Manyetik Paket 07
Retro bilgisayarYeni bir ay ve yeni bir manyetik paket... Bu ay Manyetik Paket'in ay önce verdiğimiz MED'in hatalarından bıkmış olan müzisyenlerin yüzünü güldürecek olan ProTracker 3.0. Program hakkında çok kısıtlı bilgim olduğu için açıklamasını müzisyenimiz Tolga Kahraman'a bırakacağım. Paketimizde unutkan grafikerler için de güzel bir program var: PicBase. Bu programın geçen ayki DirMaster'dan çok daha fazla işinize yarayacağını umuyorum. Pakete giren diğer programlar ise ufak tefek, ama ya şirin ya da işe yarar programlar. Sizi daha fazla merakta bırakmadan, programların açıklamasına geçelim iyisi mi. 1. ProTracker 3.0 Beta
İşte size tracker programlarının en sonuncusu. Bugüne kadar tracker kullanmayan ve 'Nedir bu tracker be yav?' diye soranlar için ufak bir tanıtım. Genellikle tracker programları demo, intro veya oyunlarda yer alan müziklerin yapımında kullanılırlar. Tracker kullanılarak yapılan müziklere doğal olarak tracker müzikleri denir. Bu müzikler sadece Amiga'nın özellikleri kullanılarak yapılmışlardır. Yani 8 bit sample'lar kullanıp, 4 kanal stereo ses verebilirler. Ne kadar yetersiz gelse de tahmin edilenden daha çok gerçeğe yakın parçalar elde edilir. Tabi bu arada müzisyenin içi çıkar ve hiçbir zaman da istediğini elde edemez. Alternatif olarak midi destekleyen programlar kullanılabilir ama bu tür bir kullanım için gerçekten iyi bir sistem kurmanız gerekir. Tracker'lar ise minimum düzeyde harcamayla tecrübe kazanmanızı ve iyi zaman geçirmenizi sağlarlar. Şimdi programın tanıtımına geçiyorum. Yalnız burada programı tamamiyle tanıtmam imkansız, Manyetik Paket içinde yer alan programa ait dökümanlardan tüm detayları öğrenebilirsiniz. Programı çalıştırdığınızda ekrana gelenleri kısaca anlatayım; Ekran menüler ve kanalları temsil eden window'lardan oluşmakta. Parçanıza ait notaları ve tüm ses efektlerini kanal window'larına yazacaksınız. Menüler ise disk işlemleri, ProTracker ekranı üzerinde ayarlamalar (renk, Vumeter v.b.), sample işlemleri gibi ek ihtiyaçları karşılamak için hazırlanmış. Yalnız program "Beta" yani test versiyonu olduğundan bazı menüler henüz hazır değil (Örneğin Playlist editörü yok). Evet, çalışan menüler; Play: Müziği çalmaya başlar. Stop: Tahmin edebileceğiniz gibi, müziği durdurur. Pattern: Pattern'i sürekli çalar. Clear: Müziği, Sample'ları veya ikisini birden hafızadan siler. Edit: Nota ve efekt yazma moduna geçmenizi sağlar. SetUp: Program üzerinde ayarlamalar yapmanızı sağlayan menüleri listeler. Record: Klavyeden çaldığınız notaları kayıt eder. Disk Op.: Disk işlemleri... Sampler: Sample üzerinde işlemler yapmanızı sağlayan menüler listelenir. Yeni açılan bu menülerden Sample seçeneği ile sample alabilirsiniz. Bu menülerin hemen yanında Pattern ve Length gadget'larını ve karşılarında dört basamaklı sayılar göreceksiniz. Length müziğinizin uzunluğunu, Pattern ise hangi pattern'in hangi sırada çalınacağını gösterir. FineTune seçeneğini deneyerek anlamanız daha uygun olacaktır. Herhangi bir sample alın ve finetune ile oynayarak aynı sample'ın aynı notasını basın, farkı göreceksiniz. Sample aktif sample numarasını, Volume sample'ın ses şiddetini, Length sample uzunluğunu gösterir. Repeat sample loop'unun başlangıç pozisyonunu, Replen ise loop genişliğini gösterir. Song Name müziğinize verdiğiniz isim, Sample Name ise aktif sample'ın ismidir. Nota yazmak için ise Edit gadget'ını seçin. Mouse pointer'ının rengi değişecek-
© tir. Artık klavyeden nota girebilirsiniz. Her sample için üç oktavlık bir nota alanınız var. Nota dizimi ise C (do), D (re), E (mi), F (fa), G (sol), A (la), B (si) şeklindedir. Her kanal window'unda notaların yazıldığı alan dışında çeşitli bir alan daha vardır. Bu alan üç bölümden oluşur. İlk iki hane sample numarası, ikinci bölüm efekt numarası, üçüncü bölüm ise efekt parametreleridir. Şimdi bunu biraz açmak için örnek vermek istiyorum ama bunun için ProTracker'ı kullanıyor olmanız gerekir. Evet şimdi bir sample yükleyin. Bir no'lu sample alanına yüklediğiniz bu sample'ı aktif iken Edit moduna geçin. Şimdi C tuşuna basın. Birinci kanal window'unda C-3 01 00 00 yazıyor olması gerekir. Gördüğünüz gibi C-3 üçüncü oktavdan Do, 01 bir nolu sample ile basılmış nota, 00 efekt numarası, 00 ise parametreleri göstermekte. Şimdi bu yazdığınız kısmı Play gadget'ı ile çalın. Normal bir Do notası. Şimdi F6 tuşuna basarak tracker'ın başına dönün. Ok tuşlarıyla efekt no'sunun bulunduğu bölgeye gelin. İki basamaklı bu alanın sağ basamağına C yazın. Efektlerin bulunduğu alana gelip sol basamağa 1 yazın ve tekrar Play'i seçin. Dikkat ederseniz ses daha düşük şiddette çıktı. Bu tür kullanım için komutları dökümandan edinebilirsiniz. Evet size kısaca ProTracker anlatmaya çalıştım. Umarım tanıtım için yeterli olmuştur. İleriki sayılardan itibaren daha geniş bir ProTracker dizisine başlayacağız. Tolga KAHRAMAN
Patrick Evans, Şubat 1991, Public Domain Shell veya CLI penceresinin içine grafik çizdirmek ne kadar da eğlenceli olurdu. Ama bu işi yapmak için oldukça iyi bir programcı mı?
Değil! Pic to ANSI yardımıyla tek renkli ve 320x256 boyutuna kadar olan grafikleri TYPE komutuyla CLI penceresine basmanız mümkün. Yani programcılığın "p"sini bile bilme gereği duymadan bu işi yapmanız mümkün. Bütün yapmanız gereken, yükleyip, PICTOANSI "RESİMADI" "DOSYAADI" yazıp RETURN'e basmak. Tabii ki RESİMADI yerine resmin bulunduğu path'i ve dosyayı path'i -path'in ne olduğunu bilmiyorsanız DOS yazısını okuyun-, DOSYAADI yerine de TYPE komutuyla ekrana bastırabileceğiniz dosyanın path'ini ve adını girmelisiniz. İsterseniz komuttan sonra basılacak olan grafiğin büyüklüğünü de girebilirsiniz. Bu sayede RESİMADI dosyasındaki grafikten daha ufak bir CLI grafiği yaratabilirsiniz. Grafiğin büyüklüğünü iki sayıyla belirtiyorsunuz: X ve Y. X, grafiğin genişliğinin 16'da birini, Y de boyutunu gösteriyor. Ama ben olsam, DPaint'te çizdiğim grafiği tam istediğim boyutta bir BRUSH olarak kesip, Save Brush ile diske kaydeder, sonra boyutlarla uğraşmadan bu brush'ı kullanırdım (öyle yapıyorum zaten). Bu program için söylenebilecek başka bir şey yok. Umarım çoğunuzun işine yarar.
3. TetraCopy
H.Hahn, P. Eberlein, FreeWare, Disket kopyalarken canı sıkılanların hayatını kurtaracak bir program. Her şeyi ayarlayıp disket kopyalamaya başladıktan sonra aynı ekranda tetris oynamaya başlıyorsunuz. Programın ne kadar iyi kopyalama yaptığını bilemeyeceğim, ama Tetris oyunu bir harika. Kopyalamakla hiç uğraşmayıp, sadece tetris oynamak için bile kullanılabilir bence.
Tetris'e dalıp kopyayı unutmayın sakın...
Tetris oynarken, sağ ve sol ok tuşlarıyla parçaları sağa ve sola kaydırıyorsunuz. Parçaları yukarı ok ile 180 derece, SHİFT tuşu ile de 90 derece çevirmeniz mümkün. Aşağı ok tuşu ise sabırsız arkadaşlar için yapılmış. İyi eğlenceler.
4. PicBase v0.36
Mike Berro, 5/7/1991, Freely Distributable İşte grafikerlerin hayatını kurtaracak olan program. Artık hangi resmin nerede olduğunu hatırlayabilmek için kafasını patlatan grafiker kalmayacak. Çünkü bu program grafik dosyalarının hangi diskte bulunduğunu bir dosyaya kaydediyor. Hem de grafiğinizi siyah beyaz hale getirip küçülterek. Bu sayede listenizi yükledikten sonra resimlere bir göz atıp, aradığınız grafiğin üzerinde sol mouse tuşuna bir kez basın. Aşağıda resmin adı, bulunduğu disket ve path, hangi çözünürlükte kaç renkle çizildiği gibi bilgiler yer alacaktır. Resimleri dosyaya eklerken, kısa bir not da eklemeniz mümkün. Yani, resim hakkında gerekli her türlü bilgi bir dosyada tutuluyor. Bence mükemmel bir program. Program, menülerin yardımı olmadan kullanılıyor. Ekranın ortasında bulunan bir grup düğme yardımıyla istediğiniz her türlü işi yapabiliyorsunuz. Bu düğmeler şu işleri yapıyor: CUT: Seçilmiş olan resmi ve bilgileri listeden keser. COPY: Seçilmiş olan resmi ve bilgileri kopyalar. PASTE: Kesilmiş veya kopyalanmış bilgileri seçilmiş olan resmin öncesine ekler. CopyF: Seçilmiş olan resmi bir başka diske veya path'e kopyalar. Kopyalanan resmin, listenize eklenmesi otomatik olarak yapılmaz. Bunu sizin yapmanız gerekli. Move: Seçilmiş olan resmi değişik bir directory'ye, hatta değişik bir diske kopyalar ve orijinal resmi siler. Eğer listeden bir resmi kestiyseniz ya da kopyaladıysanız, seçilmiş olan resim değil, kesilmiş ya da kopyalanmış olan resim üzerinde işlem yapılır. Delete: Seçilmiş olan resmi diskten ve listeden siler. Rename: Seçilmiş resmin adını değiştirir (diskte ve listede). Load: Hafızada bulunan listeyi siler ve diskten başka bir liste yükler. Append: Diskinizde yer alan bir resmi ya da bir directory'nin içindeki tüm resimleri listeye ekler. Directory'deki tüm dosyaları eklemek için tüm yapmanız gereken, eklenecek dosyaları file requester'ın listesinde görürken, hiçbirini seçmeden OK düğmesine basmak. Update: Append'le hemen hemen aynı işi yapar. Ama grafikleri listeye eklerken, eskiden listede bulunanları tekrar eklemez. Bu seçeneği, yeni resimleri eklediğiniz tüm diskleriniz üzerinde uygulamalısınız. Check: Listedeki tüm grafiklerin disklerini kontrol eder ve grafiklerin gerçekten de diskte olup olmadığına bakar. Program sırasıyla bütün diskleri sizden isteyecektir. Eğer grafiklerden birini yerinde bulamazsa, bu grafiğe ait bilgileri listeden silmek isteyip istemediğinizi size sorar. Check ve Append komutları listenizin son disket durumunu göstermesini sağlar. Save: Listeyi sıkıştırıp diskte, sizin istediğiniz isimli dosyaya kaydeder. Search: İsmini bildiğiniz bir grafiği aramanızı sağlar. Bu düğmeye bastıktan sonra, düğmelerin hemen altında bir "string gadget" (yazı girebileceğiniz kutucuk) belirecek ve düğmeler kaybolacaktır. Ya istediğiniz dosyanın adını bu kutucuğa girin ve RETURN'e basın ya da kutunun dışındaki herhangi bir yer üzerinde sol mouse tuşuna basıp işlemi iptal edin. Sort: Listenizi, dosyanın adına, path'ine, uzunluğuna, yapılma tarihine ya da özelliklerin en altına ekleyebileceğiniz zaman koduna göre sıralar. Yapmanız gereken tek şey, çıkan düğmelerden gerekli gördüğünüz üzerinde sol tuşa basmaktır. Review: Listede yer alan tüm resimlerin gerçek halini size gösterir. Gösterim sırasında sol mouse tuşuyla bir sonraki, sağ tuşla da bir önceki resmi görebilirsiniz. Herhangi bir tuşa basmak, işlemi bitirecek ve sizi ana menüye gönderecektir. OQuit: Programdan çıkmanızı sağlar. Script: Tüm grafik dosyalarının adlarını ve path'lerini bir text dosyasına yazar. Her grafik bir satır işgal eder. Text dosyası için icon yaratılmaz. Print: Listenizi printer'a göndermeye yarar. Çıkan file requester'da PRT!'yı seçerseniz, dosya Workbench'de ayarlanan printer'a gönderilir. Eğer bir dosya adı yazarsanız, daha sonra üzerinde değişiklik yapabileceğiniz listeniz diske kaydedilir. Play: Listede yer alan tüm resimlerin küçük halini animasyon kareleri olarak gösterir. Gösterim hızını saniyede 6 kareden 30 kareye kadar değiştirmeniz mümkün. Bu düğmelerden başka, ekranın sağ üst tarafında birkaç küçük kutucuk yer alıyor. Bu kutucuklardan en soldaki sayesinde her
| Review düğme hakkında ayrı ayrı bilgi almanız mümkün. HELP modundan çıkmak için aynı düğmeye tekrar basın ya da sağ mouse tuşunu klikleyin. Bu düğmenin hemen sağındaki düğme sayesinde programın çalışmasını bir süre için askıya alabilirsiniz. Program ekranını kapatacak ve Workbench ekranında küçük bir pencere açacaktır. Bu pencerenin sol tarafındaki düğmeye bastığınızda, program kaldığınız yerden devam edecektir. Soldan üçüncü düğme ise, sizi multiview moduna geçirecektir. Bu modda ekranda tam 108 grafiği birden görebilirsiniz (mikroskobunuz yanınızdaysa). Pencere kapatma gadget'i -sol üstteki kutucuk- yardımıyla bu moddan çıkmanız mümkün. En sağdaki düğme, program ekranını monitörünüzün ortasına kadar indirir ve seçtiğiniz resmi ekranın üst yarısında gösterir. Bu moddan çıkmak için sağdan ikinci gadget'ı kullanabilirsiniz. 5. Handy Help
Starsoft, Workbench'de uğraşırken bir dosyayı silmeniz gerektiğinde ya da bir yerlere kopyalamak istediğinizde koskoca DiskMaster'ı mı yükleyeceksiniz? Hiç gereği yok. Bu program 5544 byte'ta COPY, RENAME ve DELETE işlemlerini yapmanızı sağlıyor. Eğer kutucuklardan birinin içinde sağ tuşa basarsanız, tüm device'ların listesi alınır.
Programın tüm yapabildiği bu, ama çoğu arkadaşım bu programdan çok hoşlandığı için Manyetik Paket'e eklemeyi uygun buldum. Umarım işinize yarar. 6. Roses
Carmen Artino & the CDAUG, 1990, Freely Distributable Gereksiz, ama ilginç çıktılar veren programlardan biri. Program, bir matematik dergisinde (American Mathematical Vol. 94, No. 7, 1987, sayfa 631) çıkmış olan bir yazının bilgisayarda yapılan uygulaması. Yapılan iş, r=sin(n*d) formülünün değişik şekillerde polar grafiklerinin çizilmesinden ibaret. Matematikten anlayan ve İngilizce bilen programcılar, işlemin nasıl yapıldığını programın yanında verilen dökümandan öğrenebilirler.
Yalnız, programın bir ufak problemi var: Sadece A500'de ve A1200'de çalışıyor. Daha doğrusu, nedendir bilinmez, kickstart 1.3 ve 3.0'da adam gibi çalışırken, kickstart 2.0'da software failure veriyor. Roses'ın kullanımı oldukça kolay. Aşağıda, menü elemanlarını nasıl kullanacağınızı görebilirsiniz:
PROJECT: About Roses: Başta çıkan ve program hakkında bilgi veren kutucuk tekrar görüntülenir. Show Author: Program yazarı ve CDAUG hakkında tanıtıcı bilgi verir. Ouit: Programdan çıkar (tahmin edebileceğiniz gibi...)
CHOICES: Watch Evolution: N=2: n yerine 2 değerini alır ve dökümanda verilen bilgilere uygun olarak gülleri çizer. Her gül çizildikten sonra Ouit, Continue ya da Save Rose düğmelerinden birine basmanız beklenir. Save Rose ile çizilen grafiği formatında diske kaydedebilir, ve başka yerde kullanabilirsiniz. Gösterilebilecek tüm güller çizildikten sonra Continue ve Ouit düğmeleri hayaletleştirilir ve OK düğmesi aktive edilir. Bu düğmeyle boş ekrana geri dönmeniz mümkün. Change n: n yerine istediğiniz değeri girmenizi sağlar. Sonra d'yi 180'e kadar artırarak gülleri çizer. Çizilen grafikler hiç bir zaman güle benzemiyor, ama n'i 13 yaparsanız oldukça güzel diken grafiği elde edebilirsiniz. Change n & d values: n ve d'ye istediğiniz değeri girip, bu değerlere ait polar grafiğin çizilmesini izleyebilirsiniz.
Change Circle Subdivisions: Güllerin çizilmesinde büyük etkisi olan z değerini değiştirmenizi sağlar.
TYPE: Variation 1: Gül çiziminde 1. algoritmayı kullanır. Variation 2: Gül çiziminde 2. algoritmayı kullanır.
Peter Wiseman, 1990, Public Domain Her sayı bir kağıt oyununu manyetik pakete eklemezsem rahat edemiyorum. Bu sayı için bu tür bir oyunu bulana kadar canım çıktı. Sonuç olarak herkesin bildiği fallardan biriyle daha karşınızdayız. Klondike, çoğunuzun çocukken öğrenmiş olduğunu tahmin ettiğim, öğrenmesi basit, açması zor bir fal. Resimde de görebileceğiniz gibi, oyunda yedi sıra kağıt var. Soldan başlayarak sayarsak gruplarda sırasıyla 1, 2, 3, 4, 5, 6 ve 7 adet kağıt bulunuyor. Oyundaki amacınız, her tür kağıdı 1'den başlayıp, papaza gelene kadar sırayla bir yerde toplamak. Bunun için önce 1'leri bulmanız gerekli tabii ki. As'lardan birine rastlar rastlamaz, yukarıdaki dört boş kağıt yerinden birine taşıyın. Ondan sonra kağıtları ikiden başlayarak bu asın üzerine dizmeye çalışın. | Klondike Core Option:
Tabii ki kağıtlar, onları asın üzerine dizmenizi beklemiyor. Ortalıkta açık duran kağıt sayısı en fazla sekiz. Bu yüzden yeni kağıtları görebilmek için eskilerini bir şekilde birbiri üzerine dizmeniz gerekli. Açık olan her kağıdın altına, kendinden bir küçük kağıdı koymanıza izin veriliyor oyunda. Yalnız alta koyulan kağıt, üsttekiyle ters renkte olmalı. Yani kırmızı 5'in altına yalnızca siyah 4 koyabilirsiniz. Eğer açık kağıtlarla hiçbir işlem yapamıyorsanız, yukarıdaki deste üzerinde sol tuşa basın. Açılan yeni kağıdı da aşağıdaki karmaşaya katmanız bu sayede mümkün olacaktır. Eğer kendinizi kaptırırsanız, saatlerinizi bu oyun karşısında harcamanız mümkün, dikkatli olun. Bu ayın manyetik paketi bu programlardan oluşuyor. Her zaman söylediğim gibi, eğer bir yerlerde takılırsanız, bize yazmaktan çekinmeyin. Şimdiye kadar yüzlerce kullanıcının derdini hallettik. Bunlardan biri de siz olabilirsiniz. Gelecek ay, gene bu köşede buluşmak üzere hoşça kalın.
VEDAT HALLAÇ