BANDIT KINGS OF ANCIENT CHINA
Retro bilgisayarGerçekten de, Romance Of The Three Kingdoms'ı oynayanlar (ya da benim gibi MB'tı olmayan ve onu gördükten sonra almaya karar veren stratejiciler) bu oyunu gerek konu bakımından, gerekse oynarken kendinizi o alemde hissetmeniz açısından çok beğenmişlerdi. Son sayımızda müjdesini "Son Sayfa"da verdiğimiz ve bana göre R.O.T.T.K'dan daha iyi olan Bandits konusu ve daha az karmaşık olan oynaması ile tek kelimeyle müthiş. Bu arada üzücü bir haber, bu oyunda 1 M.B. (Hiç anlamıyorum, neden birkaç şeyi oyundan atıp 512K'da da böyle kaliteli oyunları çıkartmıyorlar?) Oyun yüklendikten sonra karşınızda gerçekten hareketleri çok iyi canlandırılmış bir adam eşliğinde oyunu yapan firma tanıtılıyor. Sonra bir Çin atasözü ve oyun hakkında ufak bir yazı çıkıyor. Bu yazıda 12. yüzyılda man bu. Zira seçebileceğiniz tüm adamlar iyice güçlenmiş. Chao Gai, 1105 A.D... Gao Oni çok güçlü, fakat ona karşı gene de durabilirsiniz. Chao Gai çok güç bir orduya sahip ve diğer kahramanlarla işbirliği yapıp Gao alt edebilir. Şimdi ise seçtiğiniz zaman, buna göre seçebileceğiniz kahramanlar ve anlar hakkında kısa bir bilgi vermek sizi oyun süresince bayağı rahatlatacak sanırım. Ol A.D: 5 kahraman var. Bunlar şöyle; Lu Zhi Shen: Oyunun en şanssız fakat en kuvvetlisi. Shi Jin: En kahraman savaşçı. Çok şeyler yapabilir. Ling Chang: En becerikli ve gururlu savaşçı. Bana göre en iyi. Wu Sang: Yürekli fakat pek arzulu değil. Jang Zhi: Diğerlerine nazaran ortalaması en yüksek olan savaşçı.
doğruluğun İmparatordan değil, Lian Shan Bo Dağının efsaneleri haydutlarından geldiği söyleniyor. İkinci disketi taktıktan sonra karşınıza iki soru çıkı-
ANCIENT CHINA
HO3 A.D.: Shi Jin: Kendine bir toprak edinmiş, 185 asker toplamış. 1444 yiyeceği var ve halkın ona desteği 48, Daha ne isteyebilirsiniz ki.
yor. Bunlardan üstteki yazı 'Begin a New game' tamamen yeni bir karakterle oyuna başlamanızı, "Load a Saved Game" ise oyunun daha önce kaldığınız bir yerinden devam etmenizi sağlıyor. Bu arada bir disketi formatlamayı unutmayın, zira oyun öyle bir oturuşta bitecek gibi değil. Daha sonra karşınıza 4 seçenek çıkıyor. Burada oyuna hangi zamanda başlayacağınız soruluyor. Burada hemen oyunun amacını belirtmek lazım. Zira bu senaryo diyebileceğimiz 4 zamanda yürütebileceğiniz adam ve onların güçleri apayrı. Oyunda ilk amacınız, İmparatorun ikide bir ekrana çıkıp korkularını söylediği Gao Yui'yi durdurmak (Bu sandığınız kadar kolay değil). İkinci amacınız ise tabii ki bütün Çin'e sahip olup halkınızı mutlu bir şekilde idare etmek. (Bu ise neredeyse imkansız). İşte 4 zamandan hangisini seçeceğiniz ile ilgili uyarılar; Lin Chang, 1101, A.D... Bu zamanda Lin Chang adında bir kahraman Gao Oui'ye karşı çıkıyor. Oyunun en iyi kısmı bu, çünkü daha Gao pek kuvvetlenmemiş ve 49 kesitten (ekranda harita 49 ayrı parça) yalnızca 9 taneciğine (!) sahip. Sang Jiong, 1103 A.D... Şimdi ise Gao Oui biraz daha güçlü. Fakat diğer kahramanlardan bazıları yani seçeceğimiz kişiler de kendilerine bir yer ve az da olsa kuvvet toplamışlar. Sang Jiong, 1104 A.D... Gao şimdi durdurmak için çok çok uğraşmanız gerekecek. Fakat gene de başlayanlar için (Bana göre) en iyi za-
