Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 30
Selam! İşte bir aylık bir aradan sonra yine sizinleyiz. Bu ay size Türkiye'de, özellikle İstanbul'da kolaylıkla bulunabilen bir modem programı olan JR-COMM'u açıklayacağım. Fakat ilk önce Türkiye'de modem konusunda bir gelişmeden size kısaca bahsetmek istiyorum. İstanbul Amiga piyasasının ilk firmalarından biri olan ve hala faaliyetlerini sürdüren T.S.T., Avrupa'dan getirdiği U.S. Robotics marka modem ile bir aya kadar bir mail-box açmayı planlıyorlar. Modem 2400'den 19200 Baud'a kadar her hıza kolaylıkla cevap verecek nitelikte. Hatırlarsanız daha önce de Erle Bilgisayar bir mail-box açmıştı.
Bu ayki programımız olan Jr-Comm geçen ay tanıtmış olduğum Diga kalitesinde bir program. Bu programın üretim tarihi Ocak'90. Dynalogic firması, daha önce programın deneme versiyonunu piyasaya sürerek bir hayli ilgi çekmeyi başardı. Artık ülkemizde de bulunan v1.0, birçok modem programının yaptığı işleri daha hızlı yapıyor. Bu programın en önemli özelliklerinden biri de kullanımının bir hayli kolay olması.
Yine geçen sayıda olduğu gibi ilk önce programın menülerini tanıtacağım. Ardından anlatacağım fonksiyonlar da ana ekrandaki seçeneklerdir. Fonksiyonları kolay ve hızlı olarak kullanabilmek için gerekli tuşlar da, fonksiyon başlığının sağında belirtilmiştir.
Program iki parçadan oluşuyor; birinci modül olan Jr-Edit ile ana programın tüm konfigürasyonunu ayarlayabilir, telefon rehberinizi düzenleyebilirsiniz. Jr-Comm'da esas işimize yarayacak olan ana modüldür.
JR-COMM
PROJECT MENÜ Load defaults: <Sağ Amiga>+<L> Diskete daha önce kaydedilmiş bir konfigürasyon dosyasını yükler. Bir konfigürasyon dosyasında ekran renkleri, modem ayarlamaları ve terminal emülasyonları gibi bilgiler kısaca kaydedilmiştir. Jr-Comm, yükledikten hemen sonra hazırlanan bu konfigürasyon dosyasını disketten okur ve buradaki bilgilere göre size ekranını açar. Load 0.94a defaults: <Sağ Amiga>+<I> İlk piyasaya sürülen deneme versiyonunda bütün menüler tümüyle çalışmaktaydı. Yeni v1.0'da konfigürasyon dosyasının içindeki bilgilere eklemeler yapıldı. Normal olarak Jr-Comm, eski konfigürasyon dosyasını yüklemeye kalktığında hata verecektir. Eski versiyonu kullanıp, rahat çalışmak için konfigürasyonu zevkine göre ayarlayanlar, bu menü yardımıyla yaptıkları ayarlamaları tekrar etmek derdinden kurtulacaklardır. Seçenekle disketteki v0.94a konfigürasyon dosyası yüklenecektir. Bu dosyadaki gerekli sistem ayarlamalarını yaptıktan sonra, Write defaults ile dosyayı diskete kaydederseniz, yeni Jr-Comm'unuz eski konfigürasyonunuzla çalışır hale gelecektir. Write defaults: <Sağ Amiga>+<W> Yaptığınız ya da yükleyip değiştirdiğiniz konfigürasyonu diskete "Jrcomm.config" adı altında kaydeder. Quit Jr-Edit: <Sağ Amiga>+<Q> Konfigürasyon editöründen çıkmanızı sağlar. Artık Jr-Comm'u yükleyip hazırladığınız konfigürasyonla çalışmanıza başlayabilirsiniz.
Protokol olarak ZModem seçildiğinde, veri gönderiminde Amiga'nın veriyi belli şekilde kontrol etmesini sağlayan seçeneklerdir.
Skip if absent: Gönderilecek olan dosya, önceden gönderilmişse tekrar gönderimi engellenir.
Append files: Gönderilen dosyaları arka arkaya bağlayarak tek bir dosya halinde aktarılmasını sağlar.
Overwrite files: Alıcı taraftaki diskette gönderilen dosyayla aynı ismi taşıyan başka bir dosya mevcut ise eski dosya silinerek yenisi bunun üzerine yazılır.
