Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 18
NOISE TRACKER ve SOUNDTRACKER'dan sonra şimdi de sıra çok farklı bir müzik editöründe... Evet huzurlarınızda TFMX EDİTÖR....
KUBİLAY KILINÇ İlginç bir müzik programıyla tekrar beraberiz. Bu ay sizinle tanıştıracağım program, diğer müzik programlarından biraz daha farklı. Farklı olmasının sebebi, bize detaya önem veren çok değişik bir mantık sunmasıdır. Bu mantık çerçevesinde işler başlangıçta oldukça sıkıcı ve zor gelebilir. Ama korkmayın bir kaç pratikten sonra tecrübe kazanıp rahatlayacak ve daha önceden kafanızı kurcalayan bir çok sorundan kurtulacaksınız. Örneğin; ses çeşitlerinin monotonluğu, ses efektlerinin azlığı (Vibrato, Portamento, Echo v.b) gibi bazı sorunların artık sizleri ilgilendirmeyeceğini umuyorum.
Şimdi TFMX'in bu ilginç ve basit (?) mantığına bir göz atalım.
TFMX ve SİZ:
TFMX ile birlikte mükemmel bir ikili meydana getirebilmeniz için, her şeyden önce onu iyi tanımalısınız. Bu tanışma faslı diğer bazı meslektaşlarından (NoiseTracker, Sound FX ve Aegis Sonix gibi) biraz daha yorucudur. Ama bu zahmetli beraberliğin meyvesinin daha da tatlı olduğu, tartışılmaz bir gerçek. Şimdi onun kişiliğini daha yakından inceleyelim.
TFMX bir müzik parçasını, küçük parçalara böler (tıpkı bir maddenin parçacıkları gibi) ve onu daha detaylıca işler. Bu parçalar kısaca:
1- Ses, 2- Macro, 3- Pattern, 4- Track'ler olarak sıralanabilir.
Peki bu parçalar birbirleriyle nasıl bir ilişkiye sahiptirler ?... Bizlerle ne ilgileri var?...
Bu parçaların tümü birbirleri ile içiçedirler. Macro'lar, sesleri kullanan enstrümanlardır. Pattern'ler, bu macro'lardan meydana gelirler. Track'ler de pattern'leri sırayla çalarlar. Bu enteresan ilişkiyi filmin daha sonraki karelerinde sırasıyla detaylıca inceleyeceğiz. Sizden tek ricam, benimle birlikte sabırla seyretmeniz. Ama henüz işin başında olmamıza rağmen şöyle kısaca bir değinmekte yarar görüyorum.
SESLER:
Sesler bir melodinin ve dolayısıyla TFMX'in en temel malzemesidir. Sesleri çok özenle seçmeliyiz. Enstrüman disketlerinizde, birbirine benzeyen bazı enstrümanlar olabilir. Fakat müzik içerisinde verdikleri haz ne olursa olsun farklıdır. Müzikte en zor işlerden biri de, bir melodinin bünyesinde taşıdığı duyguya ve ritme yakışan enstrümanı oturtmaktır. Bana sorarsanız kaliteli bir müziğin en önemli ayırdedici özelliklerinden biri de budur.
MACRO'LAR:
Techno Müzik ve diğer müzik çeşitlerinde çok sayıda ses efekti kullanılmaktadır. Bunlar saymakla tükenmez. İşte bizim Macro'larımız da, bu ses efektlerini bir programlama mantığıyla yaratmamızı sağlar. Ama Macro'ların en önemli görevleri hafızada bulunan sesleri yakalayıp duyulabilir hale getirmektir. Örneğin bir zil sesini hafızaya yükledikten sonra, bu sesi kullanan bir çok macro hazırlayabiliriz. Bu ses sayesinde bir çan sesi veya bir solo enstrümanı yaratabiliriz. Ama hafızadaki zil sesi, hala zil sesi'dir. Yani herbir macro bizim için ayrı bir enstrümandır diyebiliriz.
