak da hiçbir kuvvet göndermezsiniz. Savaştaki durumunuzu, ekranın sağ alt köşesinden öğrenebilirsiniz. Aynı yerden savaşta kullanılabilir durumdaki savaş sistemlerinizin sayısını da öğrenmeniz mümkündür. Karşı tarafın silahlarını tamamen yok etmeden savaşı kazanamazsınız. Savaşın uzaması da sizin aleyhinizedir. Savaş uzadığı zaman sizin ülkedeki etkinliğiniz azalır ve hatta size karşı darbe bile yapabilirler. Bu sebeple hiçbir savaşı 5 aydan fazla bir süre sürdürmemeye çalışın. Fakat burada oyunun ikinci eksikliği ortaya çıkıyor. Savaşta hiçbir strateji yapamıyorsunuz. Tek yaptığınız cepheye silah göndermekten ibaret, gerisi Allah'a kalmış.

3-Review Forces: Ordunuzun gücünü buradan öğrenebilirsiniz. Silah sistemlerinizin de birim sayıları burada yazar.

4-Nuclear Club: İlk başta İsrail'in nükleer santralleri yoktur. Zaman içerisinde sizin buradan araştırmalara vereceğiniz paralarla, nükleer santraller kurulur. Bu sayede nükleer silahlara da sahip olursunuz. Bu silahların caydırıcı gücü oldukça fazladır. Bundan başka savaşlarda da başka bir ülkeye karşı kullanılabilir. Fakat bunun sonuçlarına da katlanmak zorundasınız. Karşı tarafta da nükleer silahlar varsa, o ülke de size cevap verecektir. Bunun sonucu dünya için tam bir felakettir. Karşı tarafın nükleer silahları yoksa, kesinlikle yenilir, fakat bunun ardından size karşı her şeyde ambargo konur. Bu da sizin için tam bir felakettir.

5-Palestinian Problems: Tam anlamı, Filistin sorunudur. Genelde pek fazla etkileri yoktur, fakat herhangi bir savaş durumunda yavaş yavaş ayaklanmaya başlarlar. Bunun nedeni de Filistinlileri denetleyecek olan bir askeri kuvvet olmamasıdır. Bu bölgeye asker göndererek uyguladığınız Filistin politikasını sertleştirebilirsiniz.

6-Next Turn: Oyunda her turn bir aydır. Bu seçeneği seçtikten sonra bir ay geçer. Bu bir ay zarfında gelişen olayları gazetelerden öğrenebilirsiniz.

Gazetenin çıktığı ekranda 'S' tuşuna basarsanız oyunu 'save' edebilirsiniz. Bunun dışında Birleşmiş Milletler'de her yıl çeşitli konularda toplantılar olur. Çeşitli nedenleri vardır. En önemli neden Filistin Sorunu'dur. B.M. sizden Filistinlilere toprak vermenizi isteyecektir. Bunu kabul ederseniz biraz toprak kaybeder, fakat buna karşılık prestij kazanırsınız. Ayrıca her yıl size piyade tümenlerinizin sayılarında artış yapmayacağınız konusunda garanti ister. Bunu da kabul edip etmemek sizin elinizde.

VIRGIN MASTERTRONIC 512K Tek Disket

ZORLUK............................... :%55 OYNANABİLİRLİK .................:%50 IQ................................:%30 GENEL................................ :%60