Bu sayfadaki yazılar
Sayfanın metni
Sayfa 13
ICIN HE RAD H VEL TRILYOR?
zünürlüğünü artırarak, daha fazla veriyi ekranda bir kerede niye görmeyelim? Unutmayın çözünürlük yükseldikçe hafıza eksilir. Ayrıca, verdiğiniz formül, kolon veya veri sayısı fazlaysa o zaman mutlaka ek hafıza gerek. RAM'i, işleteceğiniz işyerine benzetirseniz, bir bakkal 2 MB ise bir süpermarket 4 MB ve üstüne eşit olur. Bu tip programlara örnekler ise ProCalc, VİP, Lotus 128.
Bu bölümde aslında pek bir şey söylemeye gerek yok. Zaten çoğumuz oyun almaya gittiğimiz yere "Abi bu Megabayt oyunu mu?" diye sormuşuzdur. Hafıza bol ise ve oyun destekliyorsa sprite animasyonları, effektler, oyunun oynandığı alan daha büyük olur. Oyun ismi yazmıyorum, yazamadıklarım
Sonuç olarak; Her Amiga'nın ek bir RAM kartına ihtiyacı var. Tıpkı sizin Amiga'ya olduğu gibi...
“NE KADAR HAFIZAYA İHTİYACIM VAR?” “Bu
bölümde, belli hafıza miktarlarının, multitasking'e, sürücülere ve programlara olan etkilerini bulacaksınız. Bunlara ait iki de grafik var. Ayrıca buradaki açıklamaların ve şekildeki grafiğin, Amiga için “en ideal hal” olduğunu da belirtmeliyim.
512 K (Standart): Amiga'nın adının oyun makinası diye çıkmasına sebep, gerçekten oyunun dışına çıkılamıyor. Ekstra sürücü bağlayınca, belli bir buffer harcanıyor. Geriye kalan hafıza da yetmiyor. Hatırlarsanız, bazı oyunların başında "disconnect all drives" yazısı çıkar. Multitasking özelliği ise çok yetersiz. 1 MB: Yine oyun diyeceğim ama, zor da olsa iyi programlar çalışıyor. Hafızadan kazanmak için, ek sürücü bağlantıları kesilmeli. Programlar kısa olduğu taktirde, tam anlamıyla multitasking'den yararlanırsınız. Çoğu program 1MB için hazırlanmıştır.
2 MB: RAM dışında, ek sürücüleri devredışı bırakmaya gerek yok. Harddisk bağlantısı gayet rahat.
İki veya üç adet, 3.28'liği fena olmayan programlar — multitask — çelişir. Hard diske göre daha hesaplı (çünkü beleş) bir sürücü olan RAM, rahatça kullanılır. Tek sorunu ise kapatınca yok olması. 3-4 MB: Artık disk sürücüler ve hard disk sisteme yük olmadığı gibi, sürücülere atılan buffer'lar arttırılarak (AddBuffers) ışık hızına (3.0E8) ulaşılabilir. Birkaç program aynı anda çalışabilir seçim! 4MB+: İle bağlamaya geçilerek, insan faktörüne ihtiyaç olmadan, sistem bağlantıları Amiga'ya bırakılabilir. Multitasking için yorumu size bırakıyorum. 3 Boyutlu render işlemleri noktaların artmasından kaynaklanarak daha gerçekçi ve doğal sonuçlar verir. Böyle bir sistemi hard disksiz düşünmek aptallık olur. Mesela saniyeler içerisinde 8 MB'lik bir program yığıntısını hafızaya yüklemek varken.. Di mi ama? Bu sayede copy işlemi hızlanır. HIZLANDIRICI KARTLAR: Üzerlerinde (X<2,3,4.) dışında RAM da bulunan kartlardan bahsediyorum. 'Rüzgar Gibi Geçti' filmi bu kart sayesinde çekilmiştir. Tüm uçuş simülasyonları ve benzer tipteki oyunlar, oynanabilirlik, gerçekçilik, mükemmel hız verir. Workbench bir sanat eseri haline gelir. Zzz ikonunu görebilirseniz, Tel: 900900 Üçyüzküsür (bir Action Replay MK Hediye). Bu hızla ve bol çip RAM ile 3D ve Masaüstü yayıncılıkta diğer makinaları döver. Pahalı ama, bence ek hafıza almanın en kârlı yolu.
