Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 51
NEXT RECORD = SONRAKİ KAYIT
Dosyadaki bir sonraki kaydı görüntülemenize izin verir. Kaydın hangi index'e göre sıralandığı, yani o anki aktif index, ana görüntü penceresinin başlık çubuğundaki mesajla belirtilir.
FAST FORWARD =
HIZLI İLERİ
Aktif index sırasına bağlı olarak kayıtları ilk kayıttan son kayda doğru görüntüler. Zaman zaman Pause düğmesine basılarak ilerleme durdurulup ekrandaki kayıt ya da kayıtlar incelenebilir.
LAST RECORD =
SON KAYIT
Bu düğmeye basıldığında doğrudan dosyadaki son kayıt görüntülenir.
KEY LOOKUP = ANAHTARLARA
GÖRE ARAMA
Kaydın index olarak seçilen alanındaki bilgiye göre arama yapma düğmesidir. Bir anda yalnızca bir index kullanılabildiği ve index alanındaki bilgilere göre arama yaptığı için bu düğme bir tek kayıt aranacağı zaman kullanılır. Arama için verilecek bilgi yalnız index alanı ile ilgili olmalıdır. Superbase kaydı bulmak için index'i kullanır ve bulduğunda görüntüler. Bu tuş seçildiğinde, anahtar bilginin girilmesini isteyen bir pencere açılır. Dosyanızın index alanına uygun ve aradığınız kaydın bu alandaki bilgisini bu pencereye girersiniz. Örneğin bir adres dosyası tutuyorsanız ve index alanını "Adı ve Soyadı" olarak seçmişseniz, diyalog penceresinde anahtar bilgisi olarak aradığınız kişinin adını ve soyadını girmelisiniz. Giriş tamamlandıktan sonra, RETURN tuşuna basarak veya penceredeki "ON" kutusunu işaretleyerek arama işlemini başlatabilirsiniz. İşlem başladığında, Superbase ilk kayıt anahtarından başlayarak verdiğiniz anahtara sahip kaydı buluncaya kadar aramasını sürdürür, bulduğunda kaydı görüntüler. Aynı anahtara sahip birden fazla kayıt varsa, "Next" ya da "Fast Forward" düğmesi ile aradığınız kaydı bulana kadar aramanızı sürdürebilirsiniz.
Aradığınız kaydın index alanındaki bilginin tamamını hatırlamıyorsanız üzülmeyin! Hatırladığınız kadarını (örneğin sadece adını) yazarak kayda erişmeniz mümkün olur.
Superbase ile çalışırken sadece bir index alanı ile çalışmak zorunda olmadığınızı bilmelisiniz. Superbase bir dosyaya 999 index alanı belirtmenize izin verir, tek kısıtlama aynı anda birden fazla kullanamamanızda. Farklı bir index alanı ile çalışmak istediğinizde, Project Menu'deki "Open Index" seçeneği ile istediğiniz index'i seçmeniz mümkün. Yapılan index değişikliği ana görüntü penceresinin başlık çubuğunda belirir.
FILTERBUTTON = FİLTRE DÜĞMESİ
Belirtilen koşullara uyan kayıtları süzerek kullanımınıza sunan çok önemli bir özelliktir. Bir database dosyasında binlerce kaydınız olduğunu düşünün. Bunların birtakım özelliklere sahip olanlarının görüntülenmesini ya da yazıcıdan dökümünü almayı istiyorsunuz. Filtre istediğiniz bilgi değerlerinin hepsini yerleştirmenize izin verir. Sonra da yalnız bu değerlere uyumlu kayıtları görüntüler.
Filtre düğmesi seçildiğinde, şartları girmek için kullanacağınız bir diyalog penceresi açılır. Bu pencerenin 4 ana kısmı vardır: Alan Adı Paneli, İşlemciler, Değer (Value) kutusu, Ana kutu. Filtreler, alan isimleri ile operatörlerin kliklenmesi ve değerler yazılmasından oluşan kombinasyonlarla yaratılır. Bu işlemler ana kutuda bir Filtre Komut Satırı (Filter Command Line) üretir.
