Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 29
GENEL GİRİŞ/ÇIKIŞ CİHAZLARI
Bu bölümde sisteme bilgi giriş ve çıkışının nasıl yapıldığını, Amiga Basic'in dosya ve cihazları nasıl kullandığını inceleyeceğiz. Bunun dışında dosyaların yönetimi ve Amiga Basic ile kelime işlem programları arasında data transferi konularına da açıklık getirmeye çalışacağız.
Amiga Basic, bilgisayarların genel kullanımındaki standart giriş/çıkış cihazlarını destekler. Bunun anlamı, bu tür cihazlara bir disket dosyasına erişilmiş gibi erişebildiğidir. Desteklenen bu cihazlar şunlardır:
SCRN: Dosyalar çıkış için ekran cihazına açılabilir. Tüm dataların hedefi olan bu cihaz da o anki aktif penceredir.
KYBD: Dosyalar giriş için klavye cihazına açılabilir. Dosyaya girecek tüm datalar Amiga klavyesinden okunur.
LPT1: Dosyalar çıkış için printer cihazına açılabilir. (Bu, PRT: cihazı ile aynıdır.) Tüm datalar LPT1: olarak açılan satır yazıcısına (yine printer) gönderilir.
LPT1:, bir Microsoft cihaz ismidir. Bu yolla farklı bilgisayarlar arasında standardizasyon sağlanmıştır.
Cihaz LPT1:BIN belirtilmişse, Amiga Basic satır yazıcısına binary (ikili) çıktı gönderir. Binary opsiyonu, tabları boşluklar içine yaymaz ve printer genişliği aşıldığında Return koymaya zorlamaz.
COM1: Dosyalar giriş ya da çıkış için bu cihaza açılabilir. Bu, Amiga'nın seri portundan iletişim kurulan bir cihazdır. Amiga Basic, aşağıdaki parametreleri "COM1:" dosya adının parçaları olarak tanır:
COM1:[baud-rate|,[parity],[databits].[stop-bits]]|
Buradaki değerler iletişim kurulan seri cihazın el kitabında da belirtilir.
Baud rate: Amiga iletişim hızıdır. Bu rada belirtilen hız, Preferences bölümünde verilen değere göre öncelikli duruma geçer, yani bu değer kullanılır. Baud rate şu değerlerden biri olabilir: 110, 150, 300, 600, 1200, 1800, 2400, 3600, 4800, 9600 veya 19200. Parity: Oluşabilecek iletim hataları için bir tekniktir. Tanımlı değer E'dir. Parametrenin değeri O (Odd = Tek), E (Even = Çift) veya N (None = Hiçbiri) olabilir.
data-bits: İletilen her byte içindeki bitlerdir. Bunlar gerçek datalardır ve parity bitleri ve stop bitlerini aşamazlar. Parametre değeri 5, 6, 7 ya da 8 olabilir.
stop-bits: İletilen "byte"ın sonunu işaretlemek için kullanılır. Baud rate 110 iken tanımlı stop bits 2'dir. Diğer tüm baud rate değerlerinde, bu alan 1 olarak tanımlı gelir. 2 stop bits, 5 data bits belirtilmişse 1.5 stop bits kullanılır.
ÖRNEK: ÖPEN "COMİ: 300, N, 7, 2" AS 1
PRİNTER SEÇİMİ:
Amiga, Workbench'teki Preferences aracında listelenen çeşitli printerleri destekler. Amiga Basic çıkışınızda marjın ayarlamaları, italik yazı stili gibi özellikler kullanmak isterseniz, bunların özel printer kodlarını belirtmelisiniz.
Amiga desteklediği her printer için bir "Printer Driver"ına yani her yazıcının kendi özel karakterlerini, karşılık gelen standart printer kodlarına çeviren bir program içeren sürücüye sahiptir.
Amiga DOS'ta üç printer cihazı vardır: PRT:, SER: ve PAR:. PAR: ve SER: cihazları, çıkışı paralel ya da seri porttan gönderir. Bunlar printer kodlarını değiştirmezler. Seri uygulamalar terminal emülatörü ya da bilgisayarlar arası data transferi gibi çalışırlar ve COM 1: cihazı ile aynı parametreler belirtilir.
PRT: cihazı, LPT1:'e karşılık gelir. Program çıktınız için özel format isterseniz, programınızın PRINT yönergesinde uygun printer kodlarını vermelisiniz.
AMİGA BASIC™ DOSYA İSİMLENDİRME:
Amiga Basic'te dosya isimlendirme konusunda pek çok sınırlama vardır. Dosya ismi, opsiyonel bir disket adı (ya da sürücü numarası) ve/veya bir ya da daha çok iç içe geçmiş alt directory ismi ile başlar. Dosya için tüm bu bildirimler "pathname" olarak isimlendirilir.