Lin Chang: Daha hiçbir şeyi yok. Fakat gene de üstün liderlik kabiliyeti ile de çok şeyler vadediyor. Wu Sang: Lin Chang'la durumu aynı. Lu Zhi Shen: Lin Chang'la durumu aynı. Jang Zhi: Lin Chang'la durumu aynı. Sang Jiang: Lin Chang'a göre şansı daha yüksek. Aynı zamanda çok kaliteli bir haydutu var. Chao Gai: Shi Jin'den sonra en şanslı olan kişi. 6 tane kahramanı var. Lu Zhi Shen: Gerçekten de çok kuvvetlenmiş. 839 altın ve 165 adamla, 7 tane kahramanla (aralarında silah yapabilenler var) Gao Oni'yu yenebileceklerden biri. 64'ler sayfa 62
Shi Jin: Tek kusuru silah yapamaması. Fakat onu da şehirden alabilir. Chao Gai: 2010 altın, 890 adam ve 3758 yiyecek, 21 tane kahraman. En güçlü orduya o sahip fakat isteği (wisdom) pek fazla yok. Li Jun: Chao Goi'den sonra en iyi, Ji Kui: Sakın seçmeyin. Çok uğraştırıyor. HOSA.D.: Sang Jiang: Chao Goi'nin öldürülmesiyle başa geçmiş olan Sang Jiong en güçlü orduya sahip. Fakat Gao Oui'de boş durmamış. Çok kanlı savaşlar sizi bekliyor. Lu Zhi Shen: Güçlü fakat Gao karşı tek başına bir hiç. Li King: Lu Zhi Shen'le durumu hemen hemen aynı. Shi Jin: Ordusu çok kuvvetli değil fakat Gao Oui'ye çok ağır kayıplar verdirebilir. Gelelim oyuna. Oynayacağınız zamanı seçtikten sonra sıra üstte saydığım karakterlerin seçimine geliyor. Bu bittikten sonra OK deyip ve adamlarınızın güçlerinin ayarlandığı kısma geçin. Burada 4 tane ayarlanacak, üç tanede belli güç var. Bunlar Integrity
(gurur), Mercy (affetme-yani ne kadar katı olduğunuz) ve Courage (cesaret). Ayarlayabildiğiniz güçler ise Body (vücudunuzun kuvveti-bu düşünce "rest" gerekir), Strength (gücünüz), Dexterity (kabiliyet) ve Wisdom (istek). Bunlar, seçtiğiniz kişiler için ayarladıktan sonra oyunun zorluk derecesini ayarlıyorsunuz. 1 en kolay (mevcutlar içinde), 5 ise...! Buna "olay" dedikten sonra karşınıza "Is everything alright" şeklinde bir soru çıkacaktır. Buna derseniz oyuna geçer, "no" derseniz başa dönersiniz.
Oyunda ekran 4 kısma ayrılmış. Ayrıca (sağ mouse butonuyla) Pull-Down menüler de var. Şimdi size ekranı ve Pull Down menülerdeki komutların ne olduğunu açıklayacağım. Ekranın alt kısmında animasyon ve resimlerin gösterildiği kısım ve onun yanında komutlar ve uyarıların çıktığı kutu var. (Burada çıkan her şeyi okuyun ve stratejinizi ona göre ayarlayın). Üstte ise solda adamınız hakkında bilgi, sağda ise harita var. Oyuna başlarken başta seçtiğiniz adamı (eğer daha hiçbir yere yerleşmemişse) Pull-Down Menü'deki komutlarla yönetiyorsunuz. Bu yalnızca ilk üç zaman için geçerli, zira 1105 A.D'de herkes yerleşmiş durumda. Komutlar şöyle; File: 4 kısma ayrılıyor. RESTART GAME: Oyuna yeniden başlama. SAVE GAME: Oyunda kaldığınız yeri formatlı diske kaydetme. GAME: Oyunu terketme. QUIT PLAYER: Oyunda birden fazla kişiyi oynuyorsanız o anda yönettiğinizi bırakmak.
In Exile: O da 4'e ayrılıyor. FLEE: Başka bir kesite gitmenizi sağlar. RECRUIT HERO: Yendiğinizde kahraman yani ordu komutanı seçmenizi sağlar. Her zaman kabul edilmez. SETTLE: Bir yere yerleşmenizi sağlar. REST: Body'niz düşükse hiçbir şey yapamazsınız. Bu yüzden dinlenmeniz gerek. View: 3'e ayrılıyor. PREFECTURES: Bu kısımda en yararlı şey. Bütün kesitler hakkında buradan bilgi alabilirsiniz. Böylece, gideceğiniz yerin en iyi olmasını sağlarsanız. Bunu klikleyince "View Which Prefecture?" şeklinde bir soru geliyor. Mouse ile bunu 49 kesit içinden seçin. Şimdi karşınıza 8 ayrı kutu çıkacaktır. Bunlar: Data on Heroes: Kahramanları var mı yok mu bilgi. Data on People: İnsanlar hakkında kısa bilgi. Data on Exiles: Hero yani kahramanlıktan atılmış kişilerin listesi. List of Heroes: Kahramanların her şeyi hakkında bilgi. List of People: İnsanlar hakkında detaylı bilgi. Prefecture Data: O kesitin durumu. Other Prefectures: Başka bir kesiti gösterme. LIST gınız altındaki ke LIST ALLIANCE terir.
Sizin başkanlıklar. Dostlarınızı gösterir. Şimdi ise yerleşirken uymanız gereken bazı kuralları hatırlatmak istiyorum. Gao Oui'ye sınırı bulunan bir yeri seçin ki ona saldırabilesiniz. Bir yere yerleşmeden mutlaka orası hakkında "Prefectures" ile bilgi alın. Yerleştikten sonra ilk olarak kendinize birkaç Hero alın. Daha sonra yiyecek ve post (fur) toplayın. Yeteri kadar olunca şehre inip bunları satın. Böylece bir iki senede 5.000 altınınız olur. Hemen en azından 200 asker alın ve bunları silahlandırıp eğitin. (Böyle silahı ve yeteneği 200 kişilik bir ordu, 500 kişilik bir orduyu rahatça yenebilir) yiyeceğinizi asla ve asla 1.000'in altına düşürmeyin. Yoksa açlık başlar ve siz ne olduğunu anlamadan 30, 40 adamınızı kaybedebilirsiniz. Daima adamlarınızı kontrol edin ve onlara para dağıtın ki size bağlı kalsınlar. Fazla adamları elinizde tutmayın. Bu arada Pull Down Menü'de bir yere yerleşince değişiyor, FILE: Öncekiyle aynı. GENERAL: 8'e ayrılıyor. Hunt For Food: Yiyecek aramanızı sağlar. Fakat 2.000 kişilik orduyu 200 yiyecekle doyuramazsınız. Bu yüzden yiyecek deponuzu daima dolu tutun ve 4 devletlere saldırarak onların yiyeceklerini alın. Kışın avlanamazsınız.
Give Food to Citizens: Yiyeceğinizin bir kısmını halka dağıtmak onların size desteğini arttırır. Böylece isyan çıkmaz ve 100, 150 adamınızdan olmazsınız. Move Heroes: Adamlarınızı başka bir yere gönderip arayı da topraklarınıza katmak içindir. Tabii ki aranın boş olması gerek. Travel: Şehre inip yiyecek, deri, post alıp satmanız, silah ve gemi almanız ve kasabaya gidip oradan Hero almanız içindir. Bunu seçtikten sonra karşınıza bir menü çıkıyor. Return To Lair: Kalenize geri dönme. Marketplace: Tüccarla alış-veriş yapma. Downtown: Kasabaya inme. Bunu seçince karşınıza 4 ayrı seçenek çıkıyor.
öyle karar verin.
HITI
| FREEZE MACHINE
Bunlar şehre dönme, Hero alma, Hero'ların fikirlerini alma ve söylentileri dinleme. Smithy: Her zaman çıkmaz, silah almaya yarar. Shipyard: Gemi almak içindir. Go an Expedition: Arasıra kurtlar, ayılar veya leoparlar halka zarar veriyor, bu seçenekle onları avlayabilirsiniz. Go into Exile: Her şeyinizi alıp olduğunuz yeri terk etme. Throw Feast: Adamlarınızın size sadık olmaları için onlara altın atmanız. Savaşlardan önce bunu yaparsanız adamlarınıza moral verirsiniz. Rest: Gücünüz azalınca ya da adamlarınızın gücü azalırsa bunu seçip onları dinlendirir. Böylece Loyalty yani bağlılık oranları düşmez. ECONOMIC: 7'ye ayrılıyor. Hunt For Fur: Adamlarınızdan birini ya da siz kendinizi post avlamaya göndermek içindir. Başlangıç safhalarında altın almak için çok yararlı. (80'in üstünde avlamak iyidir) Flood Control: Yazın sık sık sel baskınları oluyor. Bununla birlikte bu selleri önleyebilirsiniz. Cultivate Land: Land yani toprak en önemli şeylerden biridir. Bununla birlikte toprağınızı geliştirebilirsiniz. Construction: Yapıları çoğaltma, wealth'i yani zenginliği arttırır. Move Provisions: Eğer başka bir kesite Hero gönderdiyseniz, oraya yardım yapmanız kaçınılmazdır. Zira (o kesit) her an saldırıya uğrayabilir. Solicit Gold: Başlarda altın ihtiyacınızı bu yolla karşılayabilirsiniz. Solicit altın için sorma demek ve sanıyorum bunu tanrılardan yapıyorsunuz, (En azından çıkan resimde öyle gözüküyor) Solicit Metal: Bu da metal için sorma. Eğer metalden anlayan adamınız varsa bununla silah yapabilir, Smithy'ye o kadar para vermezsiniz. MILITARY: 8'e ayrılıyor. Train: Askerlerinizi eğitme. Savaşa gitmeden önce bu sayıyı en azından 70 yapın. Give Gold To Hero: Eğer Hero'nuz size çok bozulmuş, Loyalty'si 30'a düşmüşse, aynı zamanda elinde çok askeri varsa yani onu kaybetmeyi göze alamıyorsanız ona para verme. Aynı şeyi bütün askerlerinize Throw Feast ile de yapabilirsiniz. Hire Men: Savaşçı kiralama. Bunun için çok para biriktirin ve eğer tek adam 6 altın civarındaysa alın. Assign Men: Eğer bir Hero'nuz size uymuyorsa, bunun yakında yolcu olduğunu gösterir. Bunu ya ona para vererek önlersiniz, ya da elindeki askerleri alarak postalarsınız. Assign Ship: Gemileri ayarlama. Make Weapons: Metaliniz ve silahtan anlayan bir kahramanınız varsa bunu seçip ordunuzu kuvvetlendirin. Make Ships: Gemi yapmaya yarar. Make Weapons'la aynı. Gemisi olmayan birlik suları geçemez. Go to War: Oyunun en önemli kısmı; Savaş. Bunu seçince karşınıza savaşa kimleri götüreceğinizi ayarladığınız kısım çıkıyor. Bunu ayarladıktan sonra sıra yanınızda ne kadar Provision yani ne kadar yiyecek götüreceğinizi ayarlıyorsunuz. Gelelim savaş ekranına. Burası altıgenlere ayrılmış. Mavi yerler su ve buraları ancak gemisi olanlar geçebiliyor. Solda üstte rüzgar ve tarafların durumu, altta ise komutların çıktığı kutu var. Adamlarınızı yerleştirin. Daha sonra komutlarla adamlarınızı düşmana yaklaştırın. Eğer 100 ise her silahı kullanabilirsiniz. Hemen Magic deyip karşı tarafın gücünü kırın. Uzaktan Archery ile ateş edin. Böylece yavaş yavaş düşmanı eritin. Daha sonra melee ile son darbeyi vurun. Burada komutlar gene Pull-Down menülerde. Movement: İkiye ayrılıyor. Move: Hareket etme. Charge: Tek hareketten sonra saldırma. Fight: Dörde ayrılıyor. Melee: Kılıç kılıca. Archery Attack: Ateş açma (Beş, on kere kullanın) Magic: Sihir kullanma (eğer Hero'ların içinde bu kabiliyeti olan varsa kullanılır.) Duel: Karşıdakileri düelloya çağırma. İyice dinlendikten sonra kullanın. Special: Launch Fireball: Ateş topu atmak. Rüzgarı daima hesaba katın. Extinguish Fire: Yangını söndürme. Rest: Dinlenme. Call for Reinforces: Destek çağırma. (eğer Alliances yani dostlarınız varsa işler) Flee: Geri çekilme. View: Attacking Side: Saldıran tarafın güçlerini görme. Defending Side: Kendi tarafınızı. DIPLOMATIC: 6'ya ayrılıyor. Swear Brotherhood: Kendi adamınızı kötülemek içindir. Eğer adamınız size uymuyorsa çok gereklidir. Make Alliance: Barış içindir. Gao Oni'ye karşı birleşip savaşmak küçük birimlerin tek çaresi. Bu yüzden bütün adamlarınızı birleştirin. Invite Bandit To Lair: Bir kaçağı kaleye çağırmak içindir, böylece ona para verir ve adamlarıyla kendinize bağlarsınız. (En azından 250 altın) Issue Orders: Bir kesite, eğer kendinize bağlıysa, emir vermek içindir. Üçe ayrılır. İlki kendinize güven sağlamak, ikincisi orayı kalkındırmak.
ise genişletmek içindir. Promote: Bir kesitin komutanını değiştirmek.
Üçüncüsü
Exile Hero: Hero'larınızdan birini kendi grubunuzdan çıkarmak. Daha önce açıkladığım View ile aynı. OPTIONS: Her bölümde bulunuyor. Burada 6 şık var. Bunlar; Show Animations: Animasyonların gösterimini açıp kapama. Show Pictures: Resimlerin gösterimini açıp kapama, Music: Müziği açıp kapama.
İM.BAMIGA
Sound Effects: Efektleri açıp kapama. Wait: Yazıların ekranda kalma süresi (1-5) Screen to back: İlk ekrana dönme. Bu oyunda dikkat etmeniz gereken en önemli şey ise Diplomatik ilişkiler. Zira ancak akıllıca bir taktikle bütün kesitlere sahip olabilirsiniz. Bir de adamlarınızın resimlerinden onlar hakkında bilgi alabilirsiniz. Mesela siz bir emir verince "What, before breakfast” derse o yorulduğunu belirtir. Eğer reddederse bu onun Loyalty'sinin azaldığını gösterir. Oyunun benim bulduğum tek bozuk yanı savaşlarda karşı taraf sizi düelloya çağırınca buna karşı çıkıp (decline) savaşa devam edememeniz. Ve eğer daha önceden rest yani dinlenmemişseniz ölüyorsunuz. Bu yüzden kendi adamınızı savaşlarda arka taraflarda tutun. Bir de her savaştan sonra eğer karşı tarafın bir generalini esir alırsanız, onun konuşmasına göre davranın. Eğer size karşı çıkarsa execute (idam) ya da imprison (hapsetmek), fazla bir şey demezse ya da sizi överse recruit (Hero olarak seçme). Eğer yaşlıysa onu serbest bırakın. Bu arada "Give Gold to Hero" ile adamlarınızın Loyalty'lerini yani size bağlılıklarını devamlı inceleyin. Eğer Cancel derseniz Turn yani hakkınız gitmez. (Yalnızca View ve Options'a istediğiniz kadar bakarsınız, diğerleri bir ayınızı göstürür) Oyunda bulunan müzikler her olayda değişiyor ve gerçekten mükemmel. Efektler, oynanabilirlik harika. Gra-
Çok çoğu yerde (Animasyon, Resimler ve Portreler) çok iyi hazırlanmış. Birçok şey yapabildiğiniz için sıkılma diye bir şey söz konusu değil. Çok akıllıca hazırlanmış komutlar ile kendinizi bir anda 12. yüzyılda harıl harıl Çin'i istila ederken buluyorsunuz. Anlayacağınız bu oyun benim bu güne kadar oynadığım en iyi taktik-strateji oyunu. Kimsenin kaçırmaması gerektiğine inanıyorum. Çin'in tek hakimi olmanızı dilerim.
CENK ÜNLÜ Grafik: 96 Ses-Efekt: 93 Müzik: 100 Oynanabilirlik: 95 Genel: 96
2 DISK