Protect all files: Gönderilen tüm dosyaları silinmeye karşı korur. Ayrıntılı bilgi için CLI kursunda Protect komutunu inceleyebilirsiniz.
Don't care: Gönderilen dosyanın güvenliği açısından hiçbir önlem almaz.
ZMODEM OPTIONS seçenekleri, bu protokolü kullanarak program aktarılma işlemlerinin otomatik olarak yapılmasını sağlar.
ASCII SEND OPTIONS adı altında bulunan seçenekler ile ASCII olarak bilgi transferi sırasında kullanılacak bazı ekstraları açıklamakta yardımcı olumlar.
Expand blank: Kelimeler arası boşlukları biraz daha geniş göstererek yazıların daha rahat okunmasını sağlar.
Char delay: Her girilen karakter arasında ufak bir bekleme zamanı konulmasını sağlar. Bu fonksiyon, 9600 ve yukarısı hızlarda çok yararlıdır. Transfer edilirken ekrana basılan yazılar hemen yenileri geleceğinden bunları yavaşlatmak faydalıdır.
Line delay: Her satır sonuna sizin belirlediğiniz bir süre bekleme konmasını sağlar. Bu, satırı hemen okumanız için bazen gerekli olabilir.
Prompt char: Kursörü istediğiniz bir karakterle göstermeye yarar.
MISCELLANEOUS altında toplanan fonksiyonlar fazladan eklenen bazı ufak, fakat yararlı fonksiyonlardır.
Binary mode: Veri iletişiminde transfer edilen veriler program dosyaları ise bunları binary mode ile rahatlıkla aktarabilirsiniz.
Overdrive: Telefon hattında aşırı yüklenme söz konusu olduğunda modemi otomatik olarak bekleme konumuna geçirir.
Serial: <Sağ Amiga>+<2> Karşınıza çıkacak olan pencerede veri transferi parametrelerini modeminize göre ayarlamanızı sağlar.
BAUD RATE ile veri transfer hızı baud cinsinden ayarlanabilir. İzin verilen hızlar şunlardır:
300, 600, 1200, 2400, 4800, 9600, 19.2 K, 38.4 K, 57.6 K
DATA BITS, komünikasyonda kullanılacak bilgi bitleri adedini ayarlamanıza yarar.
PARITY, bilgilerin kontrolünü sağlamakta kullanılır ve program bilinen 5 çeşit parity kontrolünü sağlamaktadır.
STOP BITS, bilgi bitleri arasına yerleştirilecek olan ve bilgi sonunu tanımlamakta kullanılan bitlerin adedini belirler.
DUPLEX ve X-ON/X-OFF ile de çalışma şeklini kendi istekleriniz doğrultusunda ayarlayabilirsiniz.
BREAK LENGTH, verinin kaçar KByte'lık bloklar halinde gönderileceğini belirlemek için kullanılır. Bu değer ne kadar küçük olursa, transfer edilen bir blokta hata olduğunda bunu algılamak ve tekrar doğrusunu göndermek daha kısa sürer.
Modem: <Sağ Amiga>+<3> Eğer modeminiz Hayes standardına uyumlu değilse (kullanım kitapçığında belirtilmiştir), bunun bazı özel komut tanımlamalarını yapmanız gerekmektedir. Bu gerekli ayarlamalar, modemin kullanım kitapçığında belirtilir.
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 31
MODEM COMMANDS ile telefon numarası, çevirmek için modemin kullandığı karakter dizisi gibi bazı komutlarını ayarlayabilirsiniz.
Init command: Modemi tanımlamak ve çalışmaya hazır hale getirmek için kullanılır. Bu komut dizisi, Jr-Comm çalıştırıldığında otomatik olarak uygulamaya çalışır, fakat herhangi bir bağlantı eksikliği yüzünden hata oluştuğunda program bunu size bildirir.
Hang-up command: Modeminizin, kulağı hattı kapa komutunu uygulamak için gerekli olan dizi buraya girilmelidir.
Dial prefix: Numara çevirmede kullanılır, karakter dizisi buraya girilmezse, program telefon numarasını çevirmesi gerektiğini bilmeyecektir.
