Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 10
Amiga, 1985 yılında ilk kez piyasaya sunulduğunda, diğer bilgisayarlarda bulunmayan özelliklere sahip oluşu ile ilgi çekti. 4096 renk, yüksek çözünürlük, stereo ses, multitasking çalışma bugün de Amiga'da mevcut, ancak şimdilerde bu özellikleri destekleyen çok sayıda program yazılmış durumda ve artık Amiga bilgisayar piyasasında herkesçe tanınıyor.
Amiga'nın üstün özelliklerinin değeri, bilgisayar ilk çıktığında pek anlaşılamadı. O zaman ancak 'bip' sesi çıkaran PC'lerin, siyah beyaz Apple Macintosh'ların yanında Amiga'nın sunduğu seçenekler sadece süper oyunlar yapmaya yararmış gibi bir düşünce vardı. 1990 yılına geldiğimizde birey olarak ciddi (!) bilgisayar kullanıcılarında da dümdüz bir ekrana bakmak ve hesap işleri yapmak yerine daha başka şeyler yapma arzusunun ortaya çıktığını görüyoruz. Daha önce Lotus ve Dbase'den başka bir şey bilmeyen kullanıcıların ağzında şimdi Multimedia, Desktop Publishing gibi terimler dolaşıyor.
Her ne kadar, bu geçen beş yıl zarfında Jay Miner ve arkadaşlarının yarattığı orijinal AMIGA 1000 donanımında devrim niteliğinde büyük değişiklikler olmadıysa da, Commodore, AMIGA 500 / 2000 / 2500 / 3000 gibi modelleri ve geliştirilmiş çip setini çıkararak Amiga'yı günün teknik ve ticari koşullarına adapte etti. Asıl gelişme ise, yazılım alanında gerçekleşti. Her geçen gün Amiga için yeni ve daha üstün nitelikli programlar yazılıyor. Amiga'nın işletim sistemi ve grafik arabirimi olan Kickstart ve Workbench de 1.2, 1.3 ve son 2.0 versiyonları olarak yenilendi. Şimdi 1990 yılındaki Amiga'yı, özellikleri ve bugünkü kullanım alanları açısından inceleyelim.
GRAFİK
Amiga en başta üstün grafik yetenekleriyle tanınmış ve ünlenmiştir. Gerçi bugün bazı bilgisayarlar, Amiga'nın grafik kalitesine ulaştıysa da, Amiga hala en kaliteli grafiklere sahip ve aynı zamanda bunu ekonomik olarak sunan bir bilgisayardır. Amiga'da 320*256 ile 640*512 piksel arasında değişen PAL çözünürlüklere son olarak AMIGA 3000 ile 1280*400 gibi oldukça detaylı bir çözünürlük imkanı eklenmiştir. Bu çözünürlük modları, 'overscan' adı verilen ve pencere sınırları dışına çıkılarak ekranın tümünde grafik gösterimi sağlayan bir yöntemle arttırılabilmektedir. Amiga, böylece video'ya yapılacak kayıtlar için ideal hale gelmekte.
Renklere bakacak olursak, kullanılacak renk sayısı çözünürlükle bağlantılı. Düşük çözünürlükte (320 piksel) 32 ile 4096 arasında renk kullanılabilirken yüksek çözünürlükte bu sayı 16'ya düşmekte. Fakat yakın zamanda bulunan bir yöntemle yüksek çözünürlükte de 4096 renk göstermek mümkün hale geldi. Ancak 4096 renk bugün bize 1985'teki kadar cazip gelmiyor ve diğer pahalı bilgisayarlarla mümkün olan 16 milyondan fazla rengi, Amiga, ancak üçüncü şahısların ürettiği özel kartlar monte edilerek gösterebiliyor. Ve tabii bunca grafik yazılımı içinde, bu kartları destekleyenlerin sayısı şimdilik iki elin parmaklarından fazla değil.
Amiga'nın grafik özellikleriyle kaliteli statik grafikler yaratılabiliyor, ancak Amiga'nın asıl parladığı alan bu grafiklere hareket vermede yani animasyonda ortaya çıkıyor. Diğer bilgisayarlarda olduğu gibi sprite animasyonu Amiga'da da yapılabiliyor. 16 piksel genişliğinde ve ekran boyunda olabilen sprite'lardan Amiga'da sekiz tane var. İsterseniz bu sprite'ları birleştirebiliyor veya hiyerarşi sıralarına göre birbirlerinin üzerinde gösterebiliyorsunuz.
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 11
Amiga'yı animasyon bakımından diğer bilgisayarlardan üstün kılan özellik Fat Agnus çipinin bir parçası olan blitter'a sahip olması. Blitter sayesinde Amiga, değişik boyutlardaki grafikleri ekranın bir yerinden başka bir yerine çok hızlı olarak taşıyabiliyor, şekillerin içine doldurup büyük bir hızda çizgiler çizebiliyor. Amiga'nın grafikleri yalnızca bilgisayarda elle çizilenlerle sınırlı kalmıyor. Dijitizer denilen arabirimle, bir kamera kullanarak dış dünyadaki görüntüleri bilgisayar grafiklerine dönüştürmek mümkün hale geliyor. Genlock denen başka bir arabirimle de dışarıdan gelen video sinyallerini görüntü haline getirip Amiga grafikleriyle beraber, örneğin animasyonlarda arkaplan olarak kullanabiliyorsunuz.
SES
Amiga'nın ses yetenekleri diğer üstün yanlarını tamamlayıcı biçimde düşünülmüş. Bütün bilgisayarlar içinde Amiga en kaliteli ses verenlerden biridir.
Amiga'da birbirinden bağımsız dört ayrı ses kanalı vardır. Bu ses kanallarından herbiri synthesizer özelliklerine sahiptir ve böylelikle basit yoldan kaliteli sesler üretebilirsiniz.
Bunun yanında Amiga'da 8 bit dijital ses örneklemesi yapılabilmektedir. Özel bir örnekleyici arabirim yardımıyla dışarıdan alınan sesler, örneğin köpek havlaması, Amiga tarafından gerçeğe yakın biçimde çalınabilmektedir ki, istenirse bu sesler müzik parçaları içinde enstrüman olarak kullanılabilir.
Ayrıca ses kanallarından birini sequencer gibi kullanabilme, dahili insan sesinden yararlanarak bilgisayarı konuşturma Amiga'da her zaman için mümkün.
Bütün bunlara ek olarak, Amiga MIDI standardıyla uyumludur. Ek bir midi arabirimi ve uygun bir yazılım satın alarak Amiga'nın müzik aletleriyle iletişim kurmasını sağlayabilirsiniz. Böyle bir iletişimle, Amiga tek başına aynı anda onaltı ayrı müzik aletini önceden verilen notalarla insan gibi çalabilir. Yine midi bağlantısı olan bir sistemde herhangi bir müzik aletini çalarken eserinizin notalarını Amiga ekranında görebilir ve bu notaları diskete kaydedebilirsiniz.
MULTİTASKİNG İŞLETİM
Amiga, aynı anda birden fazla programı çalıştırabilir veya değişik görevleri yerine getirebilir. Bilgisayarın donanımı ve işletim sistemi, bu özelliği tam destekleyecek şekilde tasarlanmıştır. Her program kendine ait bir pencerede çalışırken, örneğin kelime işlem programı ile yazdığınız uzun bir dokümanı yazıcıdan bastırabilir ve bu esnada başka bir pencerede çalışan bir çizim programıyla resim yapabilirsiniz. Amiga'nın multitasking olması bilgisayar yanlış bir emirle karşılaştığında da işe yarar, çünkü diğer bilgisayarların kilitlendiği durumlarda, Amiga'da çoğu zaman bir pencereden başka bir pencereye geçerek çalışmanıza devam edebilirsiniz.
DİLLER
Amiga, programlama dilleri konusunda geniş bir yelpaze sunmakta. Bilgisayarla birlikte gelen ve buna bağlı olarak standart hale gelen AmigaBASIC programı, Amiga'nın özelliklerinden yararlanabilecek şekilde hazırlanmış ve biraz ağır olmasına karşın, satır numarasız ve object oriented yapılarla en ileri düzeyde BASIC programlar yazmaya olanak tanıyor.
Amiga'nın işletim sisteminin yazılmasında kullanıldığı için, Amiga'nın ana dili olarak tarif edilen C dili, tüm fonksiyonlara eksiksiz erişimi ve makine diline yakın bir hızda çalışmasından dolayı Amiga programcılarının tercih ettiği dillerin başında geliyor. C'ye alternatif başka bir dil ise Modula-2.
Motorola 68000 işlemciyi doğrudan programlamayı sağlayan assembly dilinde, 80'den fazla komut mevcut. Böylece assembler dilinin ilkelliği Amiga'da bir ölçüde kayboluyor. Amiga'da en hızlı çalışan programlar assembly dilinde yazılıyor.
Amiga'da programlama yapabileceğiniz diğer dillerden bazıları Pascal, Fortran, Forth ve Lisp. Bu dillere ek olarak Unix işletim sistemi de Amiga'da kullanılabiliyor. Bunlardan başka, gelecekte Amiga programcılığında önemli bir yer tutacak olan ARexx dilini de unutmamak gerekli. Programlar arası veri alışverişini destekleyen bu dil Amiga'nın performansını oldukça arttırıyor.
AMİGA'NIN KULLANIMI
ALANLARI
Amiga'dan başka bir bilgisayar için böyle bir başlık atmış olsak herhalde yazacaklarımız bu kadar uzun olmazdı. Şüphesiz böyle bir yazıda Amiga'nın tüm kullanım alanlarından ve gelecekte ortaya çıkacak yeni alanlardan bahsetmek imkansız, ancak şimdilik geleceği bir tarafa bırakıp bugün Amiga'nın en yoğun biçimde kullanıldığı alanlara bakalım. Multimedia
Esasen bu terim başka bilgisayarlar tarafından ortaya atıldıysa da, Amiga'nın bugün en yaygın biçimde kullanıldığı alanlardan birini belirtiyor. Multimedia bugün bilgisayarlarda hazırlanan yayın ve prezentasyon amaçlı grafik, ses ve animasyon uygulamaları için kullanılan bir terim. Bu uygulamaların büyük bir kısmı örneğin televizyonda sıkça gördüğümüz video efektleri, profesyoneller tarafından özel ve pahalı bilgisayarlarda yapılmakta. Ancak başta Amiga'cılar olmak üzere bilgisayarı ile yaratıcı çalışmalar yapmak isteyen meraklı kullanıcılar da bu alana göz kırpıyorlar.
Amiga, yukarıda bahsettiğimiz teknik özelliklerle uzun zaman önce, güçlü bir multimedia platformu olarak kabul edildi. Apple ve IBM gibi şirketler multimedia için gerekli donanımı bilgisayarlarında daha yeni karşılarken (multimedia terimi bundan sonra ortaya atıldı) Amiga'da bu amaç için özel yazılım ve donanım ürünleri çoktan üretilmişti. Amiga'nın video uyumluluğu, multitasking çalışması ve fiyatının ekonomik olması, onu her zaman için cazip kılıyor. Sonuç olarak Amiga, şu anda özellikle Amerikan multimedia piyasasında önemli bir noktaya gelmiş ve oraya oturmuş durumda.
Amiga'da en fazla kullanılan multimedia aplikasyonları arasında ilk başta iki boyutlu çizim ve animasyon programı Deluxe Paint III, üç boyutlu gerçekçi animasyonlar yaratabilen Sculpt-Animate 4D akla geliyor. Bunların yanısıra özel bir grafik ve animasyon diline sahip The Director, yazılı jenerik hazırlama programları (video titling) Broadcast Titler, Provideo Gold multimedia amaçlı yazılımlardan bazıları.
Multimedia kavramı içinde yeralan Desktop video terimi, Amiga'nın ufak çaplı bir stüdyonun beyni olarak görevlendirilebildiği uygulamalar için kullanılıyor. Bu tür kullanımlarda, Showmaker ve Deluxe Video III programları en uygun araçlar ve son derece kaliteli prezentasyonlar hazırlamaya imkan sağlıyorlar.
Yine multimedia'nın kapsadığı hypermedia kullanımı CanDo gibi programlarla grafik ve sesleri belli bir sırada ve düzende saklayıp gösterilmesi şeklinde oluyor. Tabii multitasking Amiga, bu uygulamaların da altından başarı ile kalkıyor.
Bir bakıma, Desktop Video ve hypermedia'nın birleşmesinden oluşmuş ve programlama bilgisi gerektirmeyen bir jenerasyon içinde de Commodore'un AmigaVision programı yer alıyor. Yeni Amiga 3000'lerle birlikte profesyonelce bir kullanım sunan AmigaVision ile Commodore, multimedia konusunda ne kadar ciddi olduğunu belli etti. Bir genlock, video dijitizer, sound sampler, midi klavye ve kaliteli bir VİDEO cihazı ile desteklenmiş Amiga'ların, yakın gelecekte televizyonda ve diğer multimedia sahalarında daha fazla kullanıldığına tanık olacağız.