BİLGİSAYAR TELİF HAKLARI VE ESERİ'ni BELİRLEYEN ROYALTY BEDELİ MADDELER VİDEO, SİNEMA SANAT ESERLERİ KANUN TASLAĞI'NDAN ÇIKARILDI
DERGİMİZ SAHİBİ VE GENEL YÖNETMENİ ABDURRAHMAN PALA'nın ismen ve resmi üye sıfatıyla davet edildiği T.B.M.M. ADALET KOMISYONU toplantısı
7 kasım 1990 günü T.B.M.M. ADAL
ET KOMİSYONU'nun 245 no'lu meclis odası'nda yapıldı ve görüşmeler sonunda bizim tezimiz kabul edilerek BİLGİSAYAR'da TELİF HAKLARI ve ROYALTY BEDELLERİ'ni VİDEO, SİNEMA KANUNU ile birlikte mütalaa eden kanundan BİLGİSAYAR'la ilgili bölümler tamamen çıkarıldı. Bilgisayarla ilgili daha sonra toplanacak bir başka komisyonda başka kanun yapılacak. T.B.M.M.'deki toplantıya Kanunu hazırlayan 5 parlamenter, İçişleri, Milli Eğitim
Bakanlıkları Müşteşar yardımcıları
TRT Genel Müdürlüğü adına baş hukuk müşaviri
SESAM ve MESAM'ı temsilen iki avukat ile Abdurrahman Pala ve Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşar Yardımcısı katıldı. Toplantının başında daha önce parlamenterlere görüşlerini yazılı olarak sunan Abdurrahman Pala, görüşleri doğrultusunda bir konuşma yaparak Bilgisayar ile Video, Sinema kanununun birbiri içinde olamayacağını,
Bilgisayar'ın ayrı bir kanuna ,Müstakil ve sadece Bilgisayardan bahseden bir kanuna ihtiyacı olduğunu anlattı ve Bilgisayar'ın söz konusu kanunun içinde kalmasının hukukı mahzurlar ve kavram kargaşalarına sebeb olacağını belirtti. Bu konuşmadan sonra teker teker görüşleri alınan üyelerin mütealalarından sonra BİLGİSAYAR için ayrı bir kanun hazırlanması'nın teklifi ve Bu kanunda sadece Video, Sinema Müzik ve Sanat eserleri'ni kapsaması karar altına alındı. Daha sonra madde madde görüşülen kanun son şeklini aldıktan sonra komısyona iade edildi
| | | | | | | | L | | | |
T, C. TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ
ADALET KOMİSYONU BAŞKANLIĞI
San YAR:
31 /10/199
Sayın Abdurrahman PALA 64'ler Dergisi Sahibi İSTANBUL
Kırşehir Milletvekili” Gökhan Maraş ve 3 Arkadaşının; 3257 sayılı Sinema, Video ve Müzik Eserleri Kanunu ile Bu Kanunun Bazı Maddelerini Değiştiren 3329 sayili Kanunun Bazı Maddelerinin kaldırılmasına, Bazı Maddelerinin değiştirilmesine ve Madde Eklenmesine Dair Kanun Teklifi ile Edirne Milletvekili Erdal Kalkan ve 35 Arkadaşının; 23,1.1988 Tarih ve 3257 sayılı Sinema, Video ve Müzik Eserleri Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkırida Kanun Teklifi birleştirilerek Alt Komisyonda 7.11.1990 Çarşamba günü saat 14.00'de 245 numaralı salonda görüşülecektir. Ekli olarak sunulan Kanun Tekliflerinin incelenmesinde görüşlerinizden faydalanmak Üzere Derginiz adına bir temsilcinin belirtilen gün ve saatte Alt Komisyonumuzda bulundurulmasını rica ederim.
Saygılarımla. 2
PEHLİVANLI kara Milletvekili dalet Komisyonu Başkanı
EKİ : 2 Adet Kanun Teklifi.