DOSYA İSMİ:
Amiga Basic pathname'leri 1'den 255 karaktere kadar uzunlukta, büyük ya da küçük harf alfanümerik karakterlerden oluşur. Büyük ve küçük harflerin kombinasyonu da kullanılabilir. Geçerli dosya isimlerine DOSYA, kaydırma, Grafik-1, Adres KAYIT gibi örnekler verilebilir.
Herhangi bir Amiga Basic program dosyası ilave bir sürücüde takılı ayrı bir disketten ya da aynı sürücüden, ancak program disketi dışında başka bir disketten çağrılacaksa, disket sürücü ya da disket adı (Volume) pathname'in parçası olarak belirtilir. Bunun için sürücü veya disket adı, program ismi önüne yazılarak iki nokta üst üste ile ayrılır: Programlar: Deneme ya da DF1: Grafik gibi. Volum yani disket adı, diskete verilen isimdir ve Workbench ekranında disketin altında görüntülenir.
Pathname içinde, bir alt directory içinde bulunan programı belirtmek için, alt directory ismi program ismi önüne yazılarak bir "/" işareti ile ayrılır:
DOSYALAR/Adres, DF1:Resimler/resim1 gibi.
AMİGA BASIC İLE KELİME İŞLEM PROGRAMLARI ARASINDA DATA TRANSFERİ NASIL YAPILIR?
Bir Amiga Basic programın istediğiniz herhangi bir kelime işlem programından okunabilmesi için, programın mutlaka ASCII kodları ile kaydedilmiş olması gerekir. Bu işlem için programı kaydetme esnasında Save komutu doğrudan modda aşağıdaki gibi verilmelidir:
SAVE programadı, A
Bu komutla diskete ASCII olarak kaydedilen program dosyası, kelime işlem programları tarafından okunabilir.
Bu ayki Amiga Basic dersimiz bu kadar. Gelecek sayıda Amiga Basic'in yapısal özelliklerini inceleyeceğiz. Sonra da Basic komutlarını teker teker öğrenmeye başlayacağız. Soru ve eleştirilerinizi yazmayı ihmal etmiyorsunuz değil mi?
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 28
STOP: Programın çalışmasını keser. Çıktı penceresinde doğrudan modda STOP yazmak, Amiga-nokta veya CTRL-C tuşlarına basmak da aynı işi yapar.
CONTINUE: Tamamen ya da geçici olarak durdurulan (pause) bir programı çalıştırır. Doğrudan modda CONT komutu verilerek de aynı işlem yaptırılabilir. Bu menü seçeneği yalnız aktif olarak durdurulmuş ve devamı mümkün olan hallerde çalışır. Program bir hata nedeniyle durmuşsa ve bu arada programda bir değişiklik yapıldıysa, program "Can't continue" (Devam edemez) mesajı verir.
SUSPEND: Programı herhangi bir tuşa ya da Amiga-S tuşlarına basılana kadar geçici bir süre durdurur. Amiga-S ya da CTRL-S tuşlarına basmak da aynı işi yapar. Suspend, bir programın çalışması esnasında da mümkündür.
TRACE ON/OFF: Hata ayıklama işlemi için izleme olanağını açmak ya da kapatmak için kullanılır. Tracing (izleme) açık (ON) olduğunda liste penceresinde çalışan her komut sırayla dikdörtgen içine alınarak işaretlenir. Bu olanak, bir hata ortaya çıktığında programın nerede takıldığını anlamanıza yardımcı olur. Trace off yapıldığında, izleme işlemi durdurulmuş olur. Çıktı penceresinde doğrudan modda Trace On seçmek yerine TRON, Trace Off seçmek yerine de TROFF yönergeleri verilebilir.
STEP: Programı bir anda bir adım olarak çalıştırır. Eğer bir program çalıştırılmış ve durdurulmuşsa; Step, STOP yönergesini takip eden ilk yönergeyi çalıştırır ve doğrudan moda geri döner. Eğer satırda birden fazla yönerge varsa, her yönergeyi tek tek çalıştırır ve durur. Step'i klavyeden Amiga-T tuşları ile de çalıştırabilirsiniz. Liste penceresi görüntüde ise, çalışmakta olan yönergenin çevresi içi boş bir dikdörtgen ile çevrilerek belirtilir. Bu komut size bir programı adım adım izleyebilme şansını verir.
WINDOWS MENÜ:
Amiga BASIC ekranında pencereleri açmak için kullanılan iki seçenek vardır.
SHOWLIST: O anki programın liste penceresini açar. Liste penceresi açıksa fakat çıktı penceresi tarafından kapatılmış durumda ise, Show List komutu bu pencereyi öne alır. Menüden seçmek yerine Amiga-L tuşlarına basmak ya da doğrudan moddan LIST komutunu vermek yoluyla da liste penceresinin görüntülenmesi sağlanabilir.
SHOW OUTPUT: Çıktı penceresini açar. Liste penceresinin çıktı penceresinin önünde olduğu durumda, çıktı penceresini klikleyerek öne alabilirsiniz.
AMİGA BASIC'İN İŞLETİM KURALLARI:
Şu ana kadar Amiga Basic'in yüklenmesi, program dosyalarının çağrılması, editlenmesi ve kaydedilmesi işlemlerini örneklerle gördük. Bu bölümde de bu işlemleri kuralları ile sınırlayalım:
Amiga Basic'i Çalıştırma
Bu işlem için iki yol var: • Workbench'ten Amiga Basic ikonunu açmak.
• CLI ekranında, 1 > AmigaBasic yazarak RETURN tuşuna basmak.
• Workbench'te herhangi bir Amiga Basic programının ikonunu çift klik yaparak yüklemek. Bu işlem yalnızca Amiga Basic'i açmakla kalmaz, aynı zamanda seçtiğiniz programı da yükler ve çalıştırır.
Amiga Basic'ten Çıkmak ve Workbench’e Dönüş
Bu işlem için de aşağıdaki iki yoldan biri kullanılabilir:
• Menü çubuğundaki Project menü başlığı altındaki "Quit" komutunu seçmek.
• Çıktı penceresine system yazıp RETURN tuşuna basmak ya da bir Amiga Basic program içine SYSTEM komutunu yerleştirmek.
Amiga Basic'te Yazılmış Bir Program Dosyasını Yüklemek:
Mevcut bir Amiga Basic programını çalıştırmak için, önce bu programın belleğe yüklenmesi gerektiğini biliyorsunuz. Programın belleğe yüklenmesi için birçok yol var:
• Workbench'te iken Amiga Basic program ikonuna mouse'un seçim düğmesi ile çift klik yapmak.
• Amiga Basic açılmış ise, Project menüden "Open" komutunu seçerek çıkan istek penceresine programın ismini girmek ve RETURN tuşuna basarak ya da OK kutusunu klikleyerek işlemi onaylamak.
• Amiga Basic açılmış ise, çıktı penceresinden,
LOAD "program adı" ya da RUN "program adı" komutlarından birini vererek RETURN tuşuna basmak.
• Bir Amiga Basic programı halihazırda yüklü ise, bir başka programı yüklemek ve çalıştırmak için CHANGE yönergesi kullanılabilir.
Bir Amiga Basic Programı Kaydetmek:
Yeni bir Amiga Basic programı kaydetmek için ya Project menüdeki "Save As" seçeneği kullanılır ya da çıktı penceresinden SAVE yönergesi verilir. Daha önce yazılarak kaydedilmiş bir programı değiştirerek tekrar kaydetmek için ise; yine çıktı penceresinden SAVE yönergesi verilebileceği gibi, Project menüden "Save" seçeneği kullanılabilir.
Amiga Basic normalde tüm programları sıkıştırarak kaydeder. Bir programın bozulmasını önlemek için korumalı ya da bir kelime işlem programından okunabilmesi veya MERGE komutu ile kullanılabilmesi için ASCII kodları ile kaydetmek isterseniz, programı gereken opsiyonları belirterek çıktı penceresinden vereceğiniz SAVE komutu ile kaydetmelisiniz. Kullanılabilecek opsiyonlar ve anlamları komut açıklamalarında verilecektir. ASCII kodları ile kaydedilmiş bir dosyayı sonradan sıkıştırılmış bir dosya haline çevirmek için, herhangi bir opsiyon kullanmaksızın sadece SAVE komutunu vermelisiniz.
AMİGA BASIC'İN İŞLETİM MODLARI:
Amiga Basic'i açtığınızda, çıktı penceresi BASIC ismi ile komut kabulüne hazır olarak görüntülenir. Bu noktada Amiga Basic'in üç modundan birini kullanabilirsiniz: doğrudan mod, edit modu ve program çalıştırma modu.
Doğrudan Mod: Bu modda Amiga Basic komutları bellekte saklanmaz, çıktı penceresine girildiklerinde derhal yerine getirilirler. Gereken matematiksel veya mantıksal işlemlerin sonuçları doğrudan buradan alınabilir. Bu mod özellikle hata ayıklama işlemleri için çok faydalıdır.
Program Çalıştırma Modu: Bir program çalıştırıldığında, Amiga Basic bu moda geçer. Program çalıştığı sürece doğrudan moddan bir komut veremez ve liste penceresinde herhangi bir değişiklik yapamazsınız.
Edit Modu: Liste penceresindeki çalışmalarınız sırasında içinde bulunduğunuz moddur. Burada verilen komutlar program çalıştırılmadıkça yerine getirilmez.