PATTERNLER:
Pattern'ler, macro'ları kullanırlar demiştik. Evet müzik parçanızın notalarının yazıldığı yerler, bu pattern'lerdir. Pattern'ler adım adım programlanarak yazılırlar. Sanırım aşağıdaki örnek bunu size kısaca açıklayacaktır.
Diyelim ki, 02 numaralı pattern'e flüt sesini taşıyan bir macro'yu kullanan 4 vuruşluk bir Do notası yazmak istiyoruz.
01. adım: 3. Macro'yu kullanarak Do notası çal.! I I --- > 3. macro flüt sesini kullanıyor. 02. adım: 4 vuruşluk bir zaman aralığı kadar bekle.!
Bu örnekte görüldüğü gibi pattern'ler müzik parçamızın anlarını taşırlar. 1. adım bir nota değeri çalar ve 2.adım da, bir sonraki adıma hemen geçmemek için bizim belirlediğimiz süre kadar bekler.
TRACK:
Müzik parçamızın kısımlarını oluşturan pattern'ler hazırladık. Artık bu pattern'leri sırayla çalmamız gerekir. İşte bu track sayfasında adım adım hangi pattern'ler çalınacaksa sırasıyla onlar işlenir ve
"PLAY" komutunu verdiğimizde de müzik çalmaya başlar.
Bir müzik parçasının TFMX'teki dünyaya gelişi kısaca böyle.
ÇALIŞMA SAYFALARIMIZ VE BUNLARA BAĞLI SEÇENEKLER:
TFMX'in çalışma düzeni alışagelmişin biraz dışındadır. Ekranın ortasında; üzerinde çalıştığımız ve bir takım kodlar yazacağımız bir zemin ve etrafında da bazı seçenekler bulunmaktadır. Tüm bu seçeneklere mouse işaretçisiyle ulaşabilirsiniz. Bazı seçeneklere tuşlar yardımıyla da ulaşmak mümkün olabilmektedir.
KULLANIM SAYFALARI: EDIT TRACK: Oluşturduğumuz
pattern'leri track sayfasında uygun bir sırayla dizeriz. Bu sayfaya geçmek için, mouse işaretçisini "EDIT TRACK" seçeneğinin üzerine getirin ve mouse'un sol düğmesine veya kısaca "T" tuşuna basın.
EDIT PATTERN:
Pattern sayfasına geçmek için "P" tuşuna basmak yeterlidir.
EDIT MACROS:
Macro'ların bulunduğu sayfaya geçmek için ise "M" tuşuna basmak kafi.
RECORD PAGE:
Pattern'lere melodiyi tek tek kodlamak yerine, istersek klavyeden de çalarak kaydedebiliriz. Bu sayfada kayıt işlemi sırasında önem teşkil eden bazı parametrelerin ayarları (Metronom hızı, kayıt hızı v.b.) bulunmaktadır. Şimdi bu parametreleri açıklamayı uygun görmüyorum. İleride sırası geldiğinde detaylıca inceleyeceğiz.
SAMPLE LIST:
Bilgi kayıt ortamlarından çağırdığımız sesler, hafızada birbirlerinin peşi sıra dizilmiş durmaktadırlar. Sample List sayfasında, bu seslere hafızadaki sıralarına göre bakabiliriz.
Burada, bir satırda ilk önce ses ismi yanında başlangıç adresi, onun yanında da kaç bayt uzunluğunda olduğunu gösterir rakamlar bulunmaktadır. Bir de başlangıç adresi ile uzunluğunu belirten rakamlardan başka, eğer sesimiz Loop şeklinde ise yani belirli bir kısmı devamlı tekrar ediyorsa, "loop" sütununda bulunan rakam, loop'un başlangıcının yerini bildirir. Bu rakamlar, bu sesleri kullanan macro'ları yaratırken en büyük yardımcılarımız olacaklar. Seslerin hafızada bulunduğu adresleri bildiren rakamlar, gerçek hafıza adresleri değildir.
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 19
Bu sayfada bulunan "REMOVE" komutu, listenin sonunda bulunan en son sesi siler.
SAYFA KOMUTLARI:
Sayfa komutları, sadece ekranın orta bölgesinde bulunan ses, macro, pattern ve track sayfaları ile ilgilidir.
CUT:
Bir pattern, track veya macro'yu başka bir pattern, macro veya track bölgesine kopyalamamızı sağlar. Tabii ki bütün bunlar kendi sayfaları arasında gerçekleşir.
Kursorumuzu ilk önce kopyalayacağımız kısmın başına getirir ve daha sonra da "CUT" komutunu işletiriz (Bu sırada "CUT" artık "END" şeklini alır). Kopyalayacağımız kısmın sonuna geldikten sonra, "END" komutunu işletiriz. Bu işlemler sonucunda, bu kısım "Buffer"a yani programın bu iş için özel olarak ayırdığı hafıza bölümüne kopyalanır.
PASTE:
Buffer'da bulunan pattern, macro veya track parçasını yeni pattern, macro veya track bölgesine yerleştirir. Parça nereden itibaren yerleştirilecekse, kursor oraya getirildikten sonra komut işletilir.
CLR:
O sırada üzerinde çalıştığımız sayfayı temizler. Sadece üzerinde bulunduğunuz macro veya pattern sayfası bu seçenekten etkilenir. Macro veya pattern'lerin tümü temizlenmez. Ama track'lerin tümü temizlenir. Bu yüzden dikkatli olmak gerekiyor.
DEL(ETE):
O sırada üzerinde çalıştığımız sayfada kursorun bulunduğu satırı çıkarır.
INS(ERT):
Bulunduğumuz macro, pattern veya track sayfasında kursor'un bulunduğu satır ile o satırın altındaki satır arasına bir satır daha ekler. Bu eklenen satır boş bir satır değil, kursor'un üzerinde bulunduğu satırın aynısıdır.
ESC(APE):
Programı terk etmek için bu seçeneği kullanıyoruz.
DOSYA OKUMA VE SAKLAMA İŞLEMLERİ:
TFMX: 4 adet Disk Driver ve 2 adet Hard-Disk'i tanıyabilmektedir. Bilgi saklama veya okuma işlemlerini hangi birimden yürütecekseniz ilk önce belirtmeniz gerekir. Bunun için, ekranın sol alt kısmında sürücü isimleri sırayla dizili durmaktadır. Bunlardan hangisini tercih ediyorsanız onun üzerine gelip mouse'un sol düğmesine basmanız yeterlidir.
Load Song, Save Song ve Load Sample seçeneklerini kullandığınız zaman karşınıza bir minik kullanım sayfası çıkar. Bu sayfada:
READ: bilgi saklama ortamının yeni içeriğini okur ve FSTDR olarak saklar.
ERASE: bilgi saklama ortamından dosya siler,
SAVE ALL ON-OFF, READ seçeneğini otomatik olarak gerçekleştirir (isterseniz bu seçeneği kapatarak iptal edebilirsiniz),
Sol kenarda bulunan ROOT seçeneği ise bir üst directory'nin içeriğini görmemizi sağlar.
LOAD SAMPLE:
Bu seçenekle; bir ses yaratma veya ses örnekleme programı aracılığıyla sakladığınız, örneklenmiş veya örneklenmemiş sesleri; seçtiğiniz bir bilgi kayıt ortamından çağırabilirsiniz. Bu bilgi kayıt ortamları external (veya internal) disk driver veya bir hard-disk olabilir.
Load Sample'ı seçtiğiniz anda program otomatik olarak "DFU:Sample/" directory'sine girer ve Write Protect'in kapalı olup olmadığına bakar. Daha sonra directory'de "FSTDR (FASTDIR)" bulunuyorsa onu yükler, yoksa directory'yi okur ve "FSTDR" yaratıp kaydeder. Burada hemen belirteyim TFMX Write Protect kapalı konumdayken disk işlemlerini yürütür. Bunun sebebi de FastDir işleminden kaynaklanmaktadır.
Daha sonra, Sample directory'sinde bulunan sesler bir liste halinde karşınıza çıkar. Burada seçmek istediğiniz sesin üzerine mouse işaretçisini getirip sol düğmeye basın. Bu dosya ismi, sol alt kısımda
"PATH" bölümünün altında beliriverecektir. Şimdi bu bölüme gelip ENTER tuşuna basın. Artık ses yüklenecektir. Yalnız bu işlemleri gerçekleştirmeden önce, kayıtlı olan sesin hangi türden olduğunu belirtmelisiniz. Bunun için IFF, DATA veya FUTURE seçeneklerinden birini ON konumuna getirmeniz yeterlidir. TFMX sesleri üç sınıfa ayırır: 1- IFF standardında bulunan sesler...(IFF) 2- RAW DATA olan sesler......... (DATA) 3- Her türden olan sesler.........(FUTURE) Burada FUTURE seçeneği, gelecekte çıkabilecek herhangi bir ses kaydı standardına yönelik bir önlem niteliğinde hazırlanmıştır. Ses ne türden olursa olsun hafızaya aktarılır.
LOAD SONG:
Burada daha evvel üzerinde çalışmış olduğunuz veya bitirmiş olduğunuz müzik parçalarını, bilgi kayıt ortamlarından çağırıp tekrar üzerlerinde çalışabilir veya dilerseniz çalıp dinleyebilirsiniz.
"Load Song" seçeneğini seçtiğiniz anda, oluşacak tüm işlemler tıpkı "Load Sample" seçeneğinde olduğu gibidir. Ayrıca bir parça çağırmak için de aynı işlem basamakları geçerlidir. Aralarındaki tek fark, burada Song directory'sinin kullanılmış olmasıdır.
Song directory'sinde müzik parçalarından başka bir de "EMPTY" isimli bir müzik parçası bulunmaktadır. Bu dosya, aslında bir müzik parçası değildir. Eğer tüm işlemlere sıfırdan başlayıp tüm yaptıklarınızı silmek isterseniz, bu dosyayı çağırmanız gerekli. Bu size garip gelebilir. Programcı neden "CLEAR ALL" (Hepsini sil) komutunu programa eklememiş diyebilirsiniz. Ancak programcı en çok kullanılmayan bazı seçenekleri hafızada boşu boşuna barındırmayıp size daha geniş bir kullanım sahası açmayı daha uygun görmüş.
SAVE SONG:
Yapmış olduğunuz veya daha sonra üzerinde tekrar çalışmak istediğiniz müzik parçalarını, bu seçenek sayesinde bilgi kayıt ortamlarında saklayabilirsiniz.
TFMX, bir müzik parçasını birbirini tamamlayan 3 adet ayrı dosya halinde saklar. Bunlar:
1- Info dosyası (Bu DOS'daki info dosyasından farklıdır).
2- Müzik bilgilerinin saklandığı dosya. 3- Müzik parçasının kullandığı seslerin bulunduğu dosya.
Bir müzik parçasını ilk defa kaydetmek için ilk önce parça ismini yazıp daha sonra da ENTER tuşuna basmak yeterlidir. Tabii Write Protect'i kapalı konuma almayı ihmal etmeyin.
Bu aylık TFMX hakkında bu kadar sohbet bence yeterli. Önümüzdeki sayıda Macro'ların nasıl yaratıldığını ve kod tablosunu bol bol örnekler vererek anlatacağım. Gelecek ay görüşmek ümidiyle. Hoşçakalın.