RAD ÜZERİNE Son olarak RAD diskin, hafıza bol olduğu zamanki faydasından bahsedeceğim. Eğer toplam hafıza 1.5 MB veya üstünde ise herhangi bir disketi RAD'a kopyalayabilirsiniz. Mesela RAD'ın içerisine Workbench'i kopyaladınız. Artık makinaya her reset attığınızda, Workbench DF0'dan değil de RAD'dan yüklenecektir. Ta ki başka bir disketi DF0'a atıncaya kadar... (Bu özellik 2.0 makinalar için geçerli ama 1.3'lerde de ufak bir değişiklikle bu iş O.K.) Bu sayede RAD: şüphesiz Workbench'i en hızlı yükleme yolu oluyor. Hatta hard diskten bile daha hızlı (Eh ne de olsa hard diskin içerisinde bazı parçalar oynuyor). Yalnız RAD'ın bir problemi var; o da bir floppy disket gibi read/write error vermesi. Hihoha? Ve sebebi hala bulunamamış. Bazı programların RAD'ın bulunduğu hafıza adreslerine yerleşmesinden olduğu sanılmakta. Gücünüz bir hard disk almaya yetmiyorsa ve hızlı bir Workbench istiyorsanız, makinanız en az 2MB'lık bir hafızaya sahip olmalıdır. Unutmayın bu sayede RAD de genişler ve tüm disketleri (DOS disk olmak şartıyla) RAD'den saniyeler mertebesinde yükleyebilirsiniz, ama önce RAD açıp içine kopyalamanız gerekiyor. Denemesi gerçekten de bedava! N. HAKAN AKBAŞ
Klavyeyle gezinmek için ← ve → tuşları.
Sayfa 12
* Yeteri kadar hafıza yok
Özene bezene hazırladığınız 3D tasarımınızın hesaplanması için saatleri kitap okuyarak geçirdiniz ve artık bitmesine çok az kaldı ve birden...
Yeni bir bestenin en güzel yerinin notaları parmaklarınızdan klavyeye aktarılıyor, son sample'ınızı da yüklüyorsunuz ve
*« karşınızda öldürücü bir mesaj beliriyor:
Not Enough Memory
Not Enov
Şimdi ne yapacaksınız?
RAM, her zaman için problem olmuştur. En büyük sorun ise hiçbir zaman yetmemesidir. Konumuza balıklama dalmadan önce burada gerekli düşündüğümüz ham miktarlarının genelleme yaparak elde edildiğini hatırlatmak isterim. Çok özel şartlarda çalışan programlar RAM tüketmeye bayılırlar (Art Department'da olduğu gibi). Öncelikle programların yeterinden de fazla hafızalarda rahatlıkla çalışabildiklerini belirtmek isterim. Böyle durumlarda programlarınız kendilerini daha rahat hissedecek ve bunun karşılığında da sizi ödüllendirecektir. Bakalım ne gibi ödüller varmış.
ANİMASYON Arka arkaya resimleri bir araya getirerek animasyon yapan programlar, (DPaint II, IV, Disney Animation Studio, Movie Setter, v.b.) hafıza bol olduğu takdirde, size daha uzun animasyon yapma olanağı sağlar. Artık elinizde 4-5 saniye civarında sürecek bir animasyon yerine, 1-2 dakika sürecek bir yapıt olacaktır. Hemen aklınıza "Ben bu kadar bir animasyonu bir diskete nasıl sığdıracağım?” diye bir soru gelebilir. Eh o zaman da animasyonunuzu birkaç parçaya ayırmanız gerekiyor. Aslında bu sorunun en iyi çözümü bir harddisk almak.
SES ÖRNEKLEME Ses örneklemedeki mükemmelliği sağlayan Audio Master II ve III, sesleri hafızanın büyüklüğüne bağlı olarak örnekler. Tabi örnekleme kalitesini azaltarak, bu uzunluğu artırmanız mümkün. Ama o zaman da Amiga'nızdan, Amiga'nıza yakışmayacak sesler çıkar. Ama bir de düşünün 9MB! Artık Amiga'nızdan kalitesi yüksek olarak örneklenen, dakikalar süren, nefis bir ses duyarsınız. Bu bir parça da (müzik) olabilir. Hele çekimi CD'den yaptıysa-
RAM RAM RAM! Niçin bu kadar gerekli bu zımbırtı? Ekstra hafıza sayesinde neler yapabilirsiniz?
Size bölüm bölüm bunları açıklıyoruz...
fiz, mmm. Ayrıca sample da olmalı. Tabii yine aklınıza, uzun bir sesin bir diskete mümkünsüzlüğü gelmekte. Anlıyorum. O zaman, sesi de parçalayın (71).
KELİME-İŞLEM ve M.Ü. YAYINCILIK Kelime-işlem programlarında genellikle yazdığınız yazıların yanına resim de eklemek istediğiniz zaman hafızaya ihtiyaç duyulur. Veya bir kitap yazıyorsanız ve bunun bir kerede printerdan çıkmasını istiyorsanız, yine lazımlı. Fazla çip sayesinde Amiga'nızın Multi Tasking özelliğinden faydalanarak aynı anda daha fazla dökümanı inceleyip, kullanırsınız. ProWrite ve ProTest Multi tasking çalışan bu tür programlardan bazıları. Yazılarınızı grafikle birleştirmek isterseniz PenPal, Excellence ile bu işi görür. Çok hafıza = daha fazla yazı ve grafik. Masaüstü yayıncılık için de aynı şeyler geçerli. Ama bu türde, resimler daha kaliteli alınır. Bu 24 bitlik bir resim de olabilir. ProDraw, Draw 4D, PageStream bu türün temsilcileri... Sadece 1MB ile ProPage ve PageStream'i kullanarak basit sayfalar, 3MB ile de daha detaylı ve etkileyici sayfalar yaratmak mümkün.
PROGRAMLAMA Devpac 2 ve 3 tam anlamıyla ek hafızadan faydalanan programlar. Öyle ki 1 MB'ın üstünde hem source kodunu, hem obje kodunu, hem text editörü, hem de hafızada aynı anda tutarak çalışmak mümkün. Bir avantaj da çok uzun makina kodlarını debugger ile compile etmeden önce hafızada test edebilmek. Basic benzeri şahaser AMOS, ek hafıza sayesinde birden fazla Amos programını hafızada depo edebiliyor (Accessories). Bunun dışında alt program bolluğu da söz konusu. Tabi bu tüm diller için geçerli. Ayrıca ARexx diliyle uğraşacaksanız, yine more chip lazım.
TASARIMLAR Genelde tüm 3D Ray Tracing programlarının (Imagine, Real3D, Sculpt) ek hafızaya ihtiyaç duydukları kesin. Bu tip programlar şekilleri ve cisimleri ışın tarama sistemiyle, 3 boyutlu olarak çizerler ve bir cisimdeki nokta sayısı fazla olursa, o cisim daha gerçekçi (gerekiyorsa daha yuvarlak) olarak render edilir. Şüphesiz nokta sayısının fazlalığı hafızaya bağlıdır. Şöyle yansımalı, texture kaplı bir render işlemi de, standart bir Amiga'da saatlerce sürer yani. Bol memory ve 'stack' komutu sayesinde bu işlem az da olsa hızlanır. Ama gerçekten bu işlemi hızlandırmak isterseniz, hızlandırıcı kart almak şart!
DOSYALAMA PROGRAMLARI Bu kategori biraz istisna. Çünkü iki çeşit dosyalama sistemi (database) var. Birinci tip database'ler diskette tutar. Bu tip dosyalama sistemleri için ek bir hafızaya gerek yok. Diğer çeşitte ise (en çok kullanılan sistem) kayıtlar hafızada tutulur. Bunlar sonradan bir kayıt birimine ProData, DBase, SuperBase serileri bu sınıfa girer. Doğal olarak hafızanız ne kadar bol ise, daha detaylı ve daha çok kayıt depolayabilir.
İŞ PROGRAMLARI Spreadsheet diye çağrılır bu tip programlar, ekrana sığmayan dev oluşurlar. Ancak kursörü kullanarak, görünmeyen yerlere ulaşırsınız. Ama ekran çö-