CENGİZ HAN
Retro bilgisayar
Türklerin anavatanı Orta Asya'dır. Bunu herkes ilkokuldan beri bilir. Bundan yüzlerce yıl önce atalarımız atlarıyla toprakları ve milletleri titretmiş, kılıçlarıyla uluslara diz çöktürmüştür. İlk ve Orta Çağa adını verenler de bu insanlardır. Bu cesur insanlar Türk'ün kim olduğunu batıdan doğuya, kuzeyden güneye, eskiden bilinen ve ulaşılabilen bütün dünyaya tanıtmışlardır. Beraberlerinde Avrupa'ya medeniyet ve o zamanın teknolojisini de getirmişlerdir. Fakat ne yazık ki o günler gerilerde kaldı. Fakat belki de herkesin içinde bir burukluk, eskiye, atalarımızın dünyayı titrettiği zamanlara bir özlem vardır. Bu büyük insanlar bilinen bütün dünyayı Türk topraklarına katmak istemişlerdir. Fakat ne yazık ki ömürleri buna yetmemiştir. Ölümlerinden sonra başa gelenler ülkeyi iyi yönetememiş ve topraklar da bir süre sonra parçalanmıştır. Osmanlı İmparatorluğu, bu Türk devletlerinin en uzun ömürlü olanı olmuştur. İşte belki de tüm hayallerinizi, bilgisayar başında da olsa gerçekleştirebileceğiniz bir oyun geldi: CENGİZ HAN. Siz bu oyunda Cengiz'in, Timuçin'in yapamadıklarını, yarım bıraktıklarını yapabilir ve bütün Asya ve Avrupa'yı tek bir bayrak altında toplayabilirsiniz. Cengiz Han bir 'KOEI' oyunu. Geçen aydan dergimizi takip edenler, bu firmanın bir diğer oyunu olan Bandits of China'yı okumuşlardır. Bu sebeple bu firmanın strateji oyunları hakkında genel bir fikirleri vardır. Ben gene de kısaca firmadan bahsedeyim. Firma, ilk olarak Romance of Three Kingdoms'ı yapmıştı. Oyun beklenenin üzerinde ilgi gördü ve firma 1 yıl içinde 3. oyunlarını çıkardı. Strateji oyunlarında belli bir yer edinmiş olan firma, konusu günümüzde geçen oyunlardan ziyade, tarihin derinliklerinde kaybolmuş ve günümüzde fazla bilinmeyen zaman dilimlerini içeren konularla ilgilenmekte. Bu sebeple oyunlar oldukça ilginç olabilmekte. Oyunlar konularından başka, içindeki menülerle de kalitesini kanıtlamakta. Bu menüler oyunu yeterince komplike hale getiriyor ve strateji ile ilgilenen kesimi yeterince tatmin ediyor.
Şimdi gelelim Cengiz Han'a. Oyunda iki adet senaryo bulunmakta. Bunlardan ilki, Timuçin'in Asya seferi. İkincisi de Cengiz'in Avrupa, Arap yarımadası ve Asya seferi. İlk senaryoyu seçerseniz, Timuçin'in yerine geçiyorsunuz ve tüm Asya'yı Türk bayrağı altında toplamaya çalışıyorsunuz. Bu senaryoda tek kişi oynamak zorundasınız. İkinci senaryoda ise Cengiz'den başka İngiltere Kralı, Bizans İmparatoru ya da Japon İmparatoru olabilirsiniz. Yani kısaca ikinci senaryoyu birden fazla kişi oynayabilirsiniz. Senaryoyu seçtikten sonra, her kimi seçtiyseniz fark etmez, karşınıza yönettiğiniz karakterin özelliklerinin bulunduğu bir ekran çıkacaktır. Bu ekrandaki özellikler oldukça önemlidir ve oyunda yapacağınız hamleleri, oyunun akışını belirler. Bilgisayar bu özelliklerin değerlerini beğenip, beğenmediğinizi soruyor. Bunları olabilecek en yüksek seviyeye gelene kadar seçmeyin. Yapacağınız bütün hamleler, düşük değerler yüzünden yarım kalabilir. Ayrıca yaptığınız her hamle bu değerleri belli ölçülerde azaltır. Değerler belli bir seviyeye indikleri zaman, karakter hiçbir şey yapamaz. Tek yapacağı bu değerleri yükseltmek olabilir. Bu da gereksiz hamle kaybına yol açar. Fakat doğru ve adil olduğunuz müddetçe bu özellikler değer kaybetmez, aksine değer kazanır. Bu seçimlerin ardından oyunun zorluk derecesini belirliyor ve oyuna başlıyorsunuz. Oyun esnasında mouse'un sağ tuşuna klikleyerek, yukarıdaki menüden oyunu oynayabilirsiniz. Bu menü oldukça detaylıdır. İsterseniz ilk olarak bu menüyü tanıyalım; FİLE
1-Restart Game: Oyunu tekrardan baştan başlama.
2-Save Game: Oyunu boş bir diskete kaydetme.
3-Quit Game: Oyundan çıkma. ECONOMY 1-Population Distribution: Ülkenizde çeşitli dallarda çalışan insanlar vardır. Bunlar ülkeyi geliştirirler. Eğer bu sayıyı çoğaltmak isterseniz bu seçenekle askerlerinizden, bu dallara adam aktarırsınız.
2-Give: Siz büyük bir Han olarak, sırf kendinizi değil, aynı zamanda halkı da düşünen bir insansınız. Aklınızda bulunsun, siz halkı unutursanız, halk da sizi unutur. Kimi zaman da size karşı başkaldırabilir. Halka 3 çeşit mal verebilirsiniz. Gold (altın), Provisions (erzak), Specialty Items (çeşitli türde eşyalar). Halka herhangi bir şey vermeniz, aynı zamanda onların morallerini yükseltecektir.
3-Change Tax Rate: Verginin oranını belirleme. Vergileri 20%'nin üzerine çıkarmamanızı tavsiye ederim.
4-Collect Special Tax: Normalde yılda 1 defa vergi toplarsınız. O da otomatik olarak ocak ayında olur. Bu seçenekle kritik bir durum arz eden hazinenize, ekstradan vergi toplarsınız. Bu halkı oldukça mutsuz bırakan bir durumdur.
5-Merchant of China: Belli olmayan aralıklarla çeşitli yerlerden tüccarlar sizin ülkenize gelirler. Bunlardan biri de Çin'dir. Bu tüccarlarla çeşitli mallarda alışverişler yapabilirsiniz.
A-Sell: Ürettiğiniz malları satma.
B-Buy: Tüccarlardan çeşitli mallar alma.
C-Recruit Soldier: Paralı asker alma. Asker almanın en iyi yoludur. D-Leave Merchants: Bu menüden çıkma. Tüccarlardan aldığınız silahlar, sizin hem savunma, hem de saldırı gücünüzü arttırır.
6-Merchant of Islam: Arap yarımadasından gelen tüccarlar.
7-Merchant of Uighur: Uygur diyarlarından gelen tüccarlar.
ADMINISTRATIVE 1-Move: Bir yerden başka bir yere gitmek. Çeşitli türleri vardır.
A-Self: Sizin bir eyaletten bir başkasına gitmeniz.
B-Population: Bir başka eyalete asker ya da çeşitli dallarda çalışan işçileri gönderme.
C-Gold: Bir eyaletten diğerine altın nakletme.
D-Provisions: Bir eyaletten diğerine erzak nakletmek.
E-Specialty Items: Bir eyaletten diğerine çeşitli eşyalar nakletmek.
2-View: Bu seçenekte çeşitli konularda bilgi sahibi olabilirsiniz.
A-Country Data: Seçeceğiniz herhangi bir ülke ya da eyalet hakkında detaylı bilgi verir.
B-Leaders: Ülkeyi yöneten kişi hakkında bilgi verir.
C-Allies: Barış anlaşması imzaladığınız ülkeleri ve sürelerini gösterir.
D-Governor Candidate: Yanınızda bulunan komutanlarınız hakkında bilgi verir.
E-Children: Seçtiğiniz bölgedeki kişilerin çocuklarını gösterir. F-Inventory: Ülke ya da eyaletlerinizin ambarlarında bulunan malların listelerini gösterir. G-Finished: Bu menüden çıkma. 3-Current Country: Başka bir bölgede de olsanız bu seçenek sizin başkentinizi gösterir. 4-Diplomacy: Üç alt seçeneği vardır. A-Become Vassal State: Herhangi bir ülkeyi politik olarak yönetiminize katar ve her yıl vergi alırsınız. Fakat yeterince güçlü olmadığınız zaman, seçtiğiniz ülke bunu kabul etmeyebilir.
B-Give Tribute: Sizin bir başka devlete vergi vermeniz.
C-Ally with us: Komşu olan bir devletle saldırmazlık anlaşması. Süresi 5 senedir ve bu sene içinde fikir değiştirip anlaştığınız devlete savaş açmak isteseniz bile, o devlete anlaşma bitene kadar saldıramazsınız.
4-Send Policy: Emriniz altında bulunan, fakat doğrudan yönetmediğiniz eyaletlerde valilere, iç, dış ve başka bir çok konuda eyaleti nasıl yöneteceğini belirlemeniz. Bu konular
Country, Governor, Population Dist., Soldier Dist., Domestic policy, Foreign policy
5-Control Vassal State: Valinin emrinde olan bir eyaleti direkt olarak yönetiminiz altına alma.
6-Pass: Bir mevsim dinlenme. PERSONAL 1-Governor: Bu seçenek sizin valilerinizle ilgilidir.
A-Select: Doğrudan yönetiminiz altında bulunan bir eyalette vali atamanız.
B-Remove: Valiyi eyalet yönetiminden uzaklaştırıp, yanınıza almanız.
C-Nominate: Valiyi hem eyaletten, hem de ülkeden uzaklaştırmanız.
D-Train: Valinizin çeşitli özelliklerini geliştirmeniz.
2-Train Self: Yazımın başında bahsettiğim özelliklerin azalmaları sonucu, bazen hiçbir şey yapamayacak duruma gelebiliyorsunuz. Bu seçenekle belirleyeceğiniz bir özelliğinizi geliştirebiliyorsunuz. Tabi herhangi bir hamle yapabilmek için bazen tek bir özelliğinizi geliştirmeniz yetmeyebilir.
3-Rendezvous: Kazandığınız her savaştan sonra, o ülkenin prensesini hareminize dahil ediyorsunuz. Kimi zaman neşeli ve mutlu geceler geçirmek için bu seçenekle hareminizden bir cariye seçiyorsunuz.
4-Reassign: Bu seçeneğin de iki alt seçeneği vardır.
A-Change Governor: Eyalet valilerini değiştirme.
B-Send Governor: Boş bir eyalete vali tayin etme, daha doğru bir deyişle, doğrudan sizin yönetiminiz altında bulunan bir eyalete vali tayin etme. 5-Arrange Marriage: Kızlarınızı komutanlarınızla evlendirme. Bu sayede eğer ölürseniz, oyun bitmiyor. Siz öldükten sonra damatlarınızdan birini başa getiriyorsunuz. Fakat bu seçenek, Cengiz ve Timuçin'de bir işe yaramıyor, çünkü onların erkek çocukları var. MILITARY
1-Goto War: Size komşu olan bir ülkeye savaş açma. Bu iki türlü olur. Ya savaşa siz gider ve savaşı siz yönetirsiniz ya da savaşa komutanlarınızdan birini gönderir ve savaşın sonucunu beklersiniz. Savaşa giderken yanınıza alacağınız erzağa dikkat edin, yoksa ordularınız, düşmanla değil de açlıkla savaşmak zorunda kalabilirler.
2-Soldier Distribution: Ordu içindeki birimlerde ayarlamalar yapma. Ordu birimlerinin piyade mi, süvari mi, yoksa okçu mu olacağına buradan karar verebilirsiniz.
3-Train Soldiers: Askerlere talim yaptırıp, seviyelerini ve gücünü arttırma.
4-Espionage: Çeşitli şekillerde yapılan aktif haber alma.
A-Intelligence: Bir ülkeye bir casus yerleştirme. Bu sayede bu ülke hakkında bilgi alabilirsiniz.
B-Active Intervention: Resmen bir ülkede darbe yapma. Böylece size sadık bir kralın ülkeyi yönetmesini sağlayabilirsiniz.
C-Assassination: Sizi kızdıran bir krala suikast düzenleyip öldürebilirsiniz. D-Domestic Investigation: İçişleri hakkında bilgi toplama. Ülkenizde casus olup olmadığını bu seçenekle öğrenebilirsiniz.
5-Train Noncombats: Asker dışındaki diğer insanların bir savaş esnasında ülke savunmasına yapabilecekleri yararların yüzdesi, daha doğru bir deyişle, yüzde kaçının savaşabilir durumda olduğu.
6-Recruit Noncombats: Genel seferberlik hali.
OPTIONS 1-Wait Delay: Ekrandaki
yazıların bekleme süreleri.
2-Background Music: Fondaki müziği açma, kapama.
3-Sound Effects: Çeşitli efektleri açma, kapama.
4-Battlefield: Eğer savaşa siz değil de bir komutanı gönderirseniz, bu seçenekle ya sadece sonucu görürsünüz ya da savaş alanında savaşın tümünü seyredebilirsiniz.
5-Animations: Çeşitli animasyonları açma, kapama
6-Screen Back: Arkadaki ekrana (DOS ekranına) geçme. Oyun ana menüsünden sonra bir de savaşlarda karşınıza çıkan bir menü var.
İlk olarak savaş alanında ordularınızı yerleştiriyorsunuz.
1-GENERAL: A-Standby: Ordu
bir hamle hareketsiz kalır. Mobility'si yükselir.
B-Demand Surrender: Sadece komutanın bulunduğu birlik tarafından, düşman komutanının bulunduğu birliğe karşı kullanılabilen bir seçenek. Düşmana teslim olmasını söylüyorsunuz.
C-Reinforce: Savunma yapan ordu tarafından kullanılabilen bir seçenektir. Eğer isterseniz, orduları yerleştirirken, bütün birlikleri mevzilendirmezsiniz. Bir veya iki birliği rezervde tutabilirsiniz. Bu seçenekle de bu birlikleri istediğiniz an savaş alanına sokabilirsiniz.
D-Hunt: Sadece okçuların kullanabildikleri bir seçenektir. Azalan yiyeceği avlanma yoluyla tedarik etmeye çalışırlar.
E-Withdraw: Barış anlaşması imzalama. Sadece komutanın bulunduğu birlik tarafından yapılabilir.
2- MOVE: A-Entire Unit: Birlikleri hareket ettirme. B-Divide and Move: İstediğiniz zaman birbirlerine komşu olan aynı türde birlikleri, birbirlerinin üzerlerine hareket ettirmek suretiyle birleştirebilirsiniz. Ayırmak istediğiniz zaman da bu seçeneği kullanabilirsiniz.
3-ATTACK: A-Normal Attack: Bu seçeneği seçmeden, doğrudan saldırmak istediğiniz birliğin üzerine gittiğiniz zaman da kaldırabilirsiniz.
B-Long Range: Sadece okçuların kullanabildiği bir seçenek. Uzakta bulunan bir düşman birliğine ok atma.
C-Ambush: Sadece piyadelerin kullandığı bir seçenek. Düşman birlikleri tarafından görünmez oluyorlar, daha doğru bir deyişle saklanıp, düşmanı şaşırtıyorlar.
E-Plunder: Sadece kalelerin üzerlerine gelindiği vakit yapılabilen, yağma seçeneği.
4-INTELLIGENCE: Düşman hakkında bilgi toplama.
Oyunun tüm icon açıklamaları bunlar. Her KOEI oyununda olduğu gibi bu oyunda da en büyük düşmanınız para. Oyun boyunca bir türlü bunun sıkıntısından kurtulamıyorsunuz. CHENGIZ KHAN piyasadaki, SSI'nin SECOND FRONT'undan sonra, en kaliteli strateji oyunu. Strateji türü oyunlardan hoşlananlar, oyunu rahatlıkla alabilirler.
GRAFİK %60 MÜZİK . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . : %85 OYNANABİLİRLİK . . . . . . . . . . . . : %80 GENEL .. : %85
