DELUXE PAINT

• Grafik ve çizim
• Kurslar ve dersler

Dergimizin ilk sayısından başlayarak, her ay bu sayfalarda Amiga'nın grafik yönünü kullanan ya da kullanmak isteyen arkadaşlara kısa genel bilgiler vermeye çalışacağız. Bu yazı dizimizde, halen kullanılmakta olan ve çok kullanacağımız mevcut grafik programları ile utility'leri tanıtacağız. Yeni çıkan programları da ihmal etmeyeceğiz tabii. İlk sayımızda, şu anda Amiga'daki en çok kullanılan grafik programı DELUXE PAINT'i açıklamakla başlıyoruz.

Amiga'da neden DELUXE PAINT'in tercih edildiğini kısaca anlatmak istiyorum. DELUXE PAINT, öteki grafik programlarına göre oldukça hızlı ve kullanımı çok kolay olan bir program. Menülerin anlaşılabilir olması ve bunun yanında iyi bir İngilizce bilgisi gerektirmemesi en önemli faktör. Zaten kolay olan kullanıma, bir de tuş kontrolü eklenince DELUXE PAINT'in kullanımı iyice kolaylaşıyor.

DELUXE PAINT yüklenmeden önce, karşımıza bir menü çıkıyor. Bu menüde, hangi çözünürlükte ve kaç renkte ekran görüntüsünde çalışacağımızı belirtiyoruz. Seçeceğiniz çözünürlük için gerekli bilgiyi, bu sayıdaki CEM GENCER'in yazısında bulabilirsiniz. Konu, bu yazıda açıklandığı için burada tekrarlamayacağız. "OK"e basarak DELUXE PAINT'in yüklenmesine devam edelim. İşte harika programımız yüklendi.

DELUXE PAINT'te sol mouse tuşu çizmek, sağ mouse tuşu ise silmek için kullanılır. Üst kısımdaki menüleri görmek için, sağ mouse tuşuna basarak mouse işaretçisini üst kısımdaki başlık çubuğuna götürün. Menülerin aşağı doğru açıldığını göreceksiniz.

İlk önce sağ kenardaki ince uzun menüyü açıklayalım. Buradaki kalemleri seçmek için, istenen seçeneğin üzerine sol mouse tuşu ile bir kere basmalısınız. Dikey menünün üst iki sırasındaki ikonlar kalem uçlarımız. Sol mouse tuşuna basarak istediğimiz kalınlıkta olan birini seçebilirsiniz. Eğer mevcut olanlardan daha büyük kalem ucu istiyorsanız, sağ mouse tuşuna basarak "SIZE" moduna geçin ve burada sol mouse tuşuna basarak ve mouse'u hareket ettirerek istediğiniz büyüklüğe ayarlayın. Kalem uçlarının altında, çizim araçlarını temsil eden ikon seçenekleri başlıyor. Buradaki her kareciğin en az bir görevi var. İkonlara sol mouse tuşu ile klik yaparsanız, o seçeneğin görevi olan işlevi yaparsınız. Bazı ikonların üzerine sağ mouse tuşu ile klik yaparsanız, karşınıza o seçeneğin ikinci bir işlevi çıkar.

Menüdeki ilk iki ikon, kalemimizin türünü seçmemizi sağlıyor. Birincisi, kare üzerindeki şekilden de anlaşıldığı gibi kesik kesik çizmemizi sağlayan kalem. Hemen yanındaki seçim ise kesiksiz ve hiç boşluksuz çizmemizi sağlayan kalem.

İkinci sırada ilk ikon düz doğrular çizmemizi sağlıyor. Bu kutu seçildikten sonra, kullanım için şu yolu takip edin: Ekranda istediğiniz bir yere klik yapın, tuşu bırakmadan buradan itibaren istediğiniz yere kadar çizgiyi uzatın. Çizgi yeterli uzunluğa eriştiğinde tuşu bırakırsanız, belirttiğiniz noktalar arasında bir doğru çizgi çizilmiş olur.