ALTERNATE DIAL PREFIXES ile üç farklı arama yöntemi belirleyebilirsiniz, her seferinde yurt içini aramak için 9, yurtdışını aramak için ise 9-9 girmenize gerek yok. Bunları #1, #2 ve #3 ile ayarlayarak daha rahat çalışabilirsiniz.
MODEM RESPONSE CODES yardımıyla, modemin size bildirdiği bilgileri istediğiniz gibi tanımlamanız sağlanmıştır. Bunları isterseniz Türkçe yaparak gelen modem mesajlarını daha kolay anlayabilirsiniz. Bu mesajlar O.K., Busy (meşgul), Ring (çalıyor), Error (hata), Voice (aranan yerde insan cevap verdi), Connect (bağlantı gerçekleşti), No carrier (tanımlama sinyali yok) ve No dial tone'dur (ara sinyali yok).
Redial delay, aranan numara meşgul olduğunda tekrar aramanın ne kadar süre sonra yapılacağını tanımlamak için kullanılır.
# of retries ile tekrar arama işleminin kaç defa tekrarlanacağını belirleyebilirsiniz.
Dial time-out: Karşı taraf cevap vermiyorsa, ne kadar sürede arama işleminin kesileceğini tanımlayabilirsiniz.
Ignore no carrier yazısının solundaki yuvarlağı kliklerseniz, carrier sinyali dikkate alınmadan arama yapılır.
Ignore carrier detect ile carrier sinyali ile karşılaşıldığında programın bunu tanımaması sağlanır.
Hang up on dialer exit, siz sistemden çıkmak istediğinizde hattı kapayarak çıkmanızı sağlar.
Dialer auto-baud: Modeminiz farklı hızlarda çalışabilen bir modem ise, çalışma hızının otomatik olarak karşı tarafın hızına göre ayarlanmasını sağlar.
Terminal: <Sağ Amiga>+<4> Amiga'nızın çalışma esnasında hangi terminali emüle edeceğini ve bazı temel ekran parametrelerini bu menü fonksiyonuyla belirleyebilirsiniz.
CR xlate: Satır sonundaki Return kodlarını ayıklamanıza (strip) ya da bunlara birer boş satır atlama kodu eklemeniz (add LF) için kullanılır.
LF xlate: Boş satır atlamaları yerine bunları yok edebilirsiniz (strip) ya da bunlara birer CR (Return kodu) daha ekleyebilirsiniz (add CR).
EOL out: Satır sonunda nasıl bir satır atlama yapılacağı belirlenir. CR sadece alt satırın başına geçer, LF ise bir boş satır bırakır. Tabii bunların ikisini de aynı anda kullanmak (CR/LF) mümkün.
Screen type: Ekrandaki renk adedi tanımlanır. Ayrıca ekran olarak WorkBench ekranını kullanabilir ya da ekranı InterLace moduna geçirebilirsiniz.
Capture filters: Haberleşme esnasında kayıt yapılıyorsa (Capture), kaydedilen dosyadan ayıklanacak karakterleri tanımlamanıza yarar. İsterseniz ANSI adı verilen ESC kodlarını, isterseniz CTRL kodlarını ya da geri silme kodlarını filtreleyebilirsiniz.
Emulation: Yapılacak terminal emülasyonunu tanımlamanızı sağlar. Şu an Jr-Comm'un izin verdiği emülasyonlar TTY, Amiga, IBM Color, IBM Mono, VT100 ve SkyPix'tir.
Miscellaneous: Ekran kayma hızı, kursor flaşı, sistem renklerinin kullanılması gibi bazı ufak tefek seçenekler burada toplanmıştır.
Textsize: Kullanılan ekran fontunun diskette başka boyutta olanı varsa, en küçük ya da en büyük olanını kullanmanızı sağlar.
Pencerenin en altındaki satırda yazı, zemin, kursor ve statü renklerini belirleyebilirsiniz.
Macros: <Sağ Amiga>+<5> Program sırasında kullanabileceğiniz tuş kısaltmalarını tanımlayabilirsiniz. <F1> ile <F10> arasındaki tuşları 4 değişik şekilde tanımlayabilirsiniz. Bu sayede toplam 40 işlemi iki tuşa basarak gerçekleştirebilirsiniz.
