F-19
Retro bilgisayarSizi bilmem ama ben oyun dünyasında şu üç firmanın üzerine oyun yapımcısı tanımam: Electronic Arts, Cinemaware ve Microprose. Sonuncusunun üstüne basarak söylüyorum. Çünkü benim için simulasyon dünyasının en iyisi Microprose. Adamlar sadece simulasyon yapmaya adamışlar kendilerini, ama ne yazık ki bu firma uçuş simulasyonlarına önem vermemekte. (Bu arada, Microprose'u tanımıyanlar için bir not: Microprose; Pirates, Redstorm Rising, Gunship, Airborne Ranger gibi olay yaratan oyunların yaratıcısıdır) Microprose son günlerde Commodore'a yapmış olduğu simulasyonları Amiga'ya uyarlamakta. Pirates ve Redstorm Rising bunların en dikkat çekeni idi. F-19 ise Microprose'un son uyarlaması. F-19 Stealth (Radara yakalanmayan uçak) projesinin ilk prototiplerindendi. Fakat servise yaygın olarak sokulmadı. Microprose, gündemdeki Irak konusuyla adı duyulan F-117 Stealth uçağını da oyuna eklemiş. F-117 için söylenebilecek pek çok şey var, fakat ilk akla gelen onun kelimenin tam anlamıyla "sinsi" olduğudur. Hiçbir radara yakalanmadan düşman topraklarına 300 kilometre derine kadar girebilir, buradaki
F-117'ye çok iş düşüyor, peşinden gelen düşman uçaklarını avlayabilir. Henüz Doğu Bloğu (artık öyle bir şey kalmadı ya) bu silaha karşı korunma yolu bulabilmiş değil. Yeri gelmişken F-117 hakkında biraz daha bilgi vereyim. F-117'ler önü, arkayı, sağı ve solu tarayıp, herhangi bir hedefin zumlu fotoğrafını alabiliyor. Bilgisayarları vasıtasıyla, bu hedef hakkında teoriler üretiyor. Zayıf noktalarını buluyor ve eğer varsa bilgi bankasından uçağın fotoğrafını karşılaştırıp bilgi alıyor. Bu bilgileri pilota iletiyor. F-117'ler oyundaki kesin tavsiyem. Şimdi oyuna geçelim. Oyunun başında uçağı neyle yöneteceğiniz soruluyor.
bir görev değil. Bu yüzden "Change Assignment" diyerek dört senaryodan birini seçin. Bu senaryolar şöyle: Libya: Klasik Reagan-Kaddafi hikayesi. Terörizmi desteklemekle ısrar eden Libya'ya caydırıcı saldırılar yapılması gerekiyor. Rusya'dan aldığı silahlarla oldukça modernize olmuş Libya savunmasının çok kayıba sebep olacağını kestiren Amerika bu yüzden görevlerde Stealth uçaklarını kullanıyor. İran Körfezi: Dünya terörizminin en önde destekleyicisi olan İran'a gözdağı vermek için Amerika körfezdeki uçak gemilerinden ve Suudi Arabistan'dan kalkan Stealth uçakları İran üstlerini bombalar.
Tavsiyem Keyboard yani klavyeyi seçmeniz. Çünkü, her Microprose oyununda olduğu gibi klavyor. Bir eliniz joystick'te, bir eliniz klavyede çok zor olacaktır. Oyun bundan sonra kendinize bir Roster Disk yapmak isteyip istemediğinizi soruyor. Eğer istemiyorsanız herhangi bir tuşa basın ve karşınıza gelen pilot listesinden herhangi bir kişiyi Esc ile silin ve kendi adınızı yazın. Daha sonra bunu Return ile seçebilirsiniz. Ama eğer Murat gibi egolarınızdan kurtulamazsanız ve aldığınız madalyaların her zaman gözünüzün önünde olmasını istiyorsanız, disk drive'ınıza boş bir disket koyun. Bundan sonra görev seçimine geliyorsunuz. Burada mevcut olan görev, iyi
Norveç: Rusya'ya karşı bazı Stealth uçuşlarına ihtiyaç vardır. Aslında bu iyi bir savaş senaryosu değil ama soğuk savaş için birebir. Avrupa: Dünyanın en büyük askeri gücü olan Varşova Paktı'na (Microprose biraz geriden geliyor galiba) saldırma görevleri için Stealth uçaklarını kontrol etmeniz gerekiyor. Senaryo seçiminden sonra savaşın çapı geliyor. Bunlar; Cold War: Soğuk savaş. Genelde fotoğraf görevleri gerekiyor. Limited War: İki ordu birbirine girmeye hazır durumda. Genelde fotoğraf görevleri alıyorsunuz ama bazen hedeflere saldırmanız da gerekiyor.
Conventional War: Sıcak savaş çoğu görev düşman birliklerinin yok edilmesine dayanıyor. Bundan sonraki seçim görev cinsini belirlemenize yarıyor. Air To Air Missions: Hava savaşı görevleri. Strike Missions: Yer hedeflerine saldırma. Air To Air Training: Hava savaşı eğitimi. Strike Training: Yer hedefine saldırı eğitimi. Biliyorum seçimlerin sonu gelmiyor ama devam etmelisiniz. Önümüzdeki seçim düşman derecesi. Green Opponents: Çağdışı silahlarla donatılmış, refleksleri zayıf düşmanlar. Regular Opponents: Modern silahlarla donatılmış, uzman olmayan düşmanlar. Veteran Opponents: Modern silahlarla donatılmış, ama hata yapabilen düşmanlar. Elite Opponents: Son model silahlarla donatılmış, süper zamanlaması olan düşmanlar. Son seçim ise inişlerin zorluğu. No Crashes: Uçağınız yere çarpsa bile parçalanmıyor. Fakat önceden bir yara alıp düşerseniz ölüyorsunuz. Easy Landings: Kolayca inebilirsiniz. İnmek için havaalanını doğrulayın, F-9 ile ILS (Instrumental Landing System) iniş bilgisayarını açın. Flapları açın altıya basarak tekerlekleri çıkarın, hızınızı düşürün ve çok dik olmayacak bir açıyla inin. Sıfır ile Break'i açın. Realistic Landings: Gerçek uçak kullanıyormuşcasına hızınızı azaltın, flapları ve tekerlekleri açın. Uçak hızı azaldığı için alçalırken burnunuzu hafif kaldırın ve yere ilk önce arka tekerler dokunsun. Oyun bundan sonra ikinci diski istiyor ve size görevinizi anlatıyor. Buradaki harita üzerinde T harfi kalkacağınız yeri, P harfi ilk hedefinizi, S ikinci hedefinizi, C ise ineceğiniz yeri belirtir. Haritanın sağ üstünde görevinizi yazıyla belirtir. Burada dikkat etmeniz gereken iki şey var. Birincisi her iki görevin de "photograph" olmaması, ikincisi görevinizde verilen saatler ve hedefiniz. Örneğin, hedefiniz radarsa "Harm", gemiyse "Harpoon" almalısınız. Alttaki seçenekler ise New Mission, (Yeni Görev) Radar Sites, (Radar İstasyonları)
Missile Ranges (Füze Menzilleri), Airbases (Havaüsleri), Exit Briefing (Brifing'i bitirmek). Exit Briefing'i seçtiğinizde kendinizi silahlandırma ekranında buluyorsunuz. Şu ana kadar bir simülasyonda gördüğüm en çok silah çeşidi bu oyunda var. Silahlar ve bir takımda kaç tane bulunduğu şöyle: FÜZELER 4 x AIM 9m Sidewinder: Havadan havaya ısı güdümlü 17 kilometre menzilli füze. Hava savaşlarının en iyisi. 3 x AIM 120 A Amraam: Havadan havaya ısı güdümlü 32 kilometre menzilli füze. Pek kullanımlı değil, ama uzun
HIT!
ve menzilli işe yarayabilir. 1x AGM-88 A Harm: Radara kilitlenen füze. Dolayısıyla radarlara karşı çok etkili. 20 kilometre menzilli. 2 x Penguin-3 ASM: Gemiye karşı en etkili silah. 32 kilometre menzilli. 1 x AGM-84 A Harpoon: Havadan gemiye karşı kullanılan silah. Tek olduğu için tavsiye etmem. 2 x AGM-65D Maverick: Her simülasyonda olduğu gibi tüm yer hedeflerine karşı en etkili silah. 2 x GBU-12 Paveway: Lazer güdümlü bomba, fakat füze gibi atılıyor ve yavaş gidiyor. Kullanışsız. BOMBALAR 2x MK 20 Rockeye: Güçsüz binalara, yakıt depolarına ve füzelere karşı kullanılır. 2 x Durandal Bomb: Pistleri yok etmek için kullanılır. 3 x MK 82-0 Slick: Gemilere, füzelere ve yakıt depolarına karşı kullanılır. 3 x MK 82-1 Snakeye: Korunmasız binalara karşı etkilidir. 2x MK 20 Rockeye II: Rockeye'nin gelişmiş modeli. 2x MK 122 Fireye: Rockeye'nin görevleri dışında gemileri vurur. 2 x CBU-72 FAE: Nükleer santraller, sığınaklar gibi hedeflere karşı yıkım gücü fazla olan bomba. 2x MK 35 Inc Cluster: Depolara, füzelere ve yakıt depolarına karşı en iyi silah.
1 x ISCEI Minele 13: Pistlerin tahribatı için kullanılır. KAMERA 1 x 1,35 Camera: Gece ve gündüz çekebilen kamera. YAKIT TANKI 1 x 1900 LBS Fuel: Ek yakıt tankı. Silahlanmadan sonra şöyle kahvenizi içerken son bir kez daha eksiklerinizi kontrol ediyorsunuz ve "Begin Mission" ile göreve geçiyorsunuz. Şimdi uçuş bölümüne geldik. Burada gedikli simülasyonculara bir uyarım olacak. Kokpitinizi gördüğünüz zaman paniğe kapılmayın. Çünkü bu iki dev ekrandan oluşan kokpit, gerçekten de F-117'nin kokpitinin üst kısmı. Fakat aşağı taraf-
L A Yy E
ÖRTÜSÜ.
taki göstergeyi almamışlar. Bu yüzden HUD (Head Up Demonstration) ekranındaki bilgilerle yetinmek zorundayız.
Bu iki ekran size yetiyor da artıyor bile. Uçuşlarda genelde Autopilot'a güvenin. O sizi sırayla tüm hedeflere götürecektir. Konsolun sağındaki kısaltmalar: Radar füzesine (R) yakalandığınızı gösterir, Chaff atmalısınız. Isı gü-
ESC: Görevden çikma bakiş- SHİFT4F2: Arkadan uzaktan bakış » Yandan bakış “SHİETİFA: gidi, ” SHİFT4F5: Arkadari bakış “SHİFT*F10: Paraşülle Fİ: Kokpite dönme AIRarasında Haritayı kısa menzilli değişürme” >”
dümlü füzeye (I) yakalandığınızı gösterir, Flare atmalısınız. Elektronik karşı önlemler (ECM) düşman uçağının sizi kilitlemesini zorlaştırır, fakat durup dururken kullanırsanız radara yakalanırsınız. Decoy (DCY) yani radarı yanıltıcı alet attığınızı belirtir. (BAY) silah kapaklarınızın açık olduğunu belirtir. Kapaklar kapalıyken silahları ateşleyemezsiniz. Soldaki (AUTO) otomatik pilotun (GEAR) ise tekerleklerin açık olduğunu belirtir. Head-Up ekranında ise sağda yüksekliğiniz, solda hızınız verilmiştir. Şimdi kara ve hava hedefleri için bazı ipuçları vermek istiyorum. HAVA SAVAŞI İÇİN: F2'ye basın ve HUD'ın altında yazısını görün. Havadan havaya herhangi bir silah seçin. Etrafınızda trackcam'le hedef arayın. Hedefi bulunca hedefin altında belirtilen heading'e dönün ve onu kare içinde görüp HUD'ın içine alın resmin üzerine "Missile Lock" yazısı çıkınca kapağı açın ve füzeyi bırakın. Eğer hedef değiştirmek isterseniz B tuşunu kullanın. Evet gördüğünüz gibi bu kadar basit. Neden mi? 20. yüzyılın savaşı bu, füzeyi atıyorsun, dönüp başka şeyle uğraşıyorsun. HAVADAN YERE: F2 ile Air-ground moduna gelin ve havadan yere bir silah seçin. Hedefinizi bulun ve vurun. Yalnız dikkat etmeniz gereken şeyler doğru hedefle doğru silahı kullanmak ve hedefleri doğru sırada yok etmektir. (Primary ilk, Secondary ikinci) aynı zamanda radarların civarında da fazla dolaşmayın, genelde
Kullandığınız uçaklar bombardıman uçağı olduğu için çok çabuk STALL oluyorlar, onun için hızınızı fazla azaltmayın. İNİŞLER: Trackcam kameranızı ayarlayarak piste doğru olarak yaklaşın. Mutlaka flaplerinizi açmalısınız. Hızınızı mümkün olduğu kadar düşürün. Hız göstergenizin yanındaki kırmızı çizgi tepeye ulaştığında STALL olursunuz. İnerken yavaş yavaş alçalmalısınız. Yüksekliğiniz hızla düşerse çakılırsınız. Tekerlekleriniz yere değer değmez frenleri açın ve motoru durdurun. Oyunun en iyi tarafı da bir inişinizden (veya çakılışınızdan) sonra mükemmel grafikler çıkarması. Buradan Microprose'un hala Red Storm Rising gibi oyunların etkisinde olduğunu çıkarabiliriz. Oyunun tümü hakkındaki yorumlara gelince: Oyun genelde iyi düzenlenmiş fakat çoğu şeyi otomatik yaparak pilota çok az iş bırakıyor. Bu sebeple oyun zamanla insanı sıkabiliyor. Microprose 3 boyutu iki kez denedi, 1.cisi olan Gunship (grafik açısından) tam bir fiyaskoydu, ama bu kez Microprose mükemmel bir grafik anlayışına ulaşmış. F-19 benim gibi okuldan bunalan öğrenci pilotlara iyi bir deşarj alanı oluşturabilir. Her zaman olduğu gibi iyi uçuşlar, iyi avlar. Ha unutmadan sakın aklınızdan çıkarmayın altınızdaki yarım milyarlık uçaklarla düşerseniz Amerikan Hava Kuvvetleri öbür dünyada bile sizin yakanızı bırakmaz. KEMAL DENİZ AKSOY rotanızı radarların uzağından geçirin.
Mühimmatlar hakkında bilgi F5: Silahlar F6: Uçağın aldığı zararlar Cientes ve Su-6
©: Tekerlekler. 1 ÇA açma
Hifi Çoğalır ALT
Yukarı ilerler. Haritada di
Yön tuşları: Kontrol. Nümerik klavyede Ür hassasiyeti