Aynı sırada yandaki ikonu seçtiğimizde ise yay çizebiliriz. Bunun kullanımı da şu şekilde: Buraya klik yaparak ekranın istediğiniz bir yerine gidin. Bir kere sol mouse tuşuna basın, bırakmadan mouse'u hareket ettirin, yayın çapını mouse'un sol tuşunu bırakarak belirleyin. Mouse'u yukarı aşağı götürerek istediğiniz biçimde yayı çizebilirsiniz.

Üçüncü sıradaki ilk seçim "FILL" yani doldurarak boyama. Bu seçim kapalı bir alanı istediğiniz renkte doldurmamızı sağlar. Bu ikonun sağ mouse tuşu ile çıkan ikinci bir işlevi daha var. Ama bu işlevi daha sonra açıklayacağız.

FILL'in yanındaki ikon ise püskürtmedir. Pistole olarak da düşünebileceğiniz airbrush görevini görür. Kalem uçlarını seçip istediğiniz kalınlıkta püskürtme yapabilirsiniz. Brush yani uç olarak aldığınız şekli de istediğiniz yere püskürtebilirsiniz.

Sıra geldi kare çizmeye. Buradan itibaren dört seçenek biraz ilginç. Kare, daire, elips ve çokgenler çizmek için kullandığımız bu ikonların sol üst köşesine klik yaptığımızda seçilen şekli sadece kenar çizgileriyle ve içi boş olarak çizer. Eğer sağ alt köşeye klik yaparsak içi dolu olarak çizer.

Sadece köşegenleri çizilmiş kareye benzeyen ikon brush (uç) alma seçeneğidir. Ekranın istediğimiz yerini kesip kopyalayabilir, tersini alabilir, küçültüp büyültebiliriz. Bu ve öteki işlemlerden daha sonra bahsedeceğim. Brush olarak aldığımız yer eğer çok büyükse, ekranda brush olarak sadece bir dikdörtgen göreceğiz. Hemen paniğe kapılıp "brush'ım nereye gitti?" diye düşünmeyin. Klik yaptığınız zaman brush olarak aldığınız yeri istediğiniz yere kopyalayabilirsiniz.

Üzerinde "A" harfi bulunan ikon ise, yazı yazmak içindir. "A"nın üzerine klik yaptığınız zaman mouse işaretçisinin (Mouse Pointer) üzerinde küçük bir dikdörtgen çıkacaktır. Ekranın istediğiniz yerine klik yaparak oraya klavyeden istediğiniz yazıyı yazabilirsiniz. DELUXE PAINT disketinden font yüklemezseniz, bilgisayarın sistem fontları olan "TOPAZ" ile yazınızı yazarsınız. Eğer yukarıdaki "FONT" menüsünden "LOAD FONT DIR"ı seçerseniz, DELUXE PAINT disketinde bulunan fontları yükleyebilirsiniz. DELUXE PAINT 3'ü kullanan arkadaşlar sağ mouse tuşu ile klik yaparak font yüklemek için kullanacağı menüyü çıkarabilirler. Font'un nasıl gözüktüğünü ise "SHOW" kısmından görebilirler.

İkiye bölünmüş ikon, mouse'u çizgi ve geometrik şekiller çizerken belirtilen değer kadar hareket ettirir. Hareket değeri vermek için şeklin üzerine sağ mouse tuşu ile klik yapın. Karşınıza çıkan küçük pencereye istediğiniz değeri girebilirsiniz.

Desen şeklinde bir resim ile belirtilmiş ikon ise yaptığımız herhangi bir desen ya da cismin çokgenini çizmemize yarar. Bu seçenek başlangıçta cismin sekizgenini çizmemizi sağlıyor. Ancak burada da, sağ mouse tuşuna basarsanız, çıkan pencereden kaç kenarlı olmasını istediğinizi belirleyebilirsiniz.

Büyüteç, ekranın istediğimiz bir yerini büyüterek detayları görebilmemizi (ZOOM) sağlar. Bunun hemen yanındaki içice kareler ise, büyütme oranını ayarlamamızı sağlar. Resim bulunan bir ekranda herhangi bir yeri büyütün. Sonra da ikinci seçeneğe klik yapın. İstediğiniz orana gelince klik yapmayı durdurursanız, hep bu oranda büyütüp çalışabilirsiniz.