Karşınıza bir pencere çıkacak, sizden fonksiyon atanacak tuşu ve bu tuşa atanacak karakter dizisini tanımlamanız istenecektir. Pencerenin üst satırındaki Modifier yazısı yanındaki seçenekler yardımıyla değişik tuş kombinasyonlarını da tanımlayabilirsiniz. CTRL tuşu ve bir fonksiyon tuşuna basınca, bir işlem gerçekleşmesini istiyorsanız CONTROL yazısının solunda kalan yuvarlağı kliklemelisiniz. Aynı şey Shift ve Alt tuşları için de geçerli.
Palette: <Sağ Amiga>+<6> Ekran renklerini ayarlamak için kullanılacak seçenektir. Renk ayarlaması Deluxe Paint gibi çizim programlarındaki tekniklerle hemen hemen aynı. Karşınıza çıkan pencerenin solunda renk ayarlaması için üç dikey çubuk gözükür: Bunlar, Red
(kırmızı), Green (yeşil) ve Blue'dur (mavi). Değiştirmek istediğimiz rengi sağ taraftan seçtikten sonra, üç dikey çubuğun yardımıyla hayalimizdeki renge dönüştüreceğiz. Sağ taraftaki renk menüsünde gözüken renklerin adedi Terminal fonksiyonu ile ayarlanan renk adedine bağlıdır.
Reset yardımıyla yaptığınız ayarlamalar iptal edilir ve programın eski gerçek renkleri tanımlanır. Undo ile de son yaptığınız işlemi geri alabilirsiniz.
General: <Sağ Amiga>+<7> Programın çalışmasını etkileyen bazı yardımcı işlevleri buradan ayarlayabilirsiniz.
STATUS LINE başlığı, statü (durum) satırında kullanılacak bilgileri gösterir. Statü satırı ekranın en altında farklı renkte olan satırdır. Burada saati sürekli olarak görebilirsiniz.
Status line active: Statü satırını açar.
Time of day clock: Ekranda saati gösterir. Saatli RAM kartı olmayanlar, sistem saatini görürler.
On-line timer: Saatin devamlı olarak çalışmasını sağlar.
24 hour mode: Saat göstergeci 24 saate ayarlanır.
Audible beep: Normalde Jr-Comm ile çalışırken bir hata sırasında ekran flaş edecektir. Bunun yerine sesle uyarı koyabilirsiniz. Bu durumda hata oluştuğunda, bip sesi duyacaksınız.
FILE NAMES ismi altında Jr-Comm'un bazı dosyaları nereden yükleyeceği ve nereye kaydedeceğini dosya ismiyle beraber belirleyebilirsiniz.
Phone-book: Telefon rehberinin kayıt ismi (disket sürücü ismi: kaydedilme ortamı/dosya ismi). Orijinali "jrcomm.phones"tur.
Macros: Fonksiyon tuşu makrolarının kayıt ismi (disket sürücü ismi: kaydedilme ortamı/dosya ismi). Orijinali "jrcomm.macros"tur.
Capture: Yazışma esnasında gelen ve giden tüm mesajların hangi dosyaya kaydedilmesi gerektiği (disket sürücü ismi: kaydedilme ortamı/dosya ismi). Orijinali "capture.cap"tır.
Logfile: İlk bağlantı sırasında karşı tarafa gönderilecek yazı dosyası ismi (disket sürücü ismi: kaydedilme ortamı/dosya ismi). Orijinali "jrcomm.log"dur.
Font name: Topaz 8 fontu dışında herhangi bir CLI sistem fontu kullanmak istiyorsanız, ismini buraya girmelisiniz. Ayrıca font, disketin "fonts" directory'sinde bulunmalıdır.
Font size: Kullandığınız fontun değişik büyüklükte olanları varsa, bunlardan istediğiniz birini kullanabilirsiniz. Bunun için font büyüklüğünü buraya girmelisiniz.
MISCELLANEOUS ile gerekli bazı yardımcı fonksiyonları açıp kapayabilirsiniz. Bunlar hand-shake modunda çalışma, hata esnasında doğrudan çıkış, log dosyasını açıp kapama, diskette boş yer kontrolü gibi işlevlerdir.
Task priority ile Jr-Comm multi-tasking olarak çalışırken buna tanınan öncelik değerini artırabilirsiniz. Bununla bilinçsizce oynamak yerine <Yukarı ok> ve <Aşağı ok> tuşlarıyla geri çağırabilirsiniz. Burada gireceğiniz değer, ok tuşlarına basınca en fazla kaç cümle geri gidilmeye izin verildiğini belirtir.