Avrupa'da esen sert bir rüzgar. Afrika'ya kadar uzanan bir rüzgar ve siz Almanya olarak bu rüzgarın merkezi, sebebisiniz. Çıkardığınız bu rüzgarı yönlendirmek, mutlak bir zaferle sona erdirmek sizin elinizde, SST'ın çıkardığı mükemmele yakın bir strateji oyunu. Sadece ordularınıza gereken taktikleri verip, size gelecek yardımı beklemeyeceksiniz. Elinizdeki stokları kendiniz değerlendirecek ve yönlendireceksiniz. İster havaalanı, ister fabrika yapacaksınız. İsterseniz tank, denizaltı üreteceksiniz. Olmadı atom bombası yapacaksınız. Bunlar sizin elinizde. Önemli olan eldekini yerinde ve zamanında kullanabilmek. Sadece kara veya deniz kuvvetleri değil üçünü de aynı anda komuta edebileceksiniz. Oyun tek kişi üzerine kurulmamış. Üç kişiye kadar oynayabilirsiniz. Rusya, Almanya, İngiltere olmak üzere. Eğer stratejinin atmosferine uygun, sabırlı ve yılmayan biriyseniz bu oyunu mutlaka alın. Oyun başlamadan önce devletlerin işgücü düzeyini ve savaşma kabiliyetlerini belirleyin (0'dan 9'a kadar olan düzeylerde). Sonra kendi ordularınızı kendiniz ayarlayın. Tek fakat çok güçlü bir ordu kurabileceğiniz gibi, sayısı fazla fakat orta güçte ordularla kurabilirsiniz. Seçimleri bitirdikten sonra artık sıcak savaşa girebilirsiniz. Savaşın geçtiği alan Avrupa, Rusya, Kuzey Afrika ve Türkiye'yi kapsıyor. Yeşil topraklı devletler tarafsız, sarılar İngiliz, Fransız ve diğer müttefik devletlerin toprakları ve en son olarak gri renk Almanya ve Müttefiklerini simgeliyor. Şimdi de size savaşı kazandıran üç unsura gelelim. Bu üç unsura dikkat ettiğinizde bu oyunda sırtınız yere gelmez ve kısa zamanda savaşı lehinize olarak bitirirsiniz, tarihi yeniden yazarsınız. Birincisi ordularınız. Orduları iyi yönetebilmek için önce onları tanımanız gerekir. Kara Kuvvetleri: Tank, asker, konvoy, uçak ve paraşütlerden oluşmuştur. Uçak ve paraşütleri özel olarak kullanıyorsunuz. Ayrıca seçmeniz ve sayılarını belirlemeniz gerekir. Bu birliklerin sayıları 0-99 arasında olabilir. İlk başta ordu ayarlamalarını yapabilirsiniz. Ordu majör ve minör olarak iki çeşittir. Bunlar güç ve sayı bakımından farklıdır. Bir başka ordu ile çarpışırken hava üstünlüğünüz varsa muhakkak kullanın. Ordudaki tank sayısı ordunuzun gücünü artırır. Deniz Kuvvetleri: Elinizde denizaltılar, savaş gemileri, ikmal gemileri ve çıkarma gemileri mevcut. Yük gemilerinizi bir limandan bir limana korumalı olarak erzak taşımada kullanabilirsiniz. Savaş gemileri ile devriye dolaşır deniz güvenliğini sağlar veya bir filo ile düşman limanlarına saldırabilirsiniz. Böylece kendi denizlerinizde güvenli bir şekilde ikmal yapabilirsiniz. Yaptığınız akınlarla düşman gemilerine tahribat yaparsınız. Savaşın en önemli savaş aleti olan denizaltılara gelince. Bunları karşınıza çıkan seçeneklerden bir deniz seçip o bölgeye yollayabilirsiniz. İsterseniz en akıllıcası gibi görünen demir örgüyü Atlantik'te tekrar kurarsınız. Böylece İngiliz'lerin Amerika'dan yardım almasını engellemiş olursunuz. Çıkarma gemilerini kullanmak için önce bir limana gelin, daha sonra bu limana yükleyeceğiniz birliği getirin ve birliğin kaç gemiye ihtiyacı olduğunu öğrenin. Eğer bu yerde yıldız varsa çıkarma yapmanız imkansız demektir. Daha sonra çıkarma yapacağınız bölgeyi seçin ve çıkarma yapılmasını bekleyin. Hava Kuvvetleri: Avcı ve bombardıman uçaklardan oluşan bir hava kuvvetiniz var. Hava kuvvetlerinizin asıl amacı düşman fabrika ve askeri üslerini vurmaktır. Böylece düşmanın üretimini azaltır ve onu zayıflatırsınız. İkinci unsur savaşan bir devletin sahip olması gereken en önemli unsur yani insan gücü. Bu gücü doğru yerlere zamanında yönlendirirseniz kazanırsınız. Aksi takdirde elinizdekini de kaybedersiniz. Mesela büyük bir hava saldırısından önce veya sonra aldığınız zarara göre uçak üretimine başlayabilirsiniz. Bombalana bombalana havaalanı kalmadıysa yeni havaalanları, fabrikaları hatta şehirleri koruyacak duvar bile çekebilirsiniz. Füze yapabilir, yetersiz görürseniz bir atom bombası yapabilirsiniz. Halkınıza uygun emir verdiğinizde ve elinizde yeterli fabrika varsa sırtınız yere hasret kalır. Üçüncü önemli unsur harita ve not tutma. Eğer tüm Alman şehirlerinde ne var ne yok aklınızda tutabiliyorsanız veya haritaya bakmaktan sıkılmıyorsanız sorun yok. Ama ben size yine not tutmanızı öneririm. Planlı ve bilinçli oynarsanız hem oyundan zevk alırsınız hem de iyi bir zafer kazanırsınız. Mesela fabrika sayınızı ve yerini bilmez ve gereksiz başka bir yere uçaksavar yerleştirirseniz o fabrikayı son olarak bombalanmış haliyle görürsünüz veya ardarda 3,5 savaşa girmiş bir orduya güvenip savunma yaparsanız Churchill beş çayını Berlin'de içebilir. Yaklaşan düşman birliklerini dikkate almazsanız hep birlikte gelirler. Size verebileceğim son tavsiyeler; denizaltılarını iyi kullanın, onlar size denizde üstünlük kurmanızı sağlayacaktır. Tarafsız ülkelere saldırırken iyi düşünün, yeni bir düşman yeni bir cephe demektir. Estirdiğiniz kasırga olsun ve zaferle sonuçlansın. Eskişehir'den Çağın'a yardımlarından dolayı teşekkür ederim.
AMIGA 512K
Mert GÖKKAYA ©0
Evet bu ay karate (pek karate mez. ya) oyunu ile karşınızdayız. İşte No Exit. Bu oyunda komando tipli bir adamı yönetiyoruz. Ama sırf bu adamı yönetmekle kalmayıp bazen bir canavar da olabiliyoruz. Ama bu canavar olmanın belli bir hakkı ve belli bir süresi var. Her bölümde ayrı ayrı canavarlara dönüşebiliyoruz. Oyunumuz altı bölümden oluşuyor. Amacımız ise altı kişi ile dövüşüp zafere ulaşmak. Tabii pek kolay olmuyor, önümüze zorlu rakipler çıkıyor. Lafı fazla uzatmadan oyuna geçsek hiç fena olmayacak. Oyuna başlamadan önce ayarlamalar yapılan bir yer var. Bence bu ayarlamalarda hepsini ortasına getirmek ile en doğru işi yapmış olursunuz. Buradaki seçenekler; Üstteki: Kuvvet, Alttaki: Hareketlilik, Soldaki: Hayatiyet, Sağdaki: İsterseniz siz bunları göze alarak yapabilirsiniz. Bu iki tuşuna basarak iki kişilik oyuna geçebilirsiniz. Oyundaki joystick hareketleri şöyle; o, yüzünüzün dönük olduğu taraf ve ateş: Karma yumruk atma. Ateş basılı aşağı çapraz: Yerden adamın ayağına vurma. Yukarı çapraz ve ateş: Adamın suratına tekme. Yüzünüzün baktığı tarafın tersi ve ateş: Karından gelebilecek yumrukları savunma. Ters sağı ve ateş: Ayağa gelebilecek tekmeleri savunma. Ters yukarı çapraz ve ateş: Başa gelebilecek tekmeleri savunma. Yukarı çapraz: Havada uçma. Aşağı: Dinlenme, Aşağı çapraz: Yerde takla atma. Şimdi oyuna geçelim. Bu bölümde adam pek güçlü değil. Size karşı seri vuruşlar yapamıyor. O size vurmadan önce siz ona yaklaşıp aşağıdan tekme atın. (Adam kaçana kadar durmadan.) Adam çok sarsılacaktır. Dinlenirken onu yakalayın ve seri vuruşlar yapın. Eğer zorda kalırsanız dinlenin veya canavar olun. Canavar olmak için bir kaç kez yukarı itmek yeterli. Bu bölümde canavar boynuzlu bir yaratık ve yumrukları çok etkili. Adamı yendiğinizde çok değişik oluyor. 2. Bölüm: Çok hareketli, dikkatli olun. Her zaman olduğu gibi işe tekme atarak başlayın. Adam boş bulunduğunda karnına seri vuruşlar yapın. Çok hasar verdiğiniz zaman dinlenmesine izin vermeyin. Bu bölümde olabileceğiniz canavar yılan-karınca karışımı etkisiz bir şey. 3. Bölüm: Burada ki rakip her vuruşu yapıyor ama pek güçlü değil, kolaylıkla yenersiniz. Size genellikle alttan vurmak isteyecektir. Buna izin vermeyin ve alttan seri vuruşlar yapın. Yakında buna dayanamayacak ve ölecektir. Adama pek zarar veremiyorsanız canavar olun. Bu bölümün canavarı arslan gibi kafası olan bir yaratık. Bunun atışları biraz daha etkili. 4. Bölüm: Burada ki adam diğerlerine göre daha iyi vuruşlarınızı engelleyebiliyor. Boşuna vuruş yaparsanız hemen size saldırmaya başlıyor. Bunlara karşılık verin ve karnına vurun. Adam ölünce sırada beşinci bölüm var. 5. Bölüm: Rakibimiz şimdiye kadar çıkanların en kuvvetlisi. Hep aşağıdan seri vuruşlar yapın, bu adam başka türlü biraz zor yenilir. Sakın boş kalmayın sonra sıkı bir dayak yersiniz. Canınız yandığında biraz dinlenin. Bu bölümde canavarınız cadı ve hiç etkili değil. 6. Bölüm: Evet geldik son ve en dişli rakibe. Bu acayip suratlı adam çok hareketli ve kuvvetli, onu biraz zor yeneceksiniz. Sizin boş anınızda hemen 2-3 kez vuruyor. Siz de ona boş zaman alttan vurun. Çok hasar yediği zaman durmayın, bu fırsatı değerlendirin ve adamı gebertin. Bundan sonra son ekran yok. Adımızı yazıyoruz ve oyun başa dönüyor.
: O4 dd. :000000
Evet bu oyun güzel ama son ekranın olmaması kötü. Unutmadan bu oyun bir megabyte. Karate seviyorsanız bu oyunu alın. Gökhan TARCAN'a teşekkürler.
Dergimizin eski sayılarını alanlarınız. varsa benim bir zamanlar püf noktası köşesini yazdığımı bilirler. Bundan birkaç hafta önce dergide toplantı yaparken bu köşeyi yeniden canlandırma fikri kafamda belirdi ve Abdurrahman abi'de bunu kabul etti.
İşte tekrar karşınızda bir püf noktası köşesi (biraz uzun ama ne yapalım) : ROBOCOP: Eğer hala bitiremediyseniz alın size bitirmenizi sağlayacak ipucu. Oyunu pause edip BEST KEPT SECRET yazarsanız enerjiniz trainer olur. SPHERICAL: İşte ileri bölümlerden bazılarının şifreleri. RA-DAGAST, YARMAK, ORCSLAYER, SKYFIRE, GLIEF, CHACH-MAL... P-47: Yüksek skorların yazıldığı yere adınızı ZEBEDEE olarak girin. Böylece F1 ile ekstra hak, F2 ile bölüm geçebilirsiniz. SPACE ACE: Oyunu pause edin ve DODEMODEXTER yazın. Pause'dan çıkınca oyun kendi kendini oynatarak bitecek. KING'S QUEST 3: Örümceği öldürmek için kartala dönüşüp üstüne doğru uçmalısınız. SPACE QUEST 1: Oyunun başında en solda yerde yatan adamı inceleyin (search man) ve üstünden anahtar kartı alın. Sağa kütüphaneye dönüp biraz bekleyin. Yaralı bir adam sürünerek gelecek ve size ASTRAL BODY dedikten sonra ölecek. Ekranın ortasındaki ekrana gidip LOOK
SCREEN deyin ve ASTRAL BODY yazın. Sonra robot size bir kartuş getirecek. Hemen get deyin ve alt katta aşağı giden tek asansöre binin. Eğer adamınız you hear foot steps derse hemen bir odaya ya da asansöre binin. Alt katta sağa doğru ilerlerken bir konsol karşınıza gelecek. Konsola yaklaşıp press open yazın. Tekrar sağa ilerleyin ve kapının yanındaki deliğin önünde insert keycard yazın. Kapı açılacak ve siz de aşağı inebileceksiniz. Artık sizi takip eden robottan kurtuldunuz. Ama hala elinizi çabuk tutmanız gerekiyor. Çünkü bir kaç dakika sonra istasyon kendini patlatacak. Hemen ekranın ortasındaki kapılara gelip press left ve press right deyin. Sol dolaptan get dial komutu ile çevirmen aleti, sağdan da get suit komutu ile elbiseleri alın. Ekranın altındaki konsola gelip push airlock deyin. Kapıdan çıkınca karşınıza bir konsol daha çıkacak, press up ile bu konsol yardımı ile kaçış mekiğini yukarı getirin. Geminin yanına gidip enter pod deyin. Hemen kapıyı kapatın, emniyet kemerlerini bağlayın, sistemleri açın, rota sistemini harekete geçirin ve kolu çekerek gemiyi harekete geçirin. (close door, fasten seatbelt, press power, press autonav, pull lever) Devamı gelecek sayıda... GHOULS' N GHOSTS: Eğer size çok zor geliyorsa ve trainer'i elinizde yoksa oyun sırasında KAREN BROADHURST yazarsanız sonsuz hakkınız olur. CABAL: Oyun sırasında SCHLI-KA yazınca ekran parlayacak ve artık F2 tuşu ile bölümleri geçebileceksiniz. PIPEMANIA: Eğer bu mükemmel zeka oyununda çok zorlanıyorsanız alın size şifreler: LEVEL5:GRIP LEVEL10:TICK LEVEL15:OOZE LEVEL25:BALL LEVEL29:WILD IT CAME FROM THE DESERT: Karınca örneği toplayabilmek için ilk gün JD's çiftliğine gidin ve karıncayı öldürün. Sonra ekran yukarıdan görünüşe geçecek ve burada belli sayıda karınca öldürdükten sonra bir parça alacaksınız. Eğer bu gerçekleşmezse üzülmeyin. 3. gün sabahın köründe evde olun. Böylece Ben Johnson (koşucu değil) sizi arayacak ve bir karınca ayağı bulduğunu söyleyecek. Karıncaların en fazla olduğu bölgeleri bulmada size yardımcı püf noktam ise onları genelde volkanlarda aramanızdır. Karıncanın vücut sıvısını ele geçirmek için 2. gün yine sabah 9'da evde olun. Jack gelip sizden çarpan arabasına bakmanızı isteyecek. Siz de onun bu davetini kabul edin böylece biraz sıvı bulacaksınız. Oyun sırasında yalnız burada değil ki işçi sizi çağırdığında, Neptune Hall'da ve bir karınca savaşından sonra bulabilirsiniz. Karıncaların sesini kaydetmek içinse ayın 3'ünden sonra her gün karakola uğramanızın ve araba kazasında bulduğunuz kasetin size çok yardımı olacak. Ayın 9'unda da kasabanın güneyinde olmanız gerekiyor. Böylece size en büyük yardımları yapan kişi olan bilim adamını kurtarabilirsiniz. Bunu yaptıktan hemen sonra güneybatı volkanına gidin ve ELMER'i kurtarın. Eğer onu kurtaramazsanız oyunu bitirmeniz hayal olur çünkü oyunu bitirmenizi sağlayan karınca yumurtalarını yakacağınız silahı ELMER size veriyor. Eğer yardımcınız BIFF size JACKIE'nin kaybolduğunu söylerse hemen kasabanın güneyindeki çiftliğe gidin size ilginç şeyler söyleyecek. Buradan sonra yapacağınız tek şey bir uçağa atlayıp madenin yanındaki kötü yola inip binaya doğru yürüdükten sonra direk güneye
gitmek. Karşınıza yerdeki bir delikten çıkan bir karınca gelecek. Onu öldürdükten sonra delikten girin. Burda iki bölüm var. Pek zorlanacağınızı sanmıyorum. Ana kraliçe ikinci bölümde karşınıza geliyor. Onu görür görmez üstüne doğru yürüyün. Bir klik sesi duyar duymaz çıkışa doğru yönelin...... UNREAL: Bu oyunu yazan KERİM uzaylı değil tabii ki. Trainer yapma komutunu söylemek istiyorum "ORDIILOGICUS" nerede yazılması gerektiğini siz bulun. Eğer bulamazsanız mektup yollayabilirsiniz. Ne yani Murat'ın canı canda bizimki patlıcan mı? Adres tarzan pardon yazar listesinin oralarda bir yerlerde. IVANHOE: Bu oyunu bitirmek için bir hafta yusuf yusuf hayatı yaşadıktan sonra bir gün şom Orhan gelip kodunu söyledi alın: ZOBINETTE. Bu kodu girince ekran parlayacak ve ne zaman "N" tuşuna basarsanız bölüm geçersiniz. SHADOW OF THE BEAST 2: Ne yani Orhan da mı Mars'lı? Hiç sanmıyorum eğer öyle olsaydı Mars'lılar topluca intihar ederdi herhalde. Püf noktamız ise 'TEN PINTS" alın enerjiniz trainer oldu. Bunlar da okuyucularımızdan Hamdi Bol'un gönderdiği. Kendisine teşekkür ediyoruz. Eğer başka ipuçlarınız varsa bana yazın.
Untouchables'in ilk ekranında "Southamtongozette" yazarsanız, FİO tuşuyla bölüm atlarsınız. -Operation — Thunderbolt'ta "Wigan — Ninja" yazarsanız, oyun sonsuz olur. F2 tuşuna basarak bölüm atlarsınız. -Rock'n Roll'da adınız yerine "Rainbow Arts" yazarsanız, F4 tuşuna basarak ekstra hız alırsınız. F7 tuşuna basarak ekstra bomba alırsınız. F8 tuşuna basarak ekstra paraşüt alırsınız. FO tuşuna basınca level atlarsınız. -Ghouls and Ghosis'ın ilk ekranında "Karenbroadhurst" yazarsanız, sonsuz hakka sahip olursunuz. -Space Harrier'ın Highscore bölümünde eğer ikinci olursanız, “adınızı “Raf” yazın. Ölümsüz olursunuz. -Süper Cars'ın ad yazma bölümünde “Rich" yazarsanız, $500.000 ile başlarsınız. -Beach Volley'de "Daddybracey" yazarsanız, Fİ ile bölüm atlarsınız. -Weird Dreams'de aynaların olduğu koridorda aynanın önünde durup, Help tuşuna basarak, Mors Alfabesi ile SOS yazın. (dat, dat, dat, dash, dash, dash, dat, dat, dat) Bu aylık bu kadar gelecek ay sizinde püf noktalarınızı bekliyoz, hepinize BOL BOL (ne demekse) klavyeler....
TETRÂM
İPE FERATLON HOLE
Vİ - YENER ENTER GAME TÜ ENTER
Strateji oyunlarımızdan biri yine KOEI firmasına ait. Artık neredeyse KOEI köşesi açacağız. Bu ay Nobunaga's Ambition adlı oyunumuzu size açıklamaya çalışacağız. Oyun Japonya'da 1560 yıllarında meydana gelen taht kavgalarını konu alıyor. Siz Japon beylerinden biri olarak Japonya'da mutlak egemenliğinizi sağlamak zorundasınız. Oyun yüklendiğinde size kaydedilmiş bir oyunu yükleme veya yeni bir oyuna başlama seçenekleri sunuluyor. Burada New Game'i seçerek yeni bir oyuna başladığınızda bazı ayarlamalar yapmanız gerekiyor. Eğer daha önceden kaydedilmiş bir oyuna sahipseniz Load Data seçeneğiyle oyununuzu yükleyebilirsiniz. İlk önce senaryo tipini seçmeniz isteniyor. 17 beylik ve 50 beylik bulunan iki senaryo var. Tavsiyem ilk önce daha kolay olan 17 beylik bulunan senaryoyu seçip tecrübe kazanmanız, daha sonra da asıl oyunu bitirmenizdir. Bundan sonra size bütün savaşları izlemek isteyip istemediğiniz soruluyor. Buna hayır cevabı verin yoksa oyunda sıra size bir türlü gelmez. Daha sonra kaç oyuncunun oyuna katılacağı soruluyor. 8 arkadaş beraberce bu oyunu oynayabilirsiniz. Oyuncu sayısını belirledikten sonra haritadan hangi beyliği yöneteceğinizi seçiyorsunuz. İstediğiniz yeri seçtikten sonra o bölgenin sahibi ekrana geliyor. İsterseniz burada kontrol ettiğiniz kişinin adını değiştirebilirsiniz. Bunları da geçince sıra karakterinizin özelliklerini belirlemeye geliyor. Mouse'un sol tuşuna basarak random değerler verebilirsiniz. Bu özellikler şunlardır: Health: Sağlık. Haritada bir ülkeden diğerine giderken ya da savaş açarken bu puanınız azsa isteğiniz yerine getirilmez. Ambition: Hırs. Karakteriniz yeteri kadar ihtiraslı olmazsa pek başarılı olamazsınız.
Luck: Şans. En önemli faktörlerden başarınız şansınız ile yakından ilgilidir. Charm: Etkileme yeteneğiniz. Askerleriniz ve halkınız üzerindeki otoritenizle yakından ilgili. Intelligence: Zeka seviyeniz. Diplomatik durumlarda işe yarar. Bence bu puanlarınızın hepsi en az 100 olana kadar değiştirin ve oyuna öyle başlayın. (ki şansınız yüksek olsun) Son olarak da oyunun zorluk derecesi belirleniyor. Bu oyun sizi günlerce uğraştıracak. Bu oyunu en zor düzeyde tamamlamaya çalışmak ise akıl karı değil. Oyuna nihayet geçebiliriz. Ekranda sol üst köşede yıl ve mevsim olarak tarih yazar. Ortada harita yer alır ve haritada her beyliğin numarası, adı ve sahibi görülebilir. Sağda ise çeşitli bilgiler yer alır. En üstte adınız yazar. Bunun altında o anki beyliğin adı ve numarası, daha sonra da karakterinizin o beylikte oturup oturmadığı yazılır. Altta yukarıda yazdığımız karakterinizin özellikleri yer alır. En altta da beylikle ilgili özellikler yazılır. Gold: O beylikte kaç altın bulundurduğunuz yazılır. Rice: Pirinç miktarınız. Sıfıra düşerse açlık baş gösterir. Town Value: Kasabanızın imar durumu. Değer ne kadar yüksek olursa beylikten o kadar vergi alırsınız. Debt: Tüccara olan borcunuz. Productivity: Üretim. Bu değer ne kadar yüksek olursa pirinç üretiminiz o kadar artar. Flood Control: Sık sık meydana gelen sel baskınlarından korunmak için şehrinize set yapmanız gerekir. Peasant Loyalty: Köylülerin size olan bağlılığını gösterir. Bu değer azalırsa beyliğiniz size isyan edebilir, dikkatli olun.
Wealth: Halkın zenginlik seviyesini gösterir. Army size: Ordunuzda kaç asker bulunduğunu belirtir. Bu sayıyı 1000 İle çarparak ordunuzun gerçek sayısını bulabilirsiniz. Loyalty: Ordunuzun size olan bağlılığını gösterir. Bu değeri yüksek tutun ki savaşlarda sizin için hiç çekinmeden canlarını verebilsinler. Bu da sizin sürekli olarak orduya altın ve pirinç dağıtmanızla olur. Training: Ordunuzun eğitim düzeyini gösterir. Unutmayın ki iyi eğitilmiş küçük bir ordu, eğitilmemiş büyük bir orduyu yenebilir. Arms: Ordunuzun silah durumunu gösterir. Tüccardan silah alarak bu değeri arttırabilirsiniz. Bu puan da Training kadar önemlidir. Oyunumuz tamamen pulldown menülerle yönetiliyor. (Koel'nin en büyük Özelliği de bu zaten) FİLE menüsü
Save Game: Oyununuzu kaydedip daha sonra deiçin kullanilır. ©uit Player: Sırası gelen oyuncu oyundan çekilir. Sadece iki ya da daha çok oyuncu oyuna katıldızaman seçilebilir. uit: Oyundan çıkmak için kullanılır. GENERAL menüsü View : Haritadaki beyliklerden birini incelemek için kullanılır. Move : En az iki beyliğiniz varsa kullanılır. Bir beylikten diğerine geçmek isterseniz bu komutu Send: Bir beylikten diğerine asker sevkiyatı için kullanılır. Recuperate : Bir beylikten takviye için kullanılir. Pass: O turu pas geçmek için.
CONOMIC menüsü Give * Peasant : Köylülere vermek İçin. * Soldiers: Askerlere vermek için.
Vereceğiniz şey altın ya da pirinç olabilir ve miktarı sizin tarafınızdan belirlenebilir. Köylülere verdikleriniz Peasant Loyalty'nizi, askerlere verdikleriniz.. Army Loyalty'nizi yükseltir. Merchant * Loan : Borç almak için kullanılır. Ancak aldığınız borca göre değişen bir faiz ödemeniz gerekir. * RepayLoan : Borcunu-
Body Power, Charisma, Luck, Intelligence. Ödemek için seçmeniz gereken komuttur. Sell Rice: Pirinçleriniz fazla geldiyse onları satabilirsiniz. Buy Rice: Açlık tehlikesiyle karşı karşıyaysanız biraz erzak satın almanız akıllıca olur. Weapons: Silah almak için kullanılır. Paranız oldukça bol bol silah alın. Flood Control: Şehrinizi sel baskınlarına karşı korumak için belli bir harcama yaparsınız ve bu harcamalar Flood Control puanınızı artırır. Bu puanınız yükseldikçe selden o kadar az zarar görürsünüz. Cultivate: Pirinç üretimini arttırmak için köylülere destek verirsiniz. Bu harcamalar Productivity puanınızı arttırır. Expand Town: Şehrin nüfusunu arttırmak için yeni binalar ve evler inşa ederek şehri genişletirsiniz. Tax: Halktan alacağınız verginin yüzdesini belirler. Bu yüzdeyi çok yükseltirseniz Peasant Loyalty'niz düşer. MILITARY Train army: Ordunuzu eğitmeniz onlar için oldukça faydalı olur. Savaş zamanında da size büyük kolaylıklar sağlar. Savaşa gitmeden önce kesinlikle seçilmesi gereken bir seçenektir. Recruit: * Ninja: Rakip beyliklerden birine suikast yapması için bir ninja gönderirsiniz. * Soldiers: Halktan asker toplamak için kullanılır. War: Bir beyliğe savaş açmak için kullanılır. Savaş açacağınız bölgeyi haritadan seçin. Yazının sonunda savaş alanı hakkında detaylı bilgi vereceğim. Unit Strength: Ordunuzun bölümlerini ayarlamak için kullanılır. 3 tip ünite mevcuttur: -Infantry (Piyade) -Cavalry (Süvari) -Rifles (Tüfekliler) Burada ağırlığı tüfeklilere ve süvarilere vermeniz sizin açınızdan iyi olacaktır.
Player 1
DIPLOMATIC Pact: Bir beyliğe barış antlaşması teklif edersiniz.
Eğer kabul edilirse saldırmazlık paktı imzalanmış olur. Marriage: Evlilikler beylikler arasında dostluk kurulması için iyi bir araçtır. OPTIONS: Bunlar oyunun oynanışı ile ilgili seçeneklerdir. Display Wait: Ekrandaki yazıların bekleme süresi. Background Music: Arka plandaki müziğin çalması. Animation: Ekranın altındaki animasyonlar. Other battles: Diğer beyliklerin savaşlarına bakma. Screen to back: Workbench ekranına geri dönme. Menüler bu kadar. Şimdi savaş esnasında ortaya çıkan prosedürü anlatacağım. Başladığında ekranda harita belirir. Mavi noktalar denizdir. Buralardan geçemezsiniz. Yeşil alanlar ormanlıktır. Dağlardan da ordularınızı geçiremezsiniz. Bilgisayarın da aynı kurallara bağlı olduğunu düşünerek ordularınızı yerleştirin. Ekranın solunda her iki ordunun mevcudu, Training'i, Arms'ı, Loyalty'si yazar. Altta ise dört seçenek çıkar: Surrender: Eğer başka bir beyliğe sahipseniz bu seçenekle savaşı terkedip yönetiminiz altında bulunan diğer bir beyliğe kaçarsınız. Daimyo Info: Her iki tarafın komutanlarının özellikleri karşılaştırılır. Resolve: Birliklerinize hiç komut vermeden turu pas geçersiniz. Recruit Soldiers: Orduların Loyalty'sinin ne kadar önemli olduğunu söylemiştik. Loyalty'si düşük bir ordu size her an ihanet edebilir. Onun için savaşa gitmeden önce askerlerinize altın ve pirinç dağıtarak onların size olan bağlılıklarını yükseltin. Bu seçenek düşman ordunun bir bölümünü kendi saflarınıza çekmek için kullanılır. Düşmanın beş ünitesinden birini ayartabilirsiniz. Bunun için casusunuza bir miktar para vermeniz gerekir. Eğer karşınızdaki ordunun Loyalty'si az ise komutanlarını satıp sizin tarafınıza geçerler. Aksi halde ödediğiniz altınlar boşa gitmiş olur. Oyunumuzun açıklaması bu. Şimdi size bazı
ÜTFEN NOT EDİNİZ!
tavsiyeler veriyoruz. Oyuna başladığınızda Recruit Soldiers ile asker sayınızı artırın. Askerlerinizi sürekli olarak eğitin. Onlara para vermeyi de ihmal etmeyin. Bu arada halkınızı da hoş tutun. Yeterince güçlü bir ordunuz olunca (60-70 bin kadar) komşu beyliklerden birine saldırın. Ancak siz kendi topraklarınızı bırakıp başkasına saldırınca size komşu olan diğer beylikler de savunmasız kalan topraklarınıza saldırıyorlar, böylece yaptığınız saldırının bir anlamı kalmıyor. Bunu önlemek için diğer beyliklerle bir evlilik düzenleyin ya da saldırmazlık paktı imzalayın. KOEI son zamanlarda benzer oyunları bol bol piyasaya sürüyor. Eğer daha önce Bandit Kings of Ancient China ya da Chengiz Khan'ı oynayıp beğendiyseniz Nobunaga's Ambition'u almanız da yerinde olur. Japonya'yı fethinizde size başarılar dileriz.... BAHADIR AKCAN
OPERATION SIPİRUANCIR
İyi günler okuyucu. Dün İran kuvvetlerinin saldırısına uğramış bir gemiden yardım sinyali aldık. Eğer saldırı önlenemezse, bu bir savaşın başlangıcı olabilir. Senin görevin, tabii kabul edersen, Abu Dhabi limanından yola çıkarak, düşman kuvvetlerini yok etmek ve gemiyi kurtarmak. Bu sırada yolunuza çeşitli sivil gemi ve uçaklar çıkabilir. Eğer bunlara ateş açarsanız, görev iptal olur. Her zamanki gibi görev esnasında yakalanırsan veya öldürülürsen, eylemlerinizden habersiz olduğumuzu açıklayacağız. İyi şanslar. Bu sayfa 5 saniye sonra kendini yok edecektir. Strateji meraklıları ekran başına. Son derece gerçekçi ve sürükleyici bir oyun ile karşı karşıyasınız. OPERATION SUPREME!!! Oyuna başlamadan önce karşınıza 5 tane seçenek çıkıyor. Şimdi bunların ne işe yaradıklarını görelim: PRACTICE NAVIGATION AND MANEUVERS Oyuna yeni başlayanların ilk seçmesi gereken seçenek
AA budur. Çünkü limandan çıkmak için önce manevraları ve geminin ana bölümlerini öğrenmeniz gerekiyor. Bu seçeneği seçtikten sonra, Abu Dhabi'de oyuna başlıyorsunuz. Geminin bölümleri iç ve dış olmak üzere 2 kısma ayrılıyor. İÇ KISIM F1: Saldırı radarı F2: Genel durum ve savunma bilgisayarı F3: Ana radar F4: Hasar raporu DIŞ KISIM F6: Geminin arkasına bakış (sağ taraftan) F7: Sağ tarafa bakış F8: Geminin önüne bakış F9: Geminin arkasına bakış (sol taraftan) F10: Sol tarafa bakış Bunları bilmeniz, limandan çıkmanız için yeterlidir. Fakat biraz alıştırma yapmadan limandan çıkamazsınız. Şimdi geminin ön tarafına gidin ve motora 0-9 arasında bir güç verin. Size tavsiyem, motoru 9.20 devirde çalıştırmanızdır. Gemi hareket ederken, her yeri kollamalısınız yoksa gemi
”O
> nin arka veya yan tarafını iskeleye vurabilirsiniz. Biraz ilerledikten sonra, arkanızı kollayarak sola dönmeye başlayın. 180 derecelik bir dönüşten sonra çıkışı görebilirsiniz. Geminin ön tarafına bakarak ilerleyin. Eğer limandan çıkmayı başarabilirseniz, gittikten sonra geri dönüp tekrar girmeye çalışın. Bunları iyice öğrendikten sonra, gerçek göreve gidebilirsiniz. 2) SELECTABLE MISSIONS Bu seçenekle çeşitli görevlere gidebilirsiniz ve kendinizi hazır hissettiğinizde asıl göreve geçebilirsiniz. 3) CONTINUE WAR STORY: Bu seçenek asıl göreve geçmenizi sağlar. İran kuvvetlerinin saldırısına uğramış geminin kurtarılması gerekmektedir. İlk olarak, geminizin ön ve arka taraflarına bakarak limandan çıkın. Geminizin manevra kabiliyeti çok iyidir fakat bu her zaman iyi sonuç vermez. Gemiyi limandan çıkarırken ekrandan "GÜM" diye bir patlama sesi gelir ve "MISSION FAILED" yazısı ile kaptanlık hayatına veda edersiniz. Bu yüzden ani manevralardan kaçının ve geminizin büyüklüğünü de göz önüne alın. Limandan çıktıktan sonra, hedefinize doğru yol almaya başlayın. Artık "P" tuşuna basarak, motora tam güç verebilirsiniz. Hedefinize doğru gidip gitmediğinizi anlamak için "HEADING" 'in altındaki sayıya bakın. Bu sayı 000 olduğunda, hedefe doğru yol alıyorsunuz demektir. Daha sonra saldırı radarını açın ve çevrenizdeki gemi ve uçaklara bir göz atın. Radarda görünen gemilerin çoğu sivil gemilerdir. Eğer yanlış gemiyi vurursanız, göreviniz sona erer. Eğer uçakların saldırısına uğrarsanız genel durum raporunu ve savunma bilgisayarını açın. Daha sonra tuşuna basın. Böylece füzeleri şaşırtmak için kullanılan "chaff"lardan birini atacaksınız. Fırlatmadan önce, bilgisayar size hangi yöne fırlatacağınızı soruyor. Bu yönleri saldırıya göre ayarlayacaksınız. Gece görevlerinde etrafı bir süre aydınlatmak için "F" tuşuna basarak atabilirsiniz. "Decoy" ise, 'a benzeyen bir mekanizmadır. Ayrıca, savunma bilgisayarından hızınızı, motor gücünü, savunma silahlarının adedini ve zamanınızı öğrenebilirsiniz. Düşman gemilerini tespit etmek için, savaş bilgisayarına geçin. "SPACE" tuşuna basarak, radarınızdaki çeşitli gemi ve uçaklarla ilgili bilgi alın. Yeterli bilgiye sahip olabilmeniz için o gemiye veya uçağa yeterince yakın olmanız gerekir. Eğer bir düşman gemisine rastlarsanız "H" tuşuna basarak HARPOON füzelerini devreye sokun, "T" tuşu ile hedefe kilitleyin ve "L" tuşuyla füzeyi ateşleyin. Aynı şekilde bir uçak görürseniz "S" tuşuna basarak SPARROW roketlerini devreye sokun ve hedefe gönderin. Düşman denizaltısı içinde "R" tuşuyla ASROC füzelerini kullanın. Füzeyi ateşlemeden evvel "A" tuşuna basarsanız, program iptal olur. Haritayı büyütmek için "M" tuşunu, orta boya getirmek için "N" tuşunu ve küçültmek için "B" tuşunu kullanabilirsiniz. Görevi iyi bir şekilde tamamlamak için, bütün düşman uçak, gemi ve denizaltılarını yok etmeniz gerekir. 4) SHIP'S LOG Gemi ve silahları ile ilgili bilgileri bu seçenek ile öğrenebilirsiniz. Ayrıca sicilinizi de görebilirsiniz. 5) WHO DID IT Bu seçenek, oyunun ne zaman ve kimler tarafından yapıldığını gösteren, kendi halinde bir seçenektir. "OPERATION" simulasyon meraklılarını epey oyalayacak düzeyde bir oyun. Oyundaki her şey gerçeğe tıpatıp uyuyor. Mutlaka arşivinizde bulunsun. ÇAĞRI DÖRTER