UNDO son yaptığımız işlemi silmemizi sağlar. Yanlış hareketlerle yapılmış hatalar UNDO ile silinebilir.

Bu dikey menüdeki seçeneklerin altında bulunan küçük daire ise o anda kullandığımız rengi belirtiyor. Bu renk belirtecinin yanında sağ mouse düğmesi ile klik yaptığımız zaman renk paleti çıkar. Seçilen rengi gösteren bu bölümün altında, kullanılan renk paletindeki renkleri gösteren bölüm bulunur. Sol mouse tuşuyla kalem rengini seçebiliriz. Sağ mouse tuşuyla zemin rengini öteki anlamıyla silme rengini seçebiliriz.

Şimdi gelelim renk paletine. Yukarıdaki erişim şekli dışında renk paletine "P" tuşuna basarak ya da sol üstteki menüden (Picture Menu) erişmek mümkündür. İstediğiniz herhangi bir yolu kullanarak renk paletini ekrana çıkartın. Workbench pencereleri gibi, renk paletini içeren pencere de üst orta kısmından tutularak istenilen yere çekilebilir. Renk paletinde yapılabilecek oynama ve değişiklikler için kullanılan seçenekler pencere içinde mevcuttur. Bunları sol üstten başlayarak açıklamaya başlayalım: "R G B = Red Green Blue": Bunlar bilgisayarların ana temel renkleri. Buradaki kırmızı, yeşil ve mavi renk değerlerini değiştirerek 4096 renkten istediğimiz rengi elde edebiliriz. Yanındaki "H S V" ise rengin parlaklığını ve tonunu değiştirmek için kullanılır. "SPREAD" renk paletinde bulunan renkleri karıştırmak için kullanılır. Bu işlem için; istediğiniz bir rengi seçin, "SPREAD" kutusuna klik yapın ve karıştırmak istediğiniz diğer renge yine klik yapın. Bu işlem, ilk seçilen renk ile ikinci seçilen rengi birbirine karıştırır. "COPY" paletteki herhangi bir rengi, paletteki bir başka yere kopyalamaya yarar. "RANGE", cycle (döngü) yapılacak renkleri belirler. Bunu anlatmadan önce, size cycle'ın ne olduğunu anlatmak istiyorum. Cycle, bir nevi renk kaymasıdır. Belirlenen iki renk arasındaki bütün renkler hareket eder. Bununla resimlerinize ilginç efektler verebilirsiniz. Hatta animasyon bile yapabilirsiniz. Meraklıları için belirteyim. "DEFENDER OF THE CROWN"un ateşleri ve "PORTS OF CALL"ın başlangıcındaki su efekti, cycle ile yapılmıştır. Bir palette dört ayrı cycle yapabilirsiniz. Renk paletinde hepsinin "C1 C2 C3 C4"ten cycle'larını seçebilir, "SPEED" seçeneği ile de hızlarını ayarlayabilirsiniz. "CANCEL", renk paletine yanlışlıkla girdiğinizde, çıkmak için kullanılır. "UNDO", değiştirilen bir rengi geri çağırır. "OK" ise, hazırlanan renk paletinin bilgisayarda kullanılacağının kabul edilmesidir. Kenardaki küçük oku merak ediyorsunuz değil mi? Öteki sayımızı bekleyin.

DELUXE PAINT yetenek gerektirmeyen bir resim programı. Benim resim yeteneğim yok diyenler bile programı kullanmasını öğrendikten sonra harikalar yaratabilirler. Resim yeteneği olanlara ise bir şey söylemiyorum. Eğer bir megabyte'ınız varsa, size DELUXE PAINT 3'ü tavsiye ederim ama, 512 kbyte'ta DELUXE PAINT 2 daha pratik oluyor. DELUXE PAINT 3'ün animasyon bölümü sadece bir megabyte'ta çalışır.

Buraya kadar program ekranının sağ tarafındaki çizim araçlarını inceledik. Biraz da menü çubuğunda bulunan, çizim ve çalışmalarımıza yeni boyutlar kazandıracak menüleri ve onların alt menülerini inceleyelim.

PULL-DOWN MENÜLER Tüm Amiga programlarında olduğu gibi, Deluxe Paint programı da "Pull-Down Menu" tabir edilen yukarıdan aşağı doğru açılan menülere sahiptir. Program içinde yapılacak olan disket işlemleri, renk ayarlamaları, brush çalışmaları, ekran çalışma modları gibi pek çok işlem bu menüler vasıtası ile yapılır.

Deluxe Paint programının hemen hemen her yeni versiyonunda bir önceki dizayna göre menü farklılıkları olmuştur. Fakat bu menülerin genel kullanımı ve ana menü kalemlerinde bir değişiklik olmamış, sadece yeni amaçlı menüler ve menü kalemleri eklenmiştir.

Menü düğmesine basarsanız, menü çubuğu üzerinde şu menü başlıklarını görürsünüz:

PICTURE BRUSH MODE EFFECT PREFS Deluxe Paint III versiyonunda bu menülere ek olarak bir de yarattığınız resimlere hareket vermenizi sağlayan menü kalemlerini içeren ANIMATION menüsü vardır.

PICTURE MENU: Bu menü başlığı altında yarattığınız resmi diskete saklayabilir, var olan bir resmi ekrana yükleyebilir, disketteki resimleri silebilirsiniz. Resimlerinizin yazıcıdan dökümü için de bu menüyü kullanırsınız. Renk paletini değiştirebilir, ekranlar arasında geçiş yapabilirsiniz. Aşağıda bu menü kalemlerini tek tek inceleyeceğiz.

Disketle ilgili işlemler yapmadan önce, yine her Amiga programı için olduğu gibi Deluxe Paint programı için de bir "Data Disketi" oluşturun ve yeni çizimlerinizi bu diskete saklayın. Boş bir disket, gerçi çizdiğiniz resmin özelliğine göre değişir ama, aşağı yukarı 30-40 resim alır. Deluxe Paint III programında animasyon olarak yaratılan resimlerde ise bu miktar çok daha fazla olur. Bu, modlar arasındaki kayıt saklama farklarından dolayı ortaya çıkar.

LOAD: Bu komut ile diskette var olan resimleri ekrana çağırabilirsiniz. Komut seçildiğinde ekranda diskete daha önce saklanmış resimlerin listesi, başka bir deyişle disketin directory'sini listeleyen bir pencere açılır. Buradan önce disket ismi seçilir, sonra da "LOAD" kutusu kliklenerek resim yükleme işlemi başlatılır. Yükleme sırasındaki ekran formatı yüklenecek resmin ekran formatından farklı ise, program ekran formatını değiştirip değiştirmeyeceğini soran bir mesaj penceresi görüntüler. Verilen yönergeye göre yükleme işlemi tamamlanır.

SAVE: Bu komut, ekranda oluşturduğumuz resimleri diskete kaydetmemizi sağlayan menü seçeneğidir. Seçildiğinde resme verilecek ismin girileceği bir pencere görüntülenir. İsim yazılarak "SAVE" kutusu kliklenir. Daha önce aynı isimle kaydedilmiş bir dosya varsa, program üzerine kaydetmek isteyip istemediğinizi soran bir mesaj verir. Onaylarsanız son kaydettiğiniz resim önceki resmin üzerine kaydedilir. Bu mesaja olumsuz yanıt verip resmi farklı bir isimle de kaydedebilirsiniz.

DELETE: Bu komut diskette var olan resim dosyalarını siler. Tıpkı Load ve Save seçeneklerinde olduğu gibi bu seçenekte de disketin directory'sini listeleyen bir pencere açılır ve silinecek olan resim ya da resimler buradan seçilir. Silme işlemini yaptığınız dosyayı bir daha asla geri alamayacağınızı unutmayın.

PRINT: Bu komut ekrandaki resmi yazıcıdan (printer) dökebilmemizi sağlar. Bu menü kalemi seçildiğinde, çıktının özelliklerini belirleyeceğimiz bir pencere görüntülenir. Ancak bu işlemden önce printer ve özelliklerini Preferences bölümünden ayarlamanız gereklidir. Print penceresinde bulunan ayarlamalar şunlardır:

Aspect: Resmin baskı yönünü belirlemek için kullanılır.

Image: Resmin negatif ya da pozitif basılacağı belirtilir.

Shade: Resmin renkli olarak ya da siyah & beyaz veya gri renklerde çıkmasını burada belirtebilirsiniz.

Placement: Baskının kâğıttaki yerini ve en, boy ölçülerini x olarak ayarlayabilirsiniz.

xWide-xHigh: Yükseklik ve genişlik ayarlaması bu kutularda yapılır.

Linefeeds: Baskı tarama genişliği belirtilir. Copies: Resmin kaç kopya basılacağı belirtilir.

Form Feed: Sürekli form kullanılıp kullanılmadığı belirtilir.

Print: Bu komut ile baskı işlemi başlatılır. CHANGE COLOR: Bu menü seçeneğinin iki alt menü kalemi vardır: Palette ve Use Brush Palette.

PALETTE: Ekranın sağ tarafındaki ikon menüsünü anlatırken detaylı olarak anlattığımız renk paletini ekrana getirir.

USE BRUSH PALETTE: Disketten yüklenecek değişik renk paletine sahip brush'ı (uç-fırça), ana renk paletine aktarmanızı sağlar.

Restore Palette seçeneği, çalışma ekranına daha önce yüklenmiş olan başka renk paletine sahip resmin renk paletini geri çağırır.

Default Palette seçeneği ise DELUXE PAINT'in açılıştaki ana renk paletini o anki renk paletinin üzerine yükler.

Cycle, döngü verilen renkleri harekete geçirir.

Bg-Fg seçeneği kullanılarak arka zemin rengi ön zemin rengi yapılabilir.

Bg-Fg seçeneği ile de, ön zemin rengi ve arka zemin rengi değiştirilebilir.

Remap ile, ekran eski haline döner. SPARE: Deluxe Paint programı aynı anda iki ekranı hafızada tutabilir. İşte bu menü seçeneği, bu ekranlar ile ilgili işlemler için kullanılır. 5 kalemlik bir alt menüsü vardır: Swap: Çalışılan ekrandan diğer ekrana geçiş için kullanılır. Aynı işlem klavyeden "j" tuşuna basılarak da yapılır.

Copy To Spare: Bir ekranı diğerine kopyalamak için kullanılır.

Merge in Front: Birinci resmi ikincinin önüne ekleme işlevini görür.

Merge in Back: Birinci resmi ikincinin arkasına eklemek için kullanılır.

Delete This Page: Ekranda görüntülenen sayfayı silme işlemi için kullanılır.

PAGE SIZE: Ekrandaki sayfa ebatlarını değiştirmek için kullanılan seçenektir. Bu menü kalemi seçildiğinde ekranda, istediğiniz genişliği girebileceğiniz ya da var olan ebatlardan birini seçebileceğiniz bölümleri olan bir pencere açılır. Penceredeki "Type in size" başlıklı kısımdaki "Width" ve "Height" kutularına istediğiniz genişliği girebilirsiniz. "Or select one" başlıklı kısımdan ise tanımlanmış sayfa genişliklerinden birini girebilirsiniz:

Standart : 328*256 Full Page : 320*240 Overscan : 352*290 Standart ekran haricindeki ebatlarda çalışılıyorsa, sayfanın tamamını görmek için "Show Page" kalemini seçebilir, ya da klavyedeki karşılığı olan "S" tuşuna basabilirsiniz.

SCREEN FORMAT: Deluxe Paint programı yüklenirken kullanacağınız ekran formatını seçmeniz gerektiğinden söz etmiştik. Programın kullanımı esnasında ekran formatını değiştirmek isterseniz, bu menü kalemini kullanırsınız. Screen Format ayarlaması tıpkı başlangıçtaki gibi yapılır.

İlk sayıda anlatacaklarımız bu kadar. Gelecek sayıda DELUXE PAINT'in menülerini anlatmaya devam edeceğim. Eğer bir probleminiz olursa bana yazmayı unutmayın. Mektuplarınızı bekliyorum. Bol pikselli günler dilerim.