ALAN ADI PANELİ:
Alan Adı Panelinde dosyanızdaki alanların isimleri sıralanır. Alan isimleri buradan mouse işaretçisi ile işaretlenerek seçilir. Alan isimleri buradaki pencereye sığmıyorsa, pencerenin yanındaki kaydırma çubuğu kullanılarak alt bölümde kalan alan isimleri de görüntüye getirilebilir.
OPERATÖRLERİNİN
KULLANIMI:
Operatörler, Alan Adı Panelinin sağ tarafında görüntülenir. Kıyaslama operatörleri, mantıksal operatörler ve matematiksel operatörler olarak kendi içlerinde ayrılmışlardır. Bunlar dışında yazı dizilerinin uyum kalıbı olarak kullanılan LIKE ve parantez işaretleri yazmanızı sağlayan kutular da mevcuttur. Tabii aynı operatörleri klavyeden elle yazarak da girebilirsiniz.
LIKE = GİBİ
İsimler ya da yazı dizileri için arama yapacağınız zaman, eşittir işaretini (=) kullanmaktan kaçınmalı ve onun yerine LIKE operatörünü kullanmalısınız. Bunun sebebi, LIKE ile verilen bilgide büyük veya küçük harf şartının olmamasıdır, yani verdiğiniz yazı dizisinin harf durumu umursanmaz, büyük ya da küçük harf ile yazılmış uyumlu kayıtlar görüntülenir. Diğer durumda yani " = " operatörü ile verilen koşulda kullanılan harf durumuna uyan kayıtlar aranır. Koşul büyük harf ile verilmişse, aynı alanında büyük harf bilgi barındıran kayıtlar görüntülenir. Yani bu durumda bire bir eşitlik aranır, içerik dışında harf uyumluluğu da olmalıdır.
LIKE operatörü ile arama yaparken birtakım joker semboller de kullanabilirsiniz. Örneğin Adı "M" harfi ile başlayan kayıtlar için filtre komut satırına:
Adı LIKE "M*" yazabilirsiniz. Ya da;
Adı LIKE "[K-P]*"
şeklinde sınır belirtebilirsiniz. Bu durumda Adı alanındaki bilgi, K, P ve bunlar arasında kalan harfler ile başlayan kayıtlar uyumlu kabul edilecektir.
"*" dışında kullanılan bir joker sembolü de "?"dir. Aranacak ismin karakter sayısı biliniyorsa ya da içinden birkaç karakter hatırlanmıyorsa kullanılabilir. Örneğin;
Adı LIKE "??????" 6 karakter uzunluğundaki alan bilgisine sahip bilgileri doğru kabul eder.
Adı LIKE "??e*" koşulu, üçüncü karakteri "e" olan, sonrası ne olursa olsun kayıtı uyumlu kabul eder.
KIYASLAMA OPERATÖRLERİ:
EŞİTTİR EŞİT DEĞİLDİR BÜYÜKTÜR KÜÇÜKTÜR = BÜYÜK YA DA EŞİTTİR = KÜÇÜK YA DA EŞİTTİR
MANTIKSAL OPERATÖRLERİ:
AND VE Filtre komut satırına yazılacak birden fazla komut varsa bu operatörle birleştirilir. Filtrenin AND ile birleştirilmiş tüm şartlarına uyan kayıtlar aranır.
ŞEHİR LIKE "İSTANBUL" AND KALAN = 50000
OR VEYA Bu operatörlerle de iki filtre şartı birleştirilir. Ancak bu operatörün farkı iki şarttan birine uyan kayıtların uyumlu kabul edilmesidir.
ŞEHİR LIKE "İSTANBUL" OR ŞEHİR LIKE "ANKARA"
NOT DEĞİL İfadenin olumlu ise olumsuzunu, olumsuz ise olumlusunu doğru kabul eder. Ters şartı doğru kabul edilen ifade parantez içine alınarak NOT operatörü ile belirtilir.
NOT (ŞEHİR LIKE "ANKARA" AND KALAN = 50000)
MATEMATİKSEL OPERATÖRLER: ÖRNEK:
+ TOPLAMA - ÇIKARMA * ÇARPMA / BÖLME
TOPLAM MİKTAR +1000 TOPLAM MİKTAR -1000 TOPLAM MİKTAR * 1.1 TOPLAM MİKTAR /10
PARANTEZLER:
"(" ve ")" operatörleri normal olarak ifadenin bir bölümüne, diğer bölümüne göre öncelik vermek için kullanılır. Superbase içinde bunun dışında NOT operatörü ile kullanıldığından söz etmiştik. Girilen filtre komut satırında açılan parantezler ile kapanan parantezlerin sayısı eşit olmalıdır.
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 50
PRECISION SOFTWARE tarafından ilk versiyonu SUPERBASE PERSONAL olarak 1987 yılında yapılan Superbase, bir database, yani veri tabanı programıdır. İsterseniz önce veri tabanının ne olduğunu ve ne için kullanıldığını inceleyelim. Veri tabanı bir sürü büro işleminde kullanılan kartoteks sisteminin bilgisayardaki adıdır. Kartoteksler ile yapılan müşteri takip, stok kontrol gibi bir sürü işlem, sadece gereken bilgi alanlarının bilgisayar programları ile ekranda yaratılması yoluyla bir veri tabanı şekline dönüştürülür.
Piyasada bulunan bütün bilgisayarlarda "Database Management" denen "Veri Tabanı Yönetimi" ile ilgili program ve çalışmalar mevcuttur. Bu tür programlar farklı makinalar için hazırlanmış olsa bile, ufak tefek birtakım farklılıklarla hemen hepsi aynı fonksiyonlara sahiptirler. Bilgisayar dünyasındaki hızlı gelişme tabii ki ilgili tüm alanları olduğu gibi veri tabanı alanında yazılmış programları da etkiliyor. Programlara sürekli yeni özellikler eklenerek yeni versiyonları piyasaya sürülüyor. Superbase Personal'dan sonra piyasaya sürülen Superbase Professional, Superbase'in ikinci düzenlemesi olup, Precision Software Limited tarafından yine 1987 yılında piyasaya sürülmüştür. Bu düzenlemede ilk versiyonuna göre yeni birtakım özellikler bulunmaktaydı. Kullanım ve ekran düzenlemesi açısından herhangi bir fark yoktu, ancak Text (yazı), Forms Editor (form düzenleme), fonksiyon tuş opsiyonu ve bir programlama dili (makro) bölümleri eklenmişti.
Farklı bilgisayarlar için hazırlanmış farklı veri tabanı programlarının birbirine benzemeyen yönlerinden ilk göze çarpanı ekran görüntüleri ve kullanımlarıdır. Amiga programlarının pek çoğu gibi, Superbase programında da Amiga'nın özellikleri kullanılmış ve literatürde WIMP olarak bahsedilen Window-Icon-Mouse-Pulldown Menu özelliklerinin tamamı dahil edilmiştir. Multitasking çalışma özelliği Superbase'de de mevcuttur. Bunun dışında dosyaların resim ya da yazı dosyaları ile external bir alan tanımlamak suretiyle ilişki kurması da mümkündür.
Yazımızın bu bölümünde programın yüklenmesi, ekran tanımlamalarından bahsedecek ve menü kullanımlarına gireceğiz.
SUPERBASE PROFESSIONAL
PROGRAMININ YÜKLENMESİ: Superbase programının yüklenmesi aslında elinizdeki program disketinin niteliğine bağlıdır. Disket gereken system dosyalarını (startup-sequence) içeriyorsa, Amiga açılıp Workbench disketini isteyen el ekranda görüntülendiğinde, Superbase Professional program disketi sürücüye takılır. Workbench dosyalarını içermeyen bir Superbase programına sahipseniz, önce Workbench disketi takılır, Workbench yüklenip ekranı görüntülendiğinde, bu disket çıkarılarak Superbase program disketi takılır. Ekranda Superbase disketinin ikonu görüntülendiğinde, önce disket ikonu, sonra da disketin penceresinden program yüklenir. Bir süre sonra Superbase ekranı, başlık çubuğunda bir dosya açmanızı isteyen mesajla görüntülenir.
Superbase'in ana ekranı.
Ekranların ve menülerin kullanımı tıpkı diğer Amiga programlarınız gibidir. Ekranda bulunan "Kontrol Paneli" Superbase'in diğer programlardan farklı bir özelliğidir.
KONTROL PANELİ:
Program ilk yüklendiğinde ekranda görüntülenen kontrol paneli tuşlarının seçilemez durumda olduğunu görürsünüz. Bunun sebebi, kontrol panelinin var olmasıdır. Kontrol paneli üzerindeki tuşlar ancak bir dosya açıldığında aktif hale geçerler.
Kontrol panelinde, video'da ya da kasetçalar'da kaset kontrolünde kullanılan düğmeler gibi şekillendirilmiş 12 düğme mevcuttur. Bu düğmeler kendi aralarında üç gruba ayrılmışlardır: Solda Pause ve Stop, dosya içindeki kayıtlar arasında hareket etmeyi sağlayan, onları takip eden yedi düğme, sağda ise aşağıda açıklayacağımız özel işlevler için kullanılan üç düğme. Şimdi bu düğmeleri tek tek görüntü sırasıyla açıklayalım.
PAUSE=BEKLE
O anda yapılan işlemi kesmeksizin, istenilen yerde istenilen süre beklemek için kullanılır. Örneğin dosyadaki kayıtları hızlı olarak ileri ya da geri doğru yapılan inceleme esnasında, istenen yerlerde bu düğmeye basılarak durdurmak suretiyle zaman zaman ekranı okumak mümkün olur. Bu fonksiyon özellikle bir kayıt arama sırasında çok yararlıdır. Pause durumunu bitirmek için, düğmeye tekrar basmak yeterli olur. Bu düğme, space çubuğuna basarak da aktif hale getirilebilir ve Pause'u kaldırmak için tekrar bu çubuğa basılabilir.
STOP BUTTON = DURDURMA DÜĞMESİ
O anda yapılmakta olan işlemi durdurmak için bu düğme kullanılır. Özellikle kayıtlar arası hızlı ileri veya geri gitme esnasında işlem kesilmek istendiğinde Stop düğmesi kliklenir. Arama işlemlerinde önce Pause düğmesi ile zaman zaman durdurularak incelenip, istenen yerde Stop düğmesine basılabilir. Bu tuşun klavye karşılığı, Control-C tuşlarının kombinasyonudur.
FIRST RECORD =
İLK KAYIT
Bu düğme seçildiğinde, aktif index sırasına bağlı olarak dosyadaki ilk kayıt otomatikman görüntülenir.
REWIND = HIZLI GERİ
Tüm kayıtların index sırasına bağlı olarak görüntülenmesini sağlayarak, görüntüde olan kayıttan ilk kayda doğru hızlı olarak ilerlemek için kullanılabilecek düğmedir.
PREVIOUS RECORD =
BİR ÖNCEKİ KAYIT
Dosyada bulunan ve o anda ekranda görüntülenen kayıttan bir önceki kaydı görüntüler.
CURRENT RECORD =
AKTİF KAYIT
Bazı uygulamalardan sonra, data kaydı ekranda görüntülenmez. Böyle durumlarda bu düğmeye basmak suretiyle, aktif kaydın tekrar görüntülenmesi sağlanabilir. Bu düğmeyi "Table View" ekranında aktif kaydı üstündekiler ile birlikte görmek için de kullanabilirsiniz.