Sayfa 50

Geçen ay, CLI'nin ekran editörü olan ED'in kullanımını görmüştük. Bu yazımızda ED ile script dosyalarının nasıl yazıldığını görecek ve Workbench disketinizde mevcut script dosyalarını inceleyeceğiz. Bundan önce, Workbench disketinin bir kopyasını çıkartarak (1> system/diskcopy df0: komutuyla bunu CLI içinden yapabilirsiniz), çalışmalarınızı bu disket üzerinde yapmanızı tavsiye ederim.

Script dosyalarının bize sağladığı en önemli kolaylık, komutları tek tek yazıp çalıştırma zahmetinden kurtulmak ve zamandan tasarruf etmektir. ED'i yükledikten sonra sanki BASIC dilinde programlar yazıyormuş gibi çalışabilirsiniz. Hatta isterseniz, ED'de BASIC komutlarıyla (PRINT, WINDOW vb.) programlar yazın ve bunları BASIC dosyaları olarak kaydedin. Fakat bunları çalıştırmak için önce BASIC'i yüklemeniz gerektiğini unutmayın. Öte yandan, CLI komutlarını kullanırsanız, Amiga, bu komutları herhangi bir dile ihtiyaç duymadan çalıştırır. Ancak bu komutlar BASIC'te olduğu gibi, herhangi bir program diliyle beraber otomatik yüklenmezler, bunun yerine Workbench'teki c directory'si içinde saklanan komutlar script dosyası çalıştırılırken yüklenip görevlerini yerine getirirler.

Script dosyalarının belli karakteristikleri vardır. Örneğin her satıra ancak tek bir komut yazılabilir. Böylece EDIT gibi satır editörlerinin de script dosyaları yazmada kullanılması mümkün oluyor. IF ve ELSE komutlarının dışında, script dosyalarında dallanma işlemleri yapmak mümkün değildir. CLI'de her komutun birbirini takiben çalıştırılması, komutların yazılma sırasının (sequence) önemini gösteriyor.

Bu bilgilerden sonra script dosyası yazmaya başlayabiliriz. Bu arada, geçen ayki AMIGA DOST yazısını okuyarak ED hakkında bilgi sahibi olmanızda fayda var. Şimdi CLI içinden şu komutu yazın:

1 > ed disketler

Workbench disketinde böyle bir dosya var olmadığı için, 'disketler' adıyla yeni bir dosya açılacaktır. ED ekranı boş olarak çıktıktan sonra aşağıdaki komutları yazmaya başlayabilirsiniz.

echo "program disketleri" echo "demo disketleri" echo "oyun disketleri" echo "bozuk disketler"

Bu komutları yazdıktan sonra (ESC) tuşuna ve sonra da X ve RETURN tuşlarına basın. Dosyanız 'disketler' adıyla diskete kaydedilecek ve CLI'ye geri döneceksiniz. Dosyanızı çalıştırmak için şu komutu verin.

1 > execute disketler Sonuç olarak aşağıdaki yazı ekrana gelecektir.

program disketleri demo disketleri oyun disketleri bozuk disketler

ED ile çok daha uzun ve değişik CLI komutlarından oluşan script dosyaları yazabilirsiniz. Ayrıca Workbench disketinde mevcut olan script dosyalarını da yükleyip değiştirebilirsiniz. Bu dosyalardan bazıları, S directory'si içindeki startup dosyaları, DEVS directory'si içindeki mountlist dosyasıdır. Özel bir Startup dosyası olan Startup-Sequence adlı dosyada, bilgisayarınızı açıp Workbench disketini taktıktan sonra otomatik olarak çalıştırılacak komutlar vardır. İsterseniz bu komutları yakından inceleyelim. Startup-sequence dosyasını ED'e yüklemek için şu komutu yazın.

1 > ed df0: s/start up-sequence

Workbench 1.3 kullanıcıları, Tablo 1'deki komutların ekrana geldiğini görecekler. Bu komutlar demin de belirttiğim gibi disketi her yükleyişinizde çalıştırılırlar. Şimdilik buradaki komutların ne işe yaradıklarını teker teker açıklamayacağım. Ancak bu kadar çok komutun çalıştırılmasından dolayı Workbench'in yüklenme zamanının uzadığı da bir gerçek. Öyleyse şimdi Workbench'i daha hızlı yükleyen, özel startup-sequence'inizi yazabilirsiniz. Önce işe CTRL-B tuşlarına basarak, ekrandaki komutların tümünü silmekle başlayın. Bundan sonra sırayla şu komutları yazın.

echo " WORKBENCH ÖZEL DİSKETİ" ff loadwb endcli

ESC-X ve RETURN yaparak bu dosyayı eski dosyanın üzerine kaydedin. Kayıt işlemi tamamlanınca Amiga'nızı resetleyip Workbench'in ne kadar hızlı yüklendiğini kendi gözlerinizle görebilirsiniz.

Şüphesiz orijinal startup-sequence'deki komutlar boş yere yazılmamışlar. Aslında bu komutlar, bilgisayarı sizin için daha rahat bir çalışma ortamı yaratacak şekilde hazırlıyorlar. Siz de CLI'de ustalaşınca kendi isteklerinize, ihtiyaçlarınıza ve donanımınıza uygun startup-sequence dosyaları hazırlamak isteyeceksiniz. Bu arada S directory'si içinde yeralan değişik startup dosyaları da böyle farklı ihtiyaçlar için hazırlanmışlar. Örneğin, startup-ll adlı script dosyası startup-sequence içinden çalıştırılır ve sıkça kullanılan komutları bellekte hazır (resident) hale getirir. S directory'sinde ayrıca Shell-startup ve CLI-startup olarak iki dosya bulunur ki bu dosyalar, her yeni CLI veya SHELL penceresi açışınızda çalıştırılır.

Script dosyaları yazarken, isterseniz özel değişkenler kullanabilirsiniz. Bunun için, .key ifadesini dosyanızın başına bir değişken adıyla beraber ekleyin. Tablo 2'deki script dosyasını ED ile yazıp diskete kaydedin. Bu dosyayı execute komutu ile çalıştırarak dosya kopyalama işlemleri yapabilirsiniz.

Son olarak Tablo 3'te nispeten kısa bir startup-sequence dosyası bulacaksınız. Bu dosyayı yazıp startup-sequence adıyla kaydettiğinizde Workbench yüklendikten sonra Shell penceresi küçülecek ve o şekilde kalacaktır.

KOMUTLAR

Format: ED [FROM] dosya adı [SIZE n]

ED bir ekran editörüdür. FROM seçeneğinden sonra yazdığınız dosya adı, eğer diskette mevcutsa o dosya yüklenir, mevcut değilse aynı isimle yeni bir dosya yaratılır. SIZE seçeneği buffer'ın büyüklüğünü bayt olarak belirler (normali 40000 bayt).

Örnek:

l>ed c-programları

EDIT Format: EDIT [FROM] dosya adı [[TO] dosya adı] [WITH dosya adı] [VER dosya adı] [OPT seçenek]

EDIT bir satır editörüdür ve bir dosyanın satırlarını sıralı olarak incelemenize olanak sağlar. TO seçeneği ile FROM'dan okunan dosyayı başka bir isimle kaydedebilirsiniz. Eğer TO seçeneğini baştan vermemişseniz, EDIT içinden vereceğiniz Q ve W komutları sonucunda dosya T directory'si içine